Bảo đảm quyền lợi thuế cho người bán hàng online

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và mô hình kinh doanh đa kênh đã kéo theo yêu cầu quản lý thuế ngày càng chặt chẽ. Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nhiều hộ và cá nhân kinh doanh online vẫn gặp khó khăn trong việc xác định doanh thu, lựa chọn phương pháp kê khai cũng như xử lý phần thuế đã nộp thừa. Đây đang là vấn đề nhận được sự quan tâm lớn, nhất là khi các quy định mới được triển khai đồng bộ.

Theo quy định hiện hành, việc kê khai thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng số được thiết kế theo hướng đơn giản, dựa trên ngưỡng doanh thu và hình thức kinh doanh. Trường hợp có tổng doanh thu trong năm dưới 500 triệu đồng, người kinh doanh không phải thực hiện kê khai thuế định kỳ trong năm. Tuy nhiên, vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thông báo doanh thu vào cuối năm, chậm nhất vào ngày 31/1 của năm tiếp theo.

Mức doanh thu 500 triệu đồng được xác định là tổng doanh thu từ tất cả các hoạt động, bao gồm bán hàng qua sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, sàn không có chức năng thanh toán và các nguồn thu khác. Điều này đòi hỏi người kinh doanh phải theo dõi, tổng hợp đầy đủ để tránh sai sót.

Trong trường hợp ban đầu xác định doanh thu chưa vượt ngưỡng nhưng thực tế phát sinh cao hơn, kể từ thời điểm vượt 500 triệu đồng, hộ kinh doanh phải chuyển sang kê khai theo quý. Quy định chỉ áp dụng từ thời điểm phát sinh vượt ngưỡng, không truy thu đối với các giai đoạn trước đó.

Đối với nhóm có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng hoặc trên 3 tỷ đồng và áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập, việc kê khai được thực hiện định kỳ theo tháng hoặc theo quý. Cuối năm, người kinh doanh phải tiến hành quyết toán thuế thu nhập cá nhân để tổng hợp toàn bộ thu nhập và xác định lại nghĩa vụ thuế thực tế.

Một điểm đáng chú ý là trong trường hợp quyết toán cuối năm phát sinh số thuế phải nộp thêm, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính. Quy định này tạo điều kiện để người kinh doanh chủ động kê khai trung thực, không lo ngại sai lệch giữa dự kiến và thực tế.

Trong quá trình kê khai định kỳ, người nộp thuế không cần kê khai phần doanh thu từ các sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, do các nền tảng này đã thực hiện khấu trừ và nộp thuế thay. Tuy nhiên, khi quyết toán cuối năm, toàn bộ doanh thu, bao gồm cả phần đã khấu trừ, vẫn phải được tổng hợp đầy đủ để xác định chính xác nghĩa vụ thuế.

Việc phân loại rõ các nguồn doanh thu, theo dõi từng kênh bán hàng và xác định phần nào đã được khấu trừ thuế là yếu tố quan trọng giúp hạn chế sai sót. Nếu không kiểm soát tốt, người kinh doanh dễ rơi vào tình trạng kê khai thiếu hoặc trùng lặp, ảnh hưởng đến kết quả quyết toán.

Bên cạnh vấn đề kê khai, xử lý thuế nộp thừa cũng là nội dung được quan tâm trong bối cảnh doanh thu thực tế có thể biến động. Theo quy định tại Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, trường hợp phát sinh số thuế nộp thừa, người nộp thuế có thể lựa chọn bù trừ với các nghĩa vụ thuế khác hoặc đề nghị hoàn trả nếu không còn khoản phải nộp. Điều kiện là tại thời điểm đề nghị, không còn nợ thuế.

Thực tế có nhiều trường hợp trong năm đã bị khấu trừ thuế từ các sàn thương mại điện tử, nhưng đến khi quyết toán lại không thuộc diện phải nộp thuế do tổng doanh thu không vượt 500 triệu đồng. Khi đó, toàn bộ số thuế đã khấu trừ được xác định là nộp thừa và có thể đề nghị hoàn hoặc bù trừ.

Tương tự, với trường hợp thuộc diện phải nộp thuế nhưng tổng số đã bị khấu trừ lớn hơn số phải nộp theo quyết toán, phần chênh lệch cũng được xử lý là nộp thừa. Quy định này góp phần bảo đảm quyền lợi cho người kinh doanh, tránh tình trạng nộp thuế vượt nghĩa vụ thực tế.

Về thủ tục, việc đề nghị hoàn thuế được thực hiện ngay trong hồ sơ quyết toán thuế năm và phụ thuộc vào phương pháp tính thuế áp dụng. Trường hợp tính theo tỷ lệ trên doanh thu sẽ kê khai theo mẫu 01/CNKD; nếu tính theo thu nhập tính thuế sẽ sử dụng mẫu 02/TNCN theo quy định tại Thông tư số 18/2026/TT-BTC.

Khi người nộp thuế kê khai đầy đủ, chính xác và dữ liệu khớp với hệ thống của cơ quan thuế, việc hoàn thuế có thể được xử lý theo cơ chế tự động. Đây là điểm mới giúp đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết và tạo thuận lợi cho người dân.

Hiện nay, người nộp thuế có thể lựa chọn nộp hồ sơ hoàn thuế bằng phương thức điện tử thông qua các cổng thông tin quản lý thuế, hoặc nộp trực tiếp và qua đường bưu chính đến cơ quan thuế. Sự đa dạng trong hình thức tiếp nhận hồ sơ giúp phù hợp với điều kiện thực tế của từng đối tượng.

Trong bối cảnh kinh doanh đa kênh ngày càng phổ biến, việc quản lý doanh thu chính xác, hiểu rõ quy định kê khai và nắm được cơ chế hoàn thuế sẽ giúp hộ kinh doanh vừa tuân thủ pháp luật, vừa bảo vệ quyền lợi chính đáng. Đây cũng là nền tảng để hoạt động thương mại điện tử phát triển minh bạch, bền vững hơn trong thời gian tới.

PV