Muốn đi xa trong RCEP, doanh nghiệp phải đổi cách làm
RCEP đang tạo thêm không gian cho hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. Tuy nhiên, lợi thế thuế quan chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi doanh nghiệp chủ động kiểm soát nguyên liệu, chuẩn hóa sản xuất và đáp ứng ngày càng cao các yêu cầu của thị trường.
Không chỉ là câu chuyện giảm thuế
Sau hơn 4 năm thực thi, RCEP đang cho thấy vai trò không chỉ ở việc mở rộng thị trường mà còn ở khả năng kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các chuỗi cung ứng trong khu vực. Tính đến năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và các nước thành viên RCEP đạt gần 503 tỷ USD, trong đó xuất khẩu tăng 30% so với thời điểm hiệp định có hiệu lực năm 2022.
Quy mô thương mại này cho thấy dư địa thị trường rất lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu mới về năng lực cạnh tranh. Với doanh nghiệp Việt Nam, câu hỏi không còn đơn thuần là “thuế suất bao nhiêu”, mà là có đủ khả năng đáp ứng điều kiện để hàng hóa thực sự đi vào thị trường hay không.
Theo ông Nguyễn Cảnh Cường, chuyên gia kinh tế, thương mại quốc tế, nguyên Tham tán Thương mại Việt Nam tại Pháp, EU và Vương quốc Anh, một trong những giá trị đáng chú ý của RCEP là quy tắc cộng gộp xuất xứ. Doanh nghiệp có thể sử dụng nguyên liệu từ các nước thành viên để sản xuất tại Việt Nam và hưởng lợi từ cơ chế xuất xứ của khu vực.
Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp tổ chức lại chuỗi cung ứng thay vì phụ thuộc vào một nguồn nguyên liệu duy nhất. Với những ngành có tỷ trọng nguyên liệu nhập khẩu lớn, việc chủ động tìm kiếm nguồn cung trong khối RCEP có thể vừa giảm chi phí, vừa tạo điều kiện đáp ứng yêu cầu xuất xứ khi xuất khẩu.
Thực tế tại Sapon Group cho thấy hướng đi này đã được doanh nghiệp tính toán trong hoạt động sản xuất. Theo ông Đỗ Huy Phương, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tập đoàn Sapon, doanh nghiệp nhập thân trúc, thân giấy từ Trung Quốc và bông từ Indonesia để phục vụ sản xuất. Ở chiều xuất khẩu, sản phẩm của Sapon đã được đưa vào Australia và New Zealand thông qua hệ thống của Daiso (Nhật Bản).
Như vậy, RCEP có thể được nhìn nhận như một “mắt xích” để doanh nghiệp kết nối nguồn nguyên liệu, sản xuất và thị trường thay vì chỉ là công cụ giảm thuế.
Từ tận dụng ưu đãi đến nâng chuẩn doanh nghiệp
Dù vậy, để khai thác sâu hơn thị trường RCEP, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy tận dụng ưu đãi sang chủ động xây dựng năng lực đáp ứng tiêu chuẩn.
Theo ông Nguyễn Cảnh Cường, những tiêu chuẩn quốc tế cao hơn cũng là thách thức thường gặp trong giai đoạn đầu thực thi các FTA. Tuy nhiên, năng lực của doanh nghiệp Việt Nam đang được cải thiện nhờ ứng dụng công nghệ, phương pháp quản lý mới, học hỏi từ đối tác quốc tế và nâng cao chất lượng nhân lực.
Điều này đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ - nhóm còn hạn chế về nguồn lực để nghiên cứu quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và các yêu cầu riêng của từng thị trường.
Muốn tận dụng RCEP hiệu quả, doanh nghiệp trước hết cần kiểm soát chặt nguồn nguyên liệu và hệ thống chứng từ. Đây là nền tảng để chứng minh xuất xứ và bảo đảm khả năng hưởng ưu đãi thuế quan. Cùng với đó là đầu tư vào tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, quản trị dữ liệu và năng lực số.
Một yêu cầu khác là doanh nghiệp phải chủ động cập nhật những thay đổi của thị trường nhập khẩu. Cùng một sản phẩm nhưng mỗi thị trường có thể có yêu cầu khác nhau về chất lượng, an toàn, môi trường, bao bì, ghi nhãn hay truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, việc xây dựng bộ phận chuyên trách về thị trường và thương mại quốc tế sẽ ngày càng cần thiết.
Ở góc độ hỗ trợ, ông Nguyễn Cảnh Cường cho rằng cách tuyên truyền về FTA cần gần doanh nghiệp hơn. Thay vì chỉ cung cấp thông tin chung, cần tăng hoạt động hướng dẫn trực tiếp tại doanh nghiệp, khu công nghiệp và các địa bàn tập trung nhà máy xuất khẩu, giúp doanh nghiệp hiểu rõ từng ưu đãi và cách thức áp dụng.
Với doanh nghiệp, đây cũng là lúc cần nhìn RCEP như một cơ hội để nâng cấp chính mình. Khi quy tắc xuất xứ được khai thác hiệu quả, nguồn nguyên liệu được tổ chức tốt hơn và sản phẩm đáp ứng được các tiêu chuẩn cao, ưu đãi từ RCEP mới có thể chuyển hóa thành đơn hàng, thị phần và vị trí bền vững hơn trong chuỗi cung ứng khu vực.
RCEP mở ra một thị trường rộng, nhưng “chinh phục” thị trường này không chỉ bằng giá bán. Lợi thế dài hạn sẽ thuộc về những doanh nghiệp kiểm soát tốt chuỗi cung ứng, minh bạch xuất xứ, nâng chuẩn sản phẩm và đủ năng lực thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
- Cùng chuyên mục
PVTrans: Dấu ấn thương hiệu vận tải biển Việt Nam trong Top 50 dẫn đầu
Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans), đơn vị thành viên của PETROVIETNAM, được vinh danh trong Top 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam 2026, với giá trị thương hiệu được Forbes Việt Nam ước tính ở mức 83 triệu USD. Đây là dấu mốc trong hành trình xây dựng uy tín của một thương hiệu vận tải biển Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Thương hiệu - 07:08 16/11/2026
EVNSPC chủ động mọi phương án, bảo đảm điện an toàn phục vụ APEC 2027
Hướng tới Hội nghị cấp cao APEC 2027, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) đã và đang huy động tối đa nguồn lực, thực hiện đồng loạt các giải pháp, với quyết tâm cao nhất: Không chỉ bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục, ổn định trước, trong và sau Hội nghị mà còn ngăn ngừa tuyệt đối các sự cố đơn lẻ ảnh hưởng đến các phụ tải trọng yếu.
Thương hiệu - 07:37 11/11/2026
Lãnh đạo Ovaltine: Việt Nam là thị trường có tầm quan trọng chiến lược
Lãnh đạo Ovaltine cho biết Việt Nam là thị trường có tầm quan trọng chiến lược đối với thương hiệu. Nhận định này được đưa ra trong sự kiện ra mắt sản phẩm mới tại TP.HCM ngày 5/11, khi doanh nghiệp mở rộng danh mục sang phân khúc dinh dưỡng dành cho người trưởng thành.
Thương hiệu - 07:21 07/11/2026
Đà Nẵng và Vietjet ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2026–2030
Sáng ngày 04/11/2026, UBND thành phố Đà Nẵng và Công ty Cổ phần Hàng không Vietjet tổ chức Lễ ký kết hợp tác toàn diện giai đoạn 2026–2030, nhằm tăng cường quan hệ hợp tác, phát huy thế mạnh và nguồn lực của mỗi bên, đồng thời phối hợp triển khai các chương trình, hoạt động trên những lĩnh vực hai bên cùng quan tâm, phù hợp với định hướng phát triển của thành phố và chiến lược hoạt động của Vietjet.
Thương hiệu - 16:13 04/11/2026
PETROVIETNAM cùng 6 đơn vị thành viên ghi danh Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín 2026
Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) cùng 6 đơn vị thành viên được vinh danh Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín năm 2026, ghi nhận những thành tựu trong sản xuất kinh doanh, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và phát triển bền vững.
Thương hiệu - 08:30 02/11/2026
Forbes Việt Nam vinh danh HDBank trong nhóm doanh nghiệp dẫn đầu về ESG năm 2026
HDBank được Forbes Việt Nam vinh danh là một trong những doanh nghiệp tiêu biểu dẫn đầu về ESG năm 2026, ghi nhận những nỗ lực tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào chiến lược phát triển, gắn hiệu quả kinh doanh với giá trị bền vững.
Thương hiệu - 20:58 17/10/2026
Thép tấm lá Thống Nhất: Lãi quý III tăng gấp 10 lần
CTCP Thép tấm lá Thống Nhất (TNS) ghi nhận lợi nhuận sau thuế gần 9,95 tỷ đồng trong quý III/2026, gấp khoảng 10 lần cùng kỳ năm trước, dù doanh thu thuần giảm hơn 31%. Lợi nhuận tăng mạnh nhờ cải thiện biên lãi gộp và thay đổi cơ cấu sản phẩm.
Thương hiệu - 14:07 14/10/2026
Gạo ST25 của Việt Nam giành giải Nhì "Gạo ngon nhất thế giới 2026"
Gạo Ông Cua ST25 của Việt Nam vừa giành giải Nhì cuộc thi “Gạo ngon nhất thế giới 2026” tại Philippines, tiếp tục khẳng định chất lượng của giống gạo từng ba lần đoạt giải Nhất thế giới vào các năm 2019, 2023 và 2025.
Thương hiệu - 07:22 10/10/2026
Masan duy trì đà tăng trưởng nhờ MSR và mảng tiêu dùng
Masan ghi nhận doanh thu tăng 52% trong 8 tháng, với đóng góp từ MSR và nhóm hàng tiêu dùng, được các tổ chức quốc tế nâng giá mục tiêu cổ phiếu.
Thương hiệu - 06:01 07/10/2026
Hòa Phát (HPG) chính thức nắm 25,13% vốn tại Tương lai Sông Hồng sau khi góp vốn
Với tỷ lệ nắm giữ 25,13% vốn, Tương Lai Sông Hồng được Hoà Phát ghi nhận là công ty liên kết sau giao dịch.
Thương hiệu - 09:45 03/10/2026
- Tin mới
-
Kỳ điều hành giá xăng dầu chiều 19/11: Giá xăng về sát 19.000 đồng/lít
-
Nhân rộng mô hình nuôi thuỷ sản theo hướng VietGAP
-
Hàng Việt chinh phục người tiêu dùng bằng chất lượng và sức cạnh tranh
-
SJC, DOJI, PNJ vào diện dự kiến thanh tra về phòng, chống rửa tiền
-
Nâng cao giá trị kinh tế từ mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP
-
Hà Nội lấy hiệu quả tiêu thụ làm thước đo kết nối hàng Việt
- Đọc nhiều
-
1
Nhân rộng mô hình nuôi thuỷ sản theo hướng VietGAP
-
2
Hàng Việt chinh phục người tiêu dùng bằng chất lượng và sức cạnh tranh
-
3
SJC, DOJI, PNJ vào diện dự kiến thanh tra về phòng, chống rửa tiền
-
4
Nâng cao giá trị kinh tế từ mô hình sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP
-
5
Hà Nội lấy hiệu quả tiêu thụ làm thước đo kết nối hàng Việt
-
6
VinFast tính biến Indonesia thành cứ điểm sản xuất, xuất khẩu ô tô tại châu Á








