Nắng nóng lập kỷ lục, EVN khuyến nghị thay đổi thói quen dùng điện

Những đợt nắng nóng kéo dài trong thời gian qua, đặc biệt tại khu vực miền Bắc, đã khiến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, tạo áp lực lớn lên hệ thống điện quốc gia.

Chia sẻ tại diễn đàn “Tiết kiệm năng lượng cần sự chung tay của toàn xã hội” ngày 16/6, ông Phạm Viết Thạch, Phó Trưởng ban Môi trường và Phát triển bền vững của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết tiết kiệm điện đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện, đồng thời giúp khách hàng giảm chi phí sử dụng năng lượng.

Theo ông Thạch, các chỉ đạo của Chính phủ thời gian qua đều xác định tiết kiệm năng lượng là nhiệm vụ của toàn xã hội. Đây được xem là giải pháp có chi phí thấp nhưng mang lại hiệu quả bền vững, song hành cùng việc đầu tư phát triển nguồn điện và hạ tầng lưới điện.

Đại diện EVN cho biết tập đoàn đã phối hợp với Bộ Công Thương và các địa phương triển khai nhiều chương trình nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng điện như điều chỉnh phụ tải, quản lý nhu cầu điện, tư vấn kỹ thuật và ứng dụng công nghệ số. Tuy nhiên, các giải pháp này chỉ phát huy hiệu quả khi người dân và doanh nghiệp chủ động thay đổi hành vi sử dụng điện.

Áp lực mà thời tiết cực đoan gây ra đối với ngành điện được thể hiện rõ qua số liệu phụ tải trong những ngày nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua.

Cụ thể, từ ngày 23-27/5/2026, nền nhiệt phổ biến từ 38-40 độ C đã khiến nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Ngày 23/5, công suất phụ tải toàn quốc đạt 53.512 MW. Sang ngày 24/5, dù là ngày cuối tuần, phụ tải vẫn lên tới 48.729 MW, mức cao hiếm thấy đối với ngày nghỉ.

Đến ngày 25/5, phụ tải tăng lên 57.120 MW và tiếp tục lập đỉnh lịch sử vào ngày 26/5 khi đạt 58.103 MW. Riêng khu vực miền Bắc ghi nhận công suất phụ tải 29.716 MW, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm trước và vượt xa kỷ lục cũ được thiết lập vào tháng 8/2025.

Trước áp lực gia tăng của nhu cầu tiêu thụ điện, EVN cho biết đã chuẩn bị các phương án từ đầu năm như bảo đảm nguồn nhiên liệu cho phát điện, xây dựng kế hoạch sửa chữa phù hợp nhằm nâng cao độ sẵn sàng của hệ thống, đồng thời bố trí lực lượng trực vận hành 24/7 để xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Theo ông Phạm Viết Thạch, chiến lược “Tiết kiệm năng lượng là nguồn năng lượng đầu tiên” cần được ưu tiên bởi chi phí tiết kiệm được một kWh điện thấp hơn rất nhiều so với chi phí đầu tư để sản xuất thêm một kWh điện mới.

Ông cho rằng chỉ cần một bộ phận khách hàng thay đổi thời điểm sử dụng điện hoặc các doanh nghiệp tham gia chương trình điều chỉnh phụ tải cũng có thể góp phần giảm đáng kể áp lực lên hệ thống điện quốc gia, hạn chế việc phải huy động các nguồn điện có chi phí cao.

Đáng chú ý, đại diện EVN đưa ra phép tính cho thấy nếu mỗi người dân tiết kiệm được 1 kWh điện mỗi ngày thì với quy mô dân số khoảng 100 triệu người, tổng sản lượng điện tiết kiệm được sẽ đạt khoảng 100 triệu kWh/ngày. So với mức tiêu thụ điện cao nhất khoảng 1,2 tỷ kWh/ngày, con số này tương đương hơn 10% sản lượng điện đỉnh.

Đánh giá về tình trạng lãng phí điện hiện nay, ông Thạch cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ nhận thức, công nghệ và thói quen sử dụng điện.

Nhiều hộ gia đình có xu hướng sử dụng đồng thời các thiết bị công suất lớn như máy giặt, máy sấy vào thời điểm sau giờ làm việc, trùng với khung giờ cao điểm tiêu thụ điện. Vì vậy, người dân nên chuyển việc sử dụng các thiết bị này sang những khung giờ khác để giảm áp lực cho hệ thống và tiết kiệm chi phí.

Đối với điều hòa nhiệt độ, EVN khuyến nghị cài đặt ở mức từ 26 độ C trở lên nhằm hạn chế tiêu hao điện năng và tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn so với môi trường bên ngoài.

Với khối doanh nghiệp, đại diện EVN khuyến khích các đơn vị từng bước thay thế công nghệ, dây chuyền cũ bằng các giải pháp hiện đại có hiệu suất cao hơn nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng trong dài hạn.

Song song với các giải pháp tuyên truyền, EVN cũng triển khai hệ thống theo dõi sản lượng điện để kịp thời cảnh báo khi mức tiêu thụ của khách hàng tăng bất thường, từ đó tư vấn các giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Ngoài ra, chương trình điều chỉnh phụ tải tiếp tục được triển khai đối với các khách hàng sử dụng trên 500.000 kWh điện mỗi năm. Theo EVN, chương trình không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí mà còn góp phần ổn định vận hành hệ thống điện quốc gia trong các thời điểm phụ tải tăng cao.

Đối với các hộ gia đình và tổ chức có nhu cầu lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, EVN cho biết đã xây dựng nền tảng hỗ trợ trực tuyến, cung cấp đầy đủ thông tin kỹ thuật và quy định liên quan.

Theo ông Phạm Viết Thạch, tiết kiệm điện không có nghĩa là cắt giảm nhu cầu sử dụng mà là sử dụng điện đúng lúc, đúng nhu cầu và hiệu quả hơn. Đây không chỉ là giải pháp mang lại lợi ích trực tiếp cho người sử dụng mà còn góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững trong dài hạn.

VT (t/h)