Hội thảo ‘An ninh năng lượng đến 2030’: Khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng

Phát triển hạ tầng năng lượng trong giai đoạn mới

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng trở nên cấp thiết. Những biến động của thị trường năng lượng thế giới, rủi ro địa chính trị, áp lực giảm phát thải khí nhà kính, cùng sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghệ cao đang đặt ra yêu cầu phải xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn, bền vững và có khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn của đất nước.

Hội thảo “An ninh năng lượng đến 2030” có sự tham dự của đại diện các bộ, ngành, cơ quan quản lý trung ương và địa phương, các chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng, tổ chức tài chính, nhà đầu tư cùng đại diện các cơ quan thông tấn, báo chí.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS. Trần Văn Tùng, Chủ tịch Hội Thông tin khoa học và công nghệ Việt Nam (VASTI) cho biết, vai trò đặc biệt quan trọng của năng lượng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao; phát triển bền vững, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, do sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và các ngành công nghệ cao. Việc bảo đảm an ninh năng lượng đã trở thành yêu cầu cấp thiết đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của đất nước.

Theo TS. Trần Văn Tùng cũng chỉ ra những thách thức lớn mà ngành năng lượng Việt Nam đang đối mặt như: Nhu cầu tiêu thụ điện tăng nhanh, yêu cầu chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững; biến động của thị trường năng lượng toàn cầu và áp lực bảo đảm nguồn cung ổn định. Trước những thách thức đó, việc phát triển hạ tầng năng lượng đòi hỏi không chỉ nguồn vốn đầu tư, mà còn cần khai thác hiệu quả các nguồn lực về tri thức, công nghệ và con người.

Đồng thời, TS. Trần Văn Tùng khẳng định vai trò của thông tin khoa học và công nghệ; trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, cung cấp dữ liệu, nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn phục vụ phát triển ngành năng lượng.

“Hội thảo được kì vọng sẽ là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi, đề xuất các giải pháp. Đồng thời, khuyến nghị nhằm hoàn thiện cơ chế chính sách, thúc đẩy đầu tư và mở rộng hợp tác trong phát triển hạ tầng năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030”, TS. Trần Văn Tùng nhấn mạnh.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS, TS. Huỳnh Thành Đạt - Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận TW, nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, an ninh năng lượng là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu.

Theo PGS, TS. Huỳnh Thành Đạt, Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ định hướng xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, tự chủ và bền vững, tạo nền tảng cho phát triển các ngành công nghệ chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Ông cho rằng, trong kỷ nguyên số, an ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm nguồn cung cho sản xuất và đời sống; mà đã trở thành hạ tầng chiến lược phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, bán dẫn, điện toán đám mây và các công nghệ tiên tiến khác.

Đặc biệt, PGS, TS. Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh, năng lượng là "hạ tầng của hạ tầng". Bởi, nếu dữ liệu là tài nguyên mới, AI là động lực mới và đổi mới sáng tạo là phương thức phát triển mới, thì năng lượng chính là nền tảng bảo đảm cho toàn bộ hệ sinh thái - đó vận hành. Do đó, đầu tư phát triển hạ tầng năng lượng cũng chính là đầu tư cho năng lực khoa học, công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong tương lai.

Việc khơi thông nguồn lực phát triển hạ tầng năng lượng; cần được tiếp cận một cách toàn diện. Không chỉ về vốn đầu tư mà còn phải kết nối hiệu quả thể chế, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực, doanh nghiệp và hợp tác quốc tế. Ông cũng đánh giá cao phiên tọa đàm về hạ tầng năng lượng phục vụ các trung tâm dữ liệu AI. Đồng thời, bày tỏ tin tưởng hội thảo sẽ đóng góp nhiều luận cứ khoa học và khuyến nghị chính sách quan trọng; góp phần xây dựng hệ thống năng lượng hiện đại, tự chủ và bền vững cho Việt Nam.

