Doanh nghiệp mới tăng tốc, nhưng sức bền thị trường vẫn là bài toán lớn

Vốn vào tăng nhanh, quy mô doanh nghiệp cải thiện

Theo Cục Thống kê, trong tháng 8/2026, cả nước có gần 12,2 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng vốn đăng ký gần 189,4 nghìn tỷ đồng và gần 60,4 nghìn lao động.

Lũy kế 8 tháng, số doanh nghiệp thành lập mới đạt gần 138,1 nghìn, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý hơn, tổng vốn đăng ký đạt gần 1.708,3 nghìn tỷ đồng, tăng tới 36,2%.

Diễn biến này cho thấy dòng vốn gia nhập thị trường đang tăng nhanh hơn đáng kể so với số lượng doanh nghiệp. Vốn đăng ký bình quân mỗi doanh nghiệp thành lập mới đạt khoảng 12,4 tỷ đồng, tăng 26,4% so với cùng kỳ.

Đây được xem là tín hiệu tích cực về quy mô vốn của khu vực doanh nghiệp mới. Thay vì chỉ gia tăng về số lượng, doanh nghiệp thành lập mới đang có xu hướng nâng cao nguồn lực tài chính ngay từ thời điểm bắt đầu hoạt động.

Tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 8 tháng đạt gần 4,4 triệu tỷ đồng, tăng 5,7%. Nếu được chuyển hóa hiệu quả thành các dự án đầu tư, năng lực sản xuất và hoạt động kinh doanh thực tế, nguồn vốn này có thể tạo thêm động lực cho tăng trưởng trong những tháng cuối năm.

Cơ cấu doanh nghiệp mới cũng cho thấy xu hướng mở rộng sản xuất. Khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 34,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 19,8%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.448 doanh nghiệp, tăng 24,1%.

Trong khi đó, dịch vụ vẫn là khu vực chiếm ưu thế với gần 102,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 4,1%, tiếp tục đóng vai trò chính trong quá trình gia nhập thị trường.

Áp lực rút lui chưa giảm tương xứng

Ở chiều ngược lại, bức tranh doanh nghiệp 8 tháng cũng cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: dòng vốn và số doanh nghiệp mới tăng, nhưng số doanh nghiệp rút lui vẫn rất lớn.

Trong 8 tháng, gần 68,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 15,8% so với cùng kỳ. Tính chung doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 206,4 nghìn, giảm 1,4%.

Đáng chú ý, hơn 88 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, gần 28,6 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể. Số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể lên tới hơn 40,8 nghìn, tăng 125,5%.

Như vậy, bình quân mỗi tháng có khoảng 19,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Khoảng cách này cho thấy việc gia tăng số doanh nghiệp thành lập mới chưa đồng nghĩa với việc toàn bộ khu vực doanh nghiệp đã cải thiện sức chống chịu.

Đặc biệt, nhóm doanh nghiệp nhỏ có thể tiếp tục đối mặt với sức ép về chi phí, vốn, đơn hàng và khả năng mở rộng thị trường. Vì vậy, chất lượng của quá trình gia nhập thị trường sẽ không chỉ được đo bằng số doanh nghiệp đăng ký hay lượng vốn cam kết, mà còn nằm ở khả năng duy trì hoạt động và tạo ra giá trị thực tế.

Từ góc độ này, nhiệm vụ trong những tháng cuối năm không chỉ là tiếp tục khuyến khích thành lập doanh nghiệp, mà còn cần tạo điều kiện để dòng vốn mới nhanh chóng đi vào sản xuất, kinh doanh. Một môi trường kinh doanh ổn định, khả năng tiếp cận vốn thuận lợi và thị trường đầu ra đủ sức hấp thụ sẽ là những yếu tố quyết định khả năng biến nguồn lực đăng ký thành tăng trưởng thực chất.

Nam Sơn (t/h)