Không mở rộng diện tích sầu riêng; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng

Văn phòng Chính phủ có văn bản số 421/TB-VPCP thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại cuộc họp về tình hình sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng.

Thông báo kết luận nêu rõ, công tác quản lý mã số vùng trồng, mã cơ sở đóng gói và hoạt động kiểm nghiệm sầu riêng phục vụ xuất khẩu trong thời gian qua đã được Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm chỉ đạo theo hướng ngày càng chặt chẽ, bài bản về quy trình cấp mã số, rút ngắn thời gian cấp mã, mở rộng hệ thống các phòng kiểm nghiệm để tiệm cận và đáp ứng với yêu cầu của thị trường nhập khẩu.

Chính phủ đã kịp thời ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31 tháng 7 năm 2026, ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan đã tổ chức triển khai thực hiện quyết liệt, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng. 

Tuy nhiên, công tác quản lý nông sản nói chung và sầu riêng nói riêng trong thời gian qua còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan. Việc xuất khẩu sầu riêng đặt ra yêu cầu ngày càng phải nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và chủ động đa dạng hóa thị trường, nhất là trong bối cảnh sầu riêng của Việt Nam hiện nay đang bước vào mùa vụ tiêu thụ cao điểm. Đây là ngành hàng phát triển nhanh, có hiệu quả kinh tế cao, đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, lâu dài để tổ chức lại sản xuất, kiểm soát chất lượng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong thời gian tới sản xuất và xuất khẩu sầu riêng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức như: Nhu cầu tiêu dùng của các thị trường lớn truyền thống chưa ổn định; xu hướng bảo hộ thương mại và các rào cản kỹ thuật, áp lực từ tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao. Yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt. 

Rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng trên cơ sở đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng tự phát

Để góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, doanh nghiệp, phấn đấu đạt mục tiêu xuất khẩu của ngành sầu riêng và của ngành nông nghiệp năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chung về tổ chức sản xuất; nâng cao chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; phát triển hạ tầng sản xuất, bảo quản, chế biến và logistics; đa dạng hóa sản phẩm và thị trường.

Cụ thể, rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu sầu riêng trên cơ sở đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường; hạn chế mở rộng tự phát tại khu vực không phù hợp về khí hậu, đất đai, nguồn nước, cơ sở hạ tầng. Tập trung phát triển vùng sản xuất hàng hóa, gắn sản xuất với sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu. Khuyến khích Doanh nghiệp xuất khẩu đầu tư trở lại cho vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, thiết lập quy trình truy xuất và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn thị trường. Xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam gắn với chỉ dẫn địa lý, đặc trưng chất lượng và lợi thế mùa vụ.

Các bộ, cơ quan hướng dẫn người sản xuất thực hiện quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Chủ động xây dựng và triển khai Chương trình giám sát về an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu; thiết lập hệ thống giám sát, cảnh báo sớm về dịch hại cây trồng; khoanh vùng xử lý, kiên quyết không cấp phép xuất khẩu và áp dụng biện pháp chế tài quản lý nghiêm ngặt đối với sản phẩm sầu riêng có nguồn gốc từ vùng trồng bị cảnh báo nhiễm Cadimi.

Khuyến khích đầu tư cơ sở sơ chế, bảo quản và chế biến tại các vùng sản xuất tập trung; nâng cao tỷ trọng sản phẩm chế biến, xây dựng chính sách chung về hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn;

Tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường xuất khẩu và tăng thị phần ở các thị trường tiềm năng. Mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang các thị trường như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Úc... Đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại các thị trường tiềm năng như Anh, Pháp, Hà Lan, UAE. Đồng thời tăng cường thông tin, dự báo thị trường để định hướng sản xuất phù hợp.

Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, triển khai cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP; kịp thời hỗ trợ, hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, triển khai cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cập nhật đồng bộ, kết nối liên thông với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia do Bộ Khoa học và Công nghệ vận hành;

Nâng cao năng lực, số lượng cơ sở kiểm nghiệm nông sản bảo đảm phù hợp với yêu cầu của Trung Quốc và các nước nhập khẩu, tăng cường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện tại địa phương trong việc cấp phép đăng ký lĩnh vực hoạt động kiểm nghiệm;

Tiếp tục làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để đẩy nhanh tiến độ công nhận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm; thống nhất quy trình kiểm tra thông quan đối với sản phẩm sầu riêng Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc bảo đảm thông thoáng, thuận lợi.

Phó Thủ tướng giao Bộ Công Thương chỉ đạo các cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài chủ động nắm bắt, cập nhật kịp thời các chính sách thương mại, rào cản kỹ thuật và yêu cầu thị trường của nước nhập khẩu. Tăng cường thông tin, cảnh báo sớm và hướng dẫn doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, kiểm nghiệm tổ chức điều tiết tiến độ giao hàng phù hợp nhằm hạn chế tình trạng tập trung hàng hóa, gây quá tải cho hệ thống kiểm nghiệm và cửa khẩu xuất khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Quatest 1, Quatest 2, Quatest 3) và các phòng kiểm nghiệm chuyên ngành trực thuộc khẩn trương khôi phục năng lực, hồ sơ pháp lý phòng kiểm nghiệm, hoàn thiện hồ sơ đăng ký kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8 năm 2026 để gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, đề nghị phía Trung Quốc xem xét, công nhận;

- Tổng hợp, chia sẻ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường về dữ liệu các phòng kiểm nghiệm có đủ năng lực phân tích chỉ tiêu Cd, Vàng O; chỉ đạo, hướng dẫn kiểm tra và hỗ trợ tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai việc cấp đăng ký lĩnh vực hoạt động kiểm nghiệm tại địa phương.

Bộ Tài chính đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nông nghiệp và thu hút đầu tư của các thành phần vào kinh tế nông nghiệp, nông thôn; chỉ đạo cơ quan liên quan tạo thuận lợi cho hàng nông sản xuất khẩu nói chung, mặt hàng sầu riêng nói riêng.

Bộ Công an chỉ đạo Công an các địa phương tăng cường nắm tình hình, kịp thời phát hiện, kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm nghiệm, nhất là vùng cửa khẩu, không để ảnh hưởng xấu đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu nông sản.

Triển khai kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương

Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo xây dựng và triển khai thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP, triển khai kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu; đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản và logistics; kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người sản xuất.

Rà soát, quản lý chặt chẽ diện tích sầu riêng không mở rộng diện tích; tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất; tổ chức sản xuất gắn với liên kết chuỗi và nhu cầu thị trường.

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra ách tắc trong việc cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