Điện mặt trời bùng nổ, chuyên gia cảnh báo rủi ro từ thói quen vệ sinh

Sự phát triển nhanh của điện mặt trời tại các hộ gia đình và doanh nghiệp đang góp phần giảm chi phí năng lượng và thúc đẩy xu hướng sử dụng nguồn điện sạch. Tuy nhiên, cùng với việc lắp đặt ngày càng phổ biến, các vấn đề liên quan đến vận hành và bảo trì hệ thống cũng bắt đầu được chú ý nhiều hơn, đặc biệt là việc vệ sinh tấm pin.

Một nghiên cứu mới từ Đại học Turku đã chỉ ra rằng không phải mọi sản phẩm tẩy rửa gia dụng đều phù hợp để làm sạch tấm pin mặt trời. Trong khi nhiều dung dịch phổ biến như nước lau kính hoặc cồn isopropanol được xác nhận là không ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất, nước rửa chén lại cho thấy tác động tiêu cực rõ rệt.

Theo kết quả khảo sát, nước rửa chén có thể làm thay đổi đặc tính quang học của lớp kính phủ trên bề mặt tấm pin, vốn được thiết kế với lớp chống phản xạ nhằm tối ưu khả năng hấp thụ ánh sáng. Khi lớp này bị ảnh hưởng, lượng ánh sáng truyền qua kính giảm, kéo theo hiệu suất phát điện của hệ thống cũng suy giảm.

Đáng chú ý, tác động này không dễ khắc phục hoàn toàn. Dù bề mặt tấm pin sau khi vệ sinh bằng nước rửa chén có thể trông sạch sẽ, độ truyền sáng của kính vẫn bị giảm và không thể phục hồi hoàn toàn ngay cả khi đã rửa lại bằng nước sạch. Điều này cho thấy yếu tố “sạch bằng mắt thường” không đồng nghĩa với việc đảm bảo hiệu quả vận hành.

Trong quá trình thử nghiệm, các nhà khoa học đã sử dụng các mẫu kính lấy từ tấm pin silicon chưa qua sử dụng và tiến hành ngâm trong nhiều loại dung dịch khác nhau như ethanol, acetone, isopropanol, chất tẩy rửa chuyên dụng cho pin mặt trời, nước lau kính và nước rửa chén. Thời gian thử nghiệm kéo dài khoảng 20 giờ nhằm đánh giá tác động lâu dài của các loại dung dịch này.

Kết quả đo bằng thiết bị quang phổ trong dải bước sóng rộng cho thấy hầu hết các dung dịch đều giúp cải thiện độ truyền sáng của kính, ngoại trừ nước rửa chén khi làm giảm khoảng 1% mức truyền sáng đỉnh. Dù con số này có vẻ nhỏ, nhưng trong thực tế vận hành, sự suy giảm này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện tạo ra.

Thí nghiệm cũng được thực hiện với các mẫu kính đã bị bám bẩn do tảo phát triển trong điều kiện mô phỏng. Sau khi vệ sinh, các mẫu sử dụng dung dịch phù hợp có thể khôi phục gần như hoàn toàn khả năng truyền sáng. Tuy nhiên, với nước rửa chén, mức truyền sáng vẫn thấp hơn gần 4% so với ban đầu, cho thấy hiệu quả làm sạch không đi kèm với việc phục hồi hiệu suất.

Phân tích bằng các phương pháp kỹ thuật cho thấy lớp phủ chống phản xạ trên kính không bị phá hủy hoàn toàn, nhưng sự thay đổi trên bề mặt có thể là nguyên nhân khiến ánh sáng bị suy giảm khi truyền qua. Điều này đồng nghĩa với việc công suất đầu ra của tấm pin cũng bị ảnh hưởng tương ứng.

Ngoài ra, các nghiên cứu khác từ Viện Fraunhofer CSP tại Đức cũng đưa ra cảnh báo tương tự. Theo đó, một số chất tẩy rửa chuyên dụng cho pin mặt trời, nếu không được lựa chọn đúng cách, có thể gây hư hại lớp phủ kính chống phản xạ, dẫn đến suy giảm hiệu suất nghiêm trọng và thậm chí mang tính lâu dài.

Thực tế này cho thấy việc vệ sinh tấm pin không đơn giản chỉ là làm sạch bụi bẩn mà còn đòi hỏi lựa chọn đúng phương pháp và dung dịch phù hợp. Nếu sử dụng sai cách, người dùng không chỉ không cải thiện hiệu suất mà còn có thể vô tình làm giảm sản lượng điện trong dài hạn.

Trong bối cảnh điện mặt trời đang trở thành một giải pháp phổ biến, đặc biệt tại các đô thị và khu vực sản xuất, việc nâng cao nhận thức về bảo trì và vận hành hệ thống là rất cần thiết. Các chuyên gia khuyến nghị nên sử dụng nước sạch hoặc các dung dịch chuyên dụng đã được kiểm chứng, đồng thời hạn chế sử dụng các chất tẩy rửa gia dụng không rõ tác động.

Bên cạnh đó, các yếu tố môi trường như bụi bẩn, tảo hoặc tuyết (đối với các khu vực có khí hậu lạnh) cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến hiệu suất của tấm pin. Do đó, việc theo dõi và vệ sinh định kỳ cần được thực hiện một cách khoa học, tránh các thao tác có thể gây hại cho bề mặt kính.

Nhìn chung, trong quá trình khai thác điện mặt trời, hiệu suất của hệ thống không chỉ phụ thuộc vào công nghệ mà còn chịu tác động lớn từ cách vận hành và bảo dưỡng. Việc lựa chọn đúng phương pháp vệ sinh sẽ góp phần duy trì hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa lợi ích kinh tế trong dài hạn.

PV