Nhiều tham luận chuyên sâu về năng lượng

Điểm nhấn của hội thảo là chuỗi tham luận chuyên sâu tập trung vào những vấn đề cốt lõi của ngành năng lượng Việt Nam trong giai đoạn đến năm 2030. Trong đó, tham luận “An ninh năng lượng đến năm 2030: Thực trạng, thách thức và hàm ý chính sách cho Việt Nam” sẽ phân tích các thách thức và giải pháp bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, phát triển hạ tầng năng lượng đồng bộ nhằm đáp ứng kịch bản tăng trưởng GDP ở mức cao; đồng thời đề xuất cơ chế tài chính linh hoạt để huy động các nguồn lực đầu tư và tăng khả năng ứng phó với những biến động của thị trường năng lượng.

Một nội dung đáng chú ý khác là tham luận “Nhu cầu năng lượng tăng cao tại Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc: Thách thức và chiến lược đáp ứng” cung cấp hiện trạng về nhu cầu năng lượng tại Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, các thách thức và giải pháp đáp ứng nguồn cung ổn định và bền vững.

Tham luận “Từ nhà máy sản xuất ô tô đến hệ sinh thái năng lượng thông minh Vai trò của doanh nghiệp công nghiệp trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia" cho thấy một điển hình doanh nghiệp ô tô đã tiến hành lắp đặt, tạo ra một hệ sinh thái năng lượng thông minh góp phần vào an ninh năng lượng quốc gia.

Đây cũng là lời khẳng định: An ninh năng lượng không chỉ là việc của Nhà nước, của các doanh nghiệp sản xuất, cung ứng năng lượng, mà còn là trách nhiệm và sự đóng góp của mỗi doanh nghiệp, người dân, sẽ giúp bảo đảm nguồn năng lượng ổn định và bền vững cho nền kinh tế, quốc gia.

Tham luận “Phát triển Điện mặt trời áp mái nhà tại TP. HCM” cho thấy một bức tranh sống động về việc người dân cùng doanh nghiệp phát triển nguồn năng lượng tại nhà nhằm tự chủ nguồn cung, góp phần vào việc đảm bảo an ninh năng lượng.

Năng lượng tái tạo ngày càng đóng góp tỉ trọng đáng kể vào tổng nguồn cung năng lượng quốc gia, đặc biệt trong việc cung ứng nguồn điện xanh cho các dự án công nghệ cao như Data Center, trung tâm AI... Tham luận “Giải bài toán giữa tăng trưởng kinh tế cao và mục tiêu Net Zero: Vai trò của năng lượng tái tạo, năng lượng sạch” khẳng định vai trò quan trọng của năng lượng tái tạo trong xu hướng cung cấp nguồn điện sạch và giảm phát thải khí nhà kính, đáp ứng các tiêu chuẩn năng lượng ngày càng khắt khe. Đồng thời, tham luận cũng phân tích các kịch bản phát triển nhằm cân bằng giữa yêu cầu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, thông qua việc gia tăng tỷ trọng điện gió, điện mặt trời. Tham luận cũng làm rõ vai trò của năng lượng xanh trong việc giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh các tham luận chuyên đề, hội thảo còn diễn ra phiên tọa đàm “Đón sóng đầu tư AI Data Center: Cơ hội bứt phá hay thách thức hạ tầng năng lượng?”.

Phiên tọa đàm sẽ tập trung trao đổi về nhu cầu năng lượng của các trung tâm dữ liệu AI, khả năng đáp ứng của hệ thống điện quốc gia, những yêu cầu về hạ tầng truyền tải và các giải pháp để Việt Nam vừa thu hút đầu tư công nghệ cao, vừa bảo đảm phát triển năng lượng bền vững.

Thông qua các tham luận và phiên tọa đàm, hội thảo tạo ra diễn đàn đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, giới chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp; đồng thời tổng hợp các kiến nghị, đề xuất nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, khơi thông nguồn lực đầu tư và thúc đẩy phát triển hệ thống hạ tầng năng lượng hiện đại, an toàn, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn dài hạn.

Thuận Yến