Hơn 15 ngày, 8 lần điều chỉnh giá, chi 3.000 tỷ đồng: Việt Nam giữ ổn định thị trường xăng dầu

Đầu tháng 3, những diễn biến leo thang tại Trung Đông đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu, kéo theo giá dầu biến động mạnh, khó dự báo và liên tục đảo chiều. Là nền kinh tế vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ những biến động này.

Trong hơn nửa tháng (từ kỳ điều hành ngày 5/3), giá xăng dầu trong nước đã được điều chỉnh tới 8 lần, phản ánh mức độ linh hoạt hiếm thấy trong công tác điều hành nhằm bám sát biến động giá dầu thô thế giới.

Trước tình hình đó, Trung ương và Chính phủ đã nhanh chóng vào cuộc, chỉ đạo quyết liệt nhằm duy trì ổn định nguồn cung và giá xăng dầu. Tại Kết luận 14-KL/TW ngày 20/3, Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan bám sát diễn biến thị trường, chủ động dự báo cung cầu, xây dựng kịch bản ứng phó và sử dụng linh hoạt các công cụ chính sách để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và an ninh năng lượng.

Nỗ lực bảo đảm nguồn cung

Hiện hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đáp ứng khoảng 65–70% nhu cầu xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, nguồn dầu thô đầu vào vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, đặt ra áp lực đối với công tác điều hành.

Sản lượng khai thác dầu thô trong nước đạt khoảng 180.000 thùng/ngày, phần lớn cung cấp cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Hai nhà máy tiếp tục vận hành ổn định, trong đó Dung Quất duy trì công suất trên 100% để bảo đảm nguồn cung cho thị trường.

Chính phủ đã liên tiếp ban hành nghị định, nghị quyết, chỉ thị và công điện nhằm xử lý kịp thời các tình huống phát sinh. Các cuộc họp điều hành được triển khai liên tục, yêu cầu các bộ, ngành phối hợp đồng bộ, bảo đảm không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu.

Đáng chú ý, hoạt động ngoại giao năng lượng được đẩy mạnh khi Thủ tướng điện đàm, làm việc với lãnh đạo nhiều quốc gia và đại diện ngoại giao nhằm tìm kiếm, đa dạng hóa nguồn cung dầu thô. Nhờ đó, Việt Nam đã huy động được khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác, góp phần củng cố nguồn cung trong nước.

Điều hành linh hoạt, “hạ nhiệt” giá xăng dầu

Song song với bảo đảm nguồn cung, việc kiểm soát giá xăng dầu trong nước được triển khai khẩn trương nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

Chính phủ đã ban hành Nghị định 72/2026, giảm thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu xuống 0% từ ngày 9/3. Đồng thời, Quỹ bình ổn giá xăng dầu được sử dụng ở mức cao để kìm đà tăng giá.

Ngay trong kỳ điều hành ngày 10/3, mức chi Quỹ bình ổn đạt 4.000–5.000 đồng/lít. Tính đến nay, sau nhiều kỳ điều hành, tổng số tiền chi từ Quỹ bình ổn khoảng 3.000 tỷ đồng nhằm “hạ nhiệt” giá nhiên liệu trong nước.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu sử dụng thêm các công cụ tài khóa như thuế, phí, ngân sách và chính sách quản lý giá để tiếp tục hỗ trợ bình ổn thị trường. Chính phủ cũng chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó trong trường hợp thị trường diễn biến xấu hơn, kể cả phương án hỗ trợ từ ngân sách.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, giá xăng dầu trong nước hiện duy trì ở mức trung bình trong khu vực. Giá xăng khoảng 0,99 USD/lít, thấp hơn nhiều quốc gia như Trung Quốc, Thái Lan, Campuchia và Lào; giá dầu diesel cũng ở mức cạnh tranh so với khu vực.

Ổn định thị trường, hướng tới sử dụng năng lượng bền vững

Cùng với điều hành giá và nguồn cung, các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá và buôn lậu qua biên giới.

Cơ quan quản lý yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi trục lợi, gian lận thương mại, đồng thời khuyến khích tiết kiệm năng lượng để giảm áp lực lên thị trường.

Về dài hạn, tiết kiệm năng lượng và chuyển dịch sang năng lượng xanh được xác định là giải pháp chiến lược. Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu tích hợp mục tiêu tiết kiệm năng lượng vào quy hoạch, kế hoạch phát triển; thúc đẩy sử dụng xe điện, nhiên liệu sinh học và phát triển hạ tầng trạm sạc nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu và hướng tới sử dụng năng lượng hiệu quả, bền vững.

PV