Becamex và A*STAR ARTC thành lập Trung tâm Nghiên cứu Sản xuất Tiên tiến Việt Nam trong hệ sinh thái VSIP

Lễ ký kết được công bố và chứng kiến bởi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của lãnh đạo cấp cao hai nước. Sự kiện được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Singapore, đồng thời mở ra giai đoạn phát triển mới của mô hình VSIP sau 30 năm hình thành và phát triển.

Theo đại diện Becamex, đây là lần đầu tiên một viện nghiên cứu ứng dụng chuẩn quốc tế của Singapore thiết lập sự hiện diện thực chất trong hệ sinh thái khu công nghiệp tại Việt Nam. Việc hình thành VAMRC không chỉ mang ý nghĩa hợp tác nghiên cứu đơn thuần mà còn thể hiện bước chuyển chiến lược của VSIP từ mô hình phát triển hạ tầng công nghiệp truyền thống sang kiến tạo hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm nền tảng.

Trong ba thập niên qua, VSIP được xem là biểu tượng hợp tác kinh tế thành công giữa Việt Nam và Singapore, với Becamex là đối tác liên doanh Việt Nam xuyên suốt hành trình này. Từ những khu công nghiệp đầu tiên tại Bình Dương, VSIP hiện đã phát triển thành mạng lưới 24 khu công nghiệp trên cả nước, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp và tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động.

Bước sang giai đoạn phát triển mới, VSIP hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp tích hợp với các trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ. Trong định hướng đó, VAMRC được xác định là một trong những hạt nhân chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của công nghiệp Việt Nam, chuyển từ mô hình cạnh tranh dựa trên chi phí lao động sang cạnh tranh bằng công nghệ, kỹ năng và khả năng hấp thụ đổi mới sáng tạo.

Việc thành lập VAMRC diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đặc biệt, Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới đặt mục tiêu đến năm 2030, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm hàng đầu châu Á.

Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu này, Thành phố Hồ Chí Minh cần hình thành những cực tăng trưởng mới dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, Đô thị Khoa học công nghệ Bắc Thành phố Hồ Chí Minh được xem là một trong những dự án chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của Thành phố.

Với vai trò tiên phong của Becamex, Đô thị Khoa học công nghệ Bắc Thành phố Hồ Chí Minh đang được định hướng trở thành hệ sinh thái tích hợp giữa công nghiệp công nghệ cao, trung tâm nghiên cứu, đại học, viện nghiên cứu, không gian khởi nghiệp và hạ tầng đô thị hiện đại. Mô hình này không chỉ tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần tái cấu trúc nền công nghiệp phía Nam theo hướng xanh, thông minh và có giá trị gia tăng cao.

Trong hệ sinh thái đó, VAMRC được định vị là nút kết nối giữa nghiên cứu ứng dụng và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp sản xuất. Trung tâm sẽ đóng vai trò thúc đẩy chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo nội dung hợp tác, VAMRC sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực trọng tâm gồm triển khai công nghệ sản xuất tiên tiến; phát triển mô hình phòng thí nghiệm và cơ sở dùng chung; đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao; và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực sản xuất thông minh.

Một trong những điểm nổi bật của VAMRC là mô hình “Shared Lab” – phòng thí nghiệm và cơ sở dùng chung. Mô hình này cho phép doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận thiết bị chuyên dụng và chuyên gia quốc tế mà không cần đầu tư hạ tầng riêng với chi phí lớn. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm rào cản tiếp cận công nghệ cho doanh nghiệp trong nước.

Bên cạnh đó, VAMRC cũng sẽ triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về robotics, sản xuất tiên tiến và Công nghiệp 4.0 theo phương thức học thông qua dự án thực tế cùng chuyên gia A*STAR. Các chương trình được kết nối với Đại học Quốc tế Miền Đông (EIU) và các đối tác đào tạo trong hệ sinh thái Becamex nhằm hình thành đội ngũ kỹ sư công nghệ có khả năng làm việc trong môi trường sản xuất toàn cầu.

Đại diện Becamex cho biết, việc hợp tác với A*STAR ARTC không chỉ nhằm tiếp nhận công nghệ mà còn hướng đến xây dựng năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo ngay tại Việt Nam. Đây là bước đi phù hợp với định hướng phát triển nền kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mà Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ.

Trong khi đó, A*STAR được đánh giá là cơ quan nghiên cứu và phát triển hàng đầu của Singapore, đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu học thuật và ứng dụng công nghiệp. Riêng ARTC hiện có hơn 95 thành viên đối tác là các tập đoàn công nghiệp toàn cầu, tập trung nghiên cứu các lĩnh vực như tự động hóa, robotics công nghiệp, kiểm tra chất lượng thông minh, sản xuất bền vững và tích hợp hệ thống Công nghiệp 4.0.

Các chuyên gia nhận định, sự hiện diện của A*STAR ARTC trong hệ sinh thái VSIP sẽ tạo ra tác động lan tỏa lớn đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đặc biệt tại vùng Đông Nam Bộ và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng được xem là bước cụ thể hóa định hướng phát triển mô hình liên kết “nhà nước – doanh nghiệp – viện trường” theo chuẩn quốc tế.

Đúng dịp kỷ niệm 30 năm thành lập VSIP, việc ra đời VAMRC tiếp tục khẳng định vai trò của VSIP như biểu tượng hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Singapore, đồng thời mở ra chương mới cho mô hình phát triển công nghiệp thế hệ mới tại Việt Nam.

Trong dài hạn, cùng với Đô thị Khoa học công nghệ Bắc Thành phố Hồ Chí Minh, VAMRC được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng để hình thành hệ sinh thái công nghiệp đổi mới sáng tạo quy mô lớn, góp phần đưa Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực theo đúng định hướng mà Nghị quyết 09-NQ/TW đã đặt ra.

Hoàng Bách