Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn

Đầu tư tiếp tục tạo xung lực tăng trưởng

Theo Báo cáo Vĩ mô Thị trường tháng 11/2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC), kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực trong 9 tháng năm 2026, với GDP tăng 9,01% so với cùng kỳ. Riêng quý III/2026, tăng trưởng GDP đạt 9,95%.

Xét theo cơ cấu ngành, khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Trong 9 tháng, khu vực này tăng trưởng 11,21%, đóng góp 49,62% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế. Khu vực dịch vụ tăng 8,69%, đóng góp 45,03%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 4,02%, đóng góp 5,35%.

Đáng chú ý, xét từ phía sử dụng GDP, tích lũy tài sản trong 9 tháng tăng 17,88% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 8,51% của tiêu dùng cuối cùng. Riêng quý III, tích lũy tài sản tăng 21,39%, trong khi tiêu dùng cuối cùng tăng 8,96%.

Những số liệu này cho thấy hoạt động đầu tư đang tạo xung lực đáng kể cho tăng trưởng kinh tế. Theo đánh giá của BSC, đây tiếp tục là động lực cần được nuôi dưỡng để đưa nền kinh tế tiến về đích cuối năm.

Đà tăng trưởng của hoạt động đầu tư cũng được thể hiện qua tiến độ giải ngân vốn ngân sách nhà nước. Trong 10 tháng năm 2026, giải ngân từ nguồn ngân sách nhà nước ước đạt 661,8 nghìn tỷ đồng, tương đương 59,9% kế hoạch năm và tăng 19% so với cùng kỳ.

Đáng chú ý, nhiều địa phương ghi nhận kết quả giải ngân tăng mạnh. Hà Nội đạt khoảng 127,9 nghìn tỷ đồng, tăng 84,7% so với cùng kỳ; TP. Hồ Chí Minh đạt khoảng 114 nghìn tỷ đồng, tăng 19,4%; Hưng Yên đạt khoảng 35,8 nghìn tỷ đồng, tăng 19%.

Đánh giá về khả năng lan tỏa của dòng vốn đầu tư công, ông Phan Quốc Bửu, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC), cho rằng đây là động lực có tác động trực tiếp nhất trong nửa cuối năm 2026. Theo ông Bửu, khi khối lượng thi công được nghiệm thu, doanh thu và lợi nhuận sẽ phản ánh trước ở nhóm doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, sau đó lan sang các doanh nghiệp thép, vật liệu xây dựng và những đơn vị cung ứng liên quan.

Đồng thời, dòng tiền giải ngân từ Kho bạc quay trở lại hệ thống ngân hàng có thể bổ sung nguồn tiền gửi, giảm bớt áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng tín dụng.

Như vậy, tác động của đầu tư công không chỉ giới hạn trong lĩnh vực xây dựng, mà còn có khả năng lan tỏa tới nhiều ngành sản xuất, kinh doanh và hệ thống tài chính.

Tiêu dùng, xuất khẩu và FDI tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng

Theo BSC, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 10/2026 ước đạt 695,5 nghìn tỷ đồng, tăng 14,7% so với cùng kỳ. Lũy kế 10 tháng, chỉ tiêu này đạt khoảng 6.618,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,5%. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,7%, cao hơn mức 7,44% của cùng kỳ năm 2025.

Hoạt động du lịch tiếp tục đóng góp vào sự phục hồi của tiêu dùng dịch vụ. Tháng 10, Việt Nam đón khoảng 1,85 triệu lượt khách quốc tế, tăng 7% so với cùng kỳ. Lũy kế 10 tháng, lượng khách quốc tế đạt 19,5 triệu lượt, tăng 13,8%.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phan Quốc Bửu nhận định tác động từ sự phục hồi tiêu dùng có thể xuất hiện tương đối sớm ở doanh thu bán lẻ, đặc biệt tại các chuỗi bán lẻ hiện đại đang mở rộng độ phủ và giành thị phần từ kênh truyền thống.

Bên cạnh đó, việc lành mạnh hóa thị trường, kiểm soát hàng giả và những thay đổi trong chính sách thuế thu nhập cá nhân có thể góp phần cải thiện thu nhập khả dụng, qua đó hỗ trợ sức mua của người dân.

Nhận định này cho thấy triển vọng tiêu dùng không chỉ phụ thuộc vào sự gia tăng nhu cầu mua sắm, mà còn gắn với quá trình chuyển dịch của hệ thống phân phối và chất lượng môi trường kinh doanh.

Trong lĩnh vực thương mại quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực trong tháng 10.

Theo số liệu BSC tổng hợp, kim ngạch xuất khẩu tháng 10 đạt 64,67 tỷ USD, tăng 51,4% so với cùng kỳ; nhập khẩu đạt 57,36 tỷ USD, tăng 43,1%. Cán cân thương mại ghi nhận mức xuất siêu 7,31 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp Việt Nam đạt thặng dư thương mại.

Lũy kế 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 1.010,55 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ. Trong đó, xuất khẩu đạt 499,24 tỷ USD, nhập khẩu đạt 511,31 tỷ USD. Cán cân thương mại vẫn nhập siêu 12,07 tỷ USD, song đã thu hẹp so với mức 19,42 tỷ USD sau 9 tháng.

Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong hoạt động xuất khẩu. Trong 10 tháng, khu vực này đạt kim ngạch xuất khẩu 405,31 tỷ USD, tăng 33% so với cùng kỳ và chiếm 81,2% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Cùng với đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện trong 10 tháng ước đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 54,86 tỷ USD, tăng 74%.

Những kết quả trên cho thấy hoạt động thương mại và thu hút đầu tư nước ngoài tiếp tục là những yếu tố hỗ trợ quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam duy trì vai trò trong chuỗi cung ứng và sản xuất khu vực.

Lạm phát và áp lực thanh khoản vẫn là thách thức

Mặc dù nhiều chỉ tiêu kinh tế duy trì xu hướng tích cực, áp lực lạm phát vẫn là vấn đề cần theo dõi trong những tháng cuối năm.

Theo BSC, CPI tháng 10/2026 tăng 5,09% so với cùng kỳ và tăng 0,2% so với tháng trước; lạm phát cơ bản tăng 4,04% so với cùng kỳ. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,58%, trong khi lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Áp lực giá cả tiếp tục hiện hữu, trong đó nhóm giao thông có mức đóng góp gia tăng vào CPI trong năm 2026, gắn với biến động giá năng lượng.

Trước diễn biến này, Chính phủ và các cơ quan quản lý đã triển khai một số biện pháp nhằm bình ổn giá, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng. Trong đó, có việc kéo dài thời hạn áp dụng một số chính sách thuế đối với xăng dầu, nhiên liệu bay và điều chỉnh giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11/2026 đến hết tháng 3/2027.

Theo dữ liệu BSC thu thập, tính đến ngày 30/10, tăng trưởng tín dụng đạt 12,59% so với đầu năm, trong khi huy động vốn tăng 12%. Khoảng cách giữa quy mô tín dụng và huy động vốn lên tới 2,44 triệu tỷ đồng, tiếp tục tạo áp lực đối với cân đối nguồn vốn và mặt bằng lãi suất.

Dù Ngân hàng Nhà nước đã tăng cường chỉ đạo các tổ chức tín dụng giảm lãi suất huy động và cho vay, BSC nhận định áp lực thanh khoản hệ thống ngân hàng có thể tiếp tục duy trì trong những tháng cuối năm, khi nhu cầu vốn vẫn ở mức cao.

Ở góc độ tác động đến doanh nghiệp, ông Phan Quốc Bửu cho rằng nhóm ngân hàng có thể ghi nhận ảnh hưởng sớm từ tăng trưởng tín dụng thông qua tăng trưởng dư nợ và thu nhập lãi. Tuy nhiên, hiệu quả kinh doanh không chỉ phụ thuộc vào quy mô tín dụng, mà còn gắn với biên lãi ròng (NIM), chi phí vốn và chất lượng tài sản.

Theo ông Bửu, các yếu tố vĩ mô thường có độ trễ nhất định trước khi phản ánh đầy đủ vào kết quả kinh doanh doanh nghiệp. Trong quý III và quý IV/2026, sự cải thiện có thể được nhìn thấy trước ở các nhóm ngân hàng, bán lẻ, xây dựng và một số doanh nghiệp vật liệu. Sang năm 2027, tác động lan tỏa có thể rõ nét hơn ở bất động sản và các doanh nghiệp hưởng lợi gián tiếp từ chu kỳ đầu tư.

Triển vọng tăng trưởng phụ thuộc khả năng duy trì động lực trong nước

Về triển vọng kinh tế, BSC đưa ra hai kịch bản tăng trưởng GDP năm 2026, lần lượt ở mức 8,5% và 9,5%. Đối với năm 2027, hai kịch bản tương ứng là 7,5% và 9%.

Các kịch bản này cho thấy BSC đánh giá nền kinh tế vẫn có dư địa tăng trưởng, trong đó đầu tư công, tiêu dùng trong nước và hoạt động sản xuất, xuất khẩu tiếp tục là những động lực quan trọng.

Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng cũng chịu tác động từ những yếu tố bên ngoài như biến động địa chính trị, giá năng lượng, lạm phát toàn cầu và xu hướng gia tăng các rào cản thương mại. Đây là những rủi ro có thể tác động đến chi phí sản xuất, tỷ giá, dòng vốn và hoạt động xuất khẩu.

Bức tranh kinh tế Việt Nam những tháng cuối năm 2026 vì vậy đang cho thấy sự đan xen giữa động lực tăng trưởng và áp lực ổn định vĩ mô. Trong khi đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu tiếp tục tạo nền tảng hỗ trợ, diễn biến lạm phát và thanh khoản ngân hàng vẫn cần được theo dõi chặt chẽ.

Việc thúc đẩy giải ngân đầu tư công, cải thiện sức mua trong nước, duy trì sức hút dòng vốn đầu tư nước ngoài và kiểm soát các cân đối vĩ mô sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho triển vọng kinh tế năm 2027.

Anh Vũ