Lợi nhuận EVN tăng hơn 6 lần, nhờ đâu?

Sau nhiều năm chịu áp lực lớn từ biến động giá nhiên liệu và những khó khăn trong cân đối tài chính, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong năm 2025 với sự cải thiện mạnh mẽ về lợi nhuận.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất, EVN đạt doanh thu 645.658 tỷ đồng trong năm 2025, tăng 11,2% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 51.881 tỷ đồng, cao gấp 6,3 lần so với năm 2024.

Ở công ty mẹ, doanh thu đạt 535.220 tỷ đồng, tăng 11,5%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 39.762 tỷ đồng, tăng gấp 7,6 lần so với cùng kỳ.

Nhờ kết quả kinh doanh thuận lợi, khoản lỗ lũy kế tại công ty mẹ giảm mạnh từ 45.374 tỷ đồng xuống còn 5.611 tỷ đồng. Đáng chú ý, EVN đã xóa toàn bộ lỗ lũy kế hợp nhất vào cuối năm 2025, khép lại giai đoạn nhiều năm đối mặt với áp lực tài chính lớn.

Điểm đáng chú ý là mức tăng trưởng lợi nhuận vượt xa tốc độ tăng doanh thu. Trong khi doanh thu chỉ tăng hơn 11%, lợi nhuận sau thuế lại tăng trên 530%, cho thấy sự cải thiện chủ yếu đến từ hiệu quả hoạt động và chi phí sản xuất thay vì chỉ dựa vào tăng doanh thu bán điện.

Một trong những yếu tố quan trọng nhất giúp EVN cải thiện kết quả tài chính là sản lượng thủy điện tăng mạnh nhờ điều kiện thủy văn thuận lợi. Năm 2025, sản lượng thủy điện đạt khoảng 105,7 tỷ kWh, tăng 17,5 tỷ kWh so với năm 2024 và là mức cao nhất từ trước tới nay.

Trước đó, sản lượng thủy điện năm 2024 đạt khoảng 88,2 tỷ kWh, trong khi năm 2023 chỉ đạt khoảng 81 tỷ kWh do điều kiện thời tiết không thuận lợi.

Trong cơ cấu nguồn điện, thủy điện là loại hình có chi phí phát điện thấp nhất. Việc gia tăng tỷ trọng nguồn điện này giúp EVN giảm đáng kể chi phí sản xuất, qua đó cải thiện lợi nhuận.

Hiệu quả từ việc tăng huy động thủy điện được phản ánh rõ trong các chỉ số sinh lời. Biên lợi nhuận gộp hợp nhất của EVN tăng từ 8,5% năm 2024 lên 14,9% trong năm 2025. Riêng hoạt động bán điện ghi nhận biên lợi nhuận tăng từ 8% lên 14,55%.

Với quy mô doanh thu lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng, việc biên lợi nhuận tăng thêm vài điểm phần trăm đã tạo ra nguồn lợi nhuận bổ sung rất lớn cho tập đoàn.

Bên cạnh yếu tố thủy văn, giá các loại nhiên liệu đầu vào như than, khí và dầu trong năm 2025 cũng ổn định hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Điều này giúp chi phí phát điện được kiểm soát tốt hơn và giảm áp lực lên kết quả kinh doanh.

Việc điều chỉnh giá bán lẻ điện trong năm 2025 cũng góp phần cải thiện doanh thu. Tuy nhiên, xét tương quan giữa tốc độ tăng doanh thu và lợi nhuận, yếu tố quyết định vẫn đến từ sự thay đổi trong cơ cấu nguồn điện và khả năng kiểm soát chi phí.

EVN đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, tiết giảm chi phí thường xuyên, tối ưu hóa sử dụng vốn và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Trên báo cáo tài chính, chi phí tài chính năm 2025 đạt 23.654 tỷ đồng, tăng 7,8%, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu. Trong đó, chi phí lãi vay chiếm khoảng 16.647 tỷ đồng.

Kết quả tích cực của EVN cũng được hỗ trợ bởi sự cải thiện tại các đơn vị phát điện thành viên. Trong năm 2025, GENCO 1 ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 4.099 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 167,8 tỷ đồng của năm trước. GENCO 2 đạt 2.397 tỷ đồng, gần gấp đôi năm 2024. GENCO 3 chuyển từ mức lỗ 878 tỷ đồng sang lãi 3.732 tỷ đồng.

Dù vậy, những thách thức đối với EVN vẫn còn hiện hữu. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo áp lực lên giá nhiều loại nhiên liệu phục vụ phát điện. Đồng thời, các dự báo khí hậu cho thấy khả năng xuất hiện El Nino trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 9/2026 ở mức từ 82-98%, có thể ảnh hưởng đến lượng nước về hồ chứa và khả năng huy động thủy điện.

Ngoài áp lực từ chi phí đầu vào, EVN còn phải đáp ứng nhu cầu đầu tư rất lớn cho hệ thống nguồn điện và lưới điện nhằm phục vụ tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.

Sau khi cơ bản vượt qua giai đoạn khó khăn nhất về tài chính, thách thức đặt ra với EVN không chỉ là duy trì kết quả kinh doanh tích cực mà còn bảo đảm cung ứng đủ điện cho nền kinh tế trong khi vẫn giữ được sự cân bằng tài chính bền vững.

VT (t/h)