Bán lẻ Việt Nam bước vào cuộc đua công nghệ, AI trở thành “vũ khí” cạnh tranh

Ngành bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, với động lực chính đến từ chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Trong bối cảnh hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh, các doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh về giá hay độ phủ thị trường, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực công nghệ để nâng cao hiệu quả vận hành và cải thiện trải nghiệm khách hàng.

Theo số liệu từ cơ quan quản lý thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương, quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 269 tỷ USD, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng trưởng từ 9-10% so với năm trước đó. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thị trường tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong giai đoạn tới.

Triển vọng của ngành bán lẻ trong giai đoạn 2026-2030 được đánh giá lạc quan nhờ nhiều yếu tố thuận lợi. Việt Nam sở hữu quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số trẻ và thu nhập ngày càng cải thiện. Những yếu tố này không chỉ giúp gia tăng nhu cầu tiêu dùng mà còn thúc đẩy sự chuyển dịch sang các mô hình mua sắm hiện đại, đa kênh.

Đáng chú ý, phân khúc cửa hàng tiện lợi đang nổi lên như một điểm sáng với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 13% mỗi năm trong giai đoạn từ 2023 đến 2028. Song song với đó, xu hướng mua sắm đa kênh ngày càng phổ biến khi có tới 73% người tiêu dùng lựa chọn kết hợp giữa mua sắm trực tiếp và trực tuyến. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với hệ thống công nghệ của các doanh nghiệp bán lẻ.

Trong bối cảnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin không còn chỉ dừng ở việc đảm bảo vận hành ổn định, mà phải đáp ứng khả năng xử lý dữ liệu theo thời gian thực và sẵn sàng tích hợp AI. Đây được xem là yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, quản lý tồn kho và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư và hợp tác để xây dựng nền tảng công nghệ phục vụ chuyển đổi số. Một ví dụ tiêu biểu là việc triển khai hạ tầng điện toán đám mây cho hệ thống bán lẻ tiện lợi quy mô lớn, giúp đảm bảo khả năng vận hành liên tục 24/7, linh hoạt mở rộng theo nhu cầu và đáp ứng các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế.

Việc ứng dụng công nghệ đã mang lại những kết quả rõ rệt trong hoạt động kinh doanh. Tỷ lệ hủy đơn hàng được kiểm soát ở mức thấp, thời gian xử lý đơn hàng được rút ngắn đáng kể, trong khi giá trị trung bình mỗi đơn hàng tăng lên. Ở cấp độ cửa hàng, mô hình vận hành cũng được tinh gọn khi chỉ cần số lượng nhân sự hạn chế nhưng vẫn đảm bảo xử lý đồng thời nhiều kênh bán hàng.

Không chỉ dừng lại ở một số doanh nghiệp, xu hướng ứng dụng AI đang lan rộng trong toàn ngành bán lẻ. Nhiều hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại đã tích cực triển khai các giải pháp như nhận diện khách hàng, thanh toán không cần thu ngân, phân tích hành vi tiêu dùng và tối ưu hóa trưng bày sản phẩm.

Những ứng dụng này không chỉ giúp giảm chi phí vận hành mà còn nâng cao trải nghiệm mua sắm, rút ngắn thời gian chờ đợi và tạo ra sự thuận tiện tối đa cho người tiêu dùng. Đồng thời, dữ liệu thu thập được từ các hệ thống AI cũng giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh chính xác hơn.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là AI, đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp bán lẻ. Những đơn vị đi đầu trong chuyển đổi số có lợi thế lớn trong việc thích ứng với biến động thị trường và tận dụng cơ hội tăng trưởng.

Có thể thấy, ngành bán lẻ Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, nhưng cũng đối mặt với yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ. Việc xây dựng hạ tầng công nghệ hiện đại, kết hợp với khai thác hiệu quả dữ liệu và AI, sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp không chỉ duy trì tăng trưởng mà còn vươn lên trong chuỗi giá trị khu vực.

VT