Nông dân Đoàn Văn Vươn gây dựng thương hiệu vịt biển

Ông Đoàn Văn Vươn, trú tại xã Hùng Thắng, TP.Hải Phòng (xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng trước đây) đã lặng lẽ làm người nông dân bám đất, quyết tâm làm giàu từ đất. Dù còn những khát vọng chưa đạt được nhưng người nông dân ấy đã xây dựng nên thương hiệu vịt biển Đoàn Văn Vươn trên khu đầm thủy sản trù phú mà ông đã dành cả đời để tạo lập.

NGƯỜI NỔI TIẾNG  BẤT ĐẮC DĨ

Nằm kề khu cống Rộc phía ngoài đê biển Vinh Quang là khu đầm nước lợ với các ô đầm vuông vắn bờ đất vững chãi, bao quanh khu đầm là những vạt rừng sú vẹt. Theo con đường bao quanh khu đầm được đổ vôi thầu gạch vỡ tới khu đất ở góc khu đầm nằm kề biển là trang trại nuôi vịt biển của gia đình ông Đoàn Văn Vươn. Trên khu đất là căn nhà ba gian xây tường trát mộc đã phủ rêu phong. Cách đó không xa là xưởng sản xuất cám phục vụ nuôi vịt biển. Khu chuồng nuôi vịt nằm kế bên với nền láng xi măng. Đàn vịt biển cả nghìn con đang ăn bên chuồng thấy người lạ kêu quạc quạc chạy tản ra, lao xuống đầm nước.

Bà Nguyễn Thị Thương, vợ ông Vươn, đang cho đàn vịt ăn, dừng tay. “Anh ấy chở vịt đi giao cũng sắp về”, bà Thương nói. Lát sau, có tiếng xe máy trên đê vọng xuống, bà Thương nhìn lên: “Nhà tôi về đó”.

Chiếc xe máy cà tàng băng trên con đường đá mấp mô rồi dừng lại. Ông Vươn bước xuống. Tuổi ngoài 60 nhưng người đàn ông miền biển gương mặt đen sạm, mái tóc đỏ quạch vẫn rất vâm vức, hai cánh tay chắc nịch bê bao cám viên đổ vào máng cho đàn vịt. “Tôi vừa ra cao tốc gửi vịt lên quán ăn ở Hà Nội. Tuần vài lần đi gửi xe khách cho các quán ở xa”, ông Vươn cất giọng sang sảng mời khách vào nhà.

Ông cho hay đã hơn 30 năm gắn bó với khu đầm ven biển, từ những ngày đầu lấn biển với biết bao gian khó. Trải qua những thăng trầm, từng trở thành người nông dân nổi tiếng bất đắc dĩ, ông luôn bám đất đau đáu khát vọng làm ăn.

GÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU VỊT BIỂN

Cuối tháng 8/2015, ông Vươn được trở về với đời và lặng lẽ bắt tay vào công việc đầm áng vườn tược. Vợ chồng, anh em ông lại đào đất đắp bờ quy hoạch lại đầm ao vườn tược. Cơ duyên dẫn dắt, ông Vươn được tặng 100 con giống vịt biển Đại Xuyên cùng sách hướng dẫn quy trình chăn nuôi. Ông Vươn nuôi thử theo quy trình hướng dẫn nhưng được một tuần thì đàn vịt biển bị xù lông, yếu trông thấy.

Là kỹ sư nông nghiệp, có kinh nghiệm nuôi vịt nhiều năm, nhận thấy quy trình nuôi, chăm sóc chưa phù hợp với thổ nhưỡng vùng nước lợ, ông Vươn đề nghị người tặng con giống để tự nuôi theo phương pháp của mình. Thức ăn được thay đổi, cám vịt được bổ sung thêm tôm cá, khô đậu tương. Đàn vịt cải thiện rõ rệt. Giống vịt biển Đại Xuyên đã tỏ ra thích nghi tốt ở vùng đầm nước ven biển Vinh Quang. Chúng có sức chống chọi với bệnh tật, tăng trưởng nhanh, đáp ứng quy trình chăn nuôi sạch, cho thịt và trứng chất lượng tốt. Lứa đầu nuôi thử thành công đã mở ra hướng làm ăn mới cho ông Vươn.

Vụ tiếp theo, ông Vươn tự tin mở rộng quy mô chăn nuôi. Ông lên Trung tâm vịt giống Đại Xuyên mua 1.000 con vịt biển giống. Bãi đất bên bờ đầm được đổ vôi thầu láng mịn làm chuồng nuôi. Cám vịt được trộn với các thành phần dưỡng chất được ông mang vào trong làng thuê đóng viên về cho vịt ăn. Có kinh nghiệm từ lần thử nghiệm, đàn vịt nuôi đại trà tăng cân khá nhanh.

Thông qua các mối quan hệ, ông Vươn mang những con vịt thành phẩm đi các nơi giới thiệu tìm kiếm khách hàng. Một người quen đã kết hợp với ông mở quán vịt biển Đoàn Văn Vươn tại Hải Phòng. Người nông dân Đoàn Văn Vươn từng nổi tiếng một thời lại nổi danh với thương hiệu vịt biển. Một số nhà hàng ở Hà Nội hay các tỉnh xa cũng đặt hàng vịt thương phẩm của ông.

Mỗi vụ, ông Vươn nuôi chừng ba tháng thì xuất chuồng, mỗi con vịt biển lúc này chừng 2,5 – 2,8 kg, giá bán khá cao khoảng 280.000 đồng/con vịt thương phẩm. Qua vài vụ có vốn liếng, ