Người Việt ủng hộ sống xanh nhưng ngại chi tiền vì giá cao

Xu hướng tiêu dùng bền vững đang dần lan tỏa tại Việt Nam, song khoảng cách giữa nhận thức và hành vi vẫn còn lớn. Khảo sát tại bốn đô thị lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và Cần Thơ cho thấy phần đông người tiêu dùng hiểu rõ khái niệm tiêu dùng xanh gắn với yếu tố thân thiện môi trường, an toàn sức khỏe và quy trình sản xuất bền vững. Tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng sản phẩm xanh thường xuyên chỉ chiếm khoảng 20%.

Trên thang đo 5 điểm, mức độ tiêu dùng xanh trung bình đạt 2,6 điểm, tương đương với mức “thỉnh thoảng”. Thực tế này phản ánh xu hướng ưu tiên chi tiêu thiết yếu, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ về giá cả, khuyến mãi và tính cấp thiết của sản phẩm.

Ba rào cản lớn nhất được chỉ ra gồm giá thành cao, thiếu thông tin và khó tiếp cận. Trong đó, yếu tố chi phí là trở ngại đáng kể khi đa số người tiêu dùng chỉ sẵn sàng trả thêm từ 5-10% cho các sản phẩm tự nhiên hoặc hữu cơ. Một số trường hợp chấp nhận mức chênh lệch cao hơn, nhưng nhìn chung vẫn còn dè dặt.

Ngoài ra, độ phủ của sản phẩm xanh trên thị trường bán lẻ chưa rộng. Người tiêu dùng thường phải tìm đến các cửa hàng chuyên biệt hoặc kênh phân phối riêng, gây bất tiện trong quá trình mua sắm. Bên cạnh đó, việc lựa chọn sản phẩm xanh cũng đòi hỏi hiểu biết nhất định, trong khi thông tin về tiêu chuẩn và nguồn gốc chưa thực sự minh bạch, đồng bộ.

Ở góc độ thị trường, xu hướng “thắt chặt chi tiêu” cũng tác động đáng kể đến hành vi tiêu dùng. Dù phần lớn người được khảo sát bày tỏ lo ngại về biến đổi khí hậu, nhiều người lựa chọn giảm mua sắm thay vì chuyển sang sản phẩm bền vững. Yếu tố giá cả tiếp tục là tiêu chí hàng đầu khi lựa chọn thực phẩm và hàng tiêu dùng.

Trong bối cảnh đó, tiêu dùng xanh được nhận định đang bước vào giai đoạn ổn định về nhận thức nhưng tăng trưởng chậm về hành vi. Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, song khó tạo đột phá nếu thiếu các giải pháp mang tính hệ thống.

Các khuyến nghị tập trung vào việc thu hẹp khoảng cách giá, minh bạch thông tin, mở rộng kênh phân phối và hướng tới nhóm khách hàng mục tiêu. Đồng thời, doanh nghiệp được khuyến khích điều chỉnh quy cách sản phẩm, đa dạng dung tích và mức giá để phù hợp hơn với khả năng chi trả trong từng lần mua sắm.

Để tiêu dùng xanh trở thành xu hướng phổ biến, sản phẩm cần đáp ứng đồng thời ba yếu tố: dễ tiếp cận, đáng tin cậy và hợp túi tiền. Đây được xem là chìa khóa để thúc đẩy hành vi tiêu dùng bền vững trong thời gian tới.

VT