Xăng dầu tăng mạnh đầu tháng 3, cơ quan quản lý chưa kích hoạt Quỹ Bình ổn

Trong kỳ điều hành ngày 5/3, giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng mạnh, đặc biệt một số mặt hàng dầu tăng hơn 7.000 đồng/lít. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng thế giới biến động mạnh do ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị, trong đó có căng thẳng quân sự tại khu vực Trung Đông.

Theo thông báo của cơ quan quản lý, giá xăng dầu được điều chỉnh từ 15h ngày 5/3 với mức tăng đáng kể. Cụ thể, xăng RON95-III tăng 2.189 đồng/lít lên 22.340 đồng/lít; xăng E5 RON92 tăng 1.926 đồng/lít lên 21.449 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel 0.05S tăng 3.758 đồng/lít lên 23.037 đồng/lít và dầu hỏa tăng mạnh 7.132 đồng/lít, đạt 26.601 đồng/lít.

So với kỳ điều hành ngày 26/2, mức tăng của các mặt hàng nhiên liệu khá lớn. Xăng RON95-III tăng 10,86%, xăng E5 RON92 tăng gần 9,87%, dầu diesel 0.05S tăng 19,49%, còn dầu hỏa tăng tới 36,63%.

Theo đánh giá của các chuyên gia trong lĩnh vực thẩm định giá, đợt điều chỉnh lần này có thể tác động đáng kể đến mặt bằng giá chung của nền kinh tế. Ước tính việc tăng giá xăng dầu đã làm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chung tăng khoảng 0,63%. Đối với những ngành sử dụng nhiều nhiên liệu, mức ảnh hưởng còn rõ rệt hơn, như dịch vụ vận tải có thể tăng khoảng 6,3%, hoạt động đánh bắt thủy sản xa bờ tăng khoảng 10,5% và khai thác than tăng gần 10%.

Trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, nhiều ý kiến cho rằng cần sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến sản xuất, tiêu dùng và mặt bằng giá cả.

Theo số liệu công bố về tình hình trích lập và sử dụng quỹ của 27 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, tính đến hết ngày 30/9/2025, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu còn khoảng 5.617 tỷ đồng. Số liệu này chưa bao gồm phần dư quỹ của các doanh nghiệp không còn là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu là quỹ tài chính ngoài ngân sách nhà nước, được hình thành từ khoản trích lập trong giá bán lẻ xăng dầu. Nguồn quỹ này được sử dụng nhằm góp phần điều tiết và hạn chế biến động giá xăng dầu trong nước khi thị trường thế giới biến động mạnh.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cho biết việc sử dụng quỹ hiện nay phải tuân thủ các quy định của Luật Giá. Theo đó, việc chi quỹ không thể thực hiện ngay khi giá tăng mà cần có quá trình đánh giá tác động của biến động giá đối với nền kinh tế.

Trong kỳ điều hành ngày 5/3, giá xăng dầu được đánh giá là tăng đột biến trong một kỳ. Vì vậy, cơ quan chức năng cần theo dõi thêm diễn biến thị trường và đánh giá mức độ ảnh hưởng trước khi đưa ra quyết định sử dụng quỹ.

Theo quy định hiện hành, việc sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu phải được xem xét trên cơ sở các tiêu chí cụ thể về mức độ biến động giá và tác động đến mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Khi cần thiết, phương án chi quỹ sẽ được trình và thực hiện sau khi có phê duyệt của Chính phủ.

Cơ quan quản lý cho biết đang xây dựng các kịch bản điều hành để trình cấp có thẩm quyền, trong đó có tính đến khả năng sử dụng Quỹ Bình ổn giá. Đồng thời, việc điều hành thị trường xăng dầu không chỉ dựa vào công cụ này mà còn có thể kết hợp các biện pháp khác như điều chỉnh thuế, phí khi cần thiết, phối hợp rút ngắn thủ tục thông quan, bảo đảm nguồn ngoại tệ và tín dụng cho doanh nghiệp nhập khẩu.

Về nguồn cung trong nước, hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn hiện vẫn hoạt động ổn định và bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất đến hết tháng 3 năm nay. Do đó, thị trường xăng dầu trong nước vẫn được đánh giá là đủ nguồn cung cho nhu cầu tiêu dùng.

Theo thông tin từ cơ quan quản lý, nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong tháng 3/2026 cơ bản được đảm bảo. Tuy nhiên, nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài sang tháng 4, thị trường năng lượng thế giới có thể tiếp tục biến động khó lường, từ đó gây thêm áp lực đối với thị trường trong nước.

Trước những biến động của thị trường năng lượng, cơ quan quản lý khuyến nghị người dân sử dụng xăng dầu tiết kiệm, ưu tiên các phương tiện giao thông công cộng, xe điện và nhiên liệu sinh học để giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Đồng thời, người dân và doanh nghiệp cần tránh tâm lý tích trữ khi giá biến động.

Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, cơ quan quản lý yêu cầu chủ động bảo đảm nguồn cung, không găm hàng hoặc bán cầm chừng, nhằm góp phần ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế.

VT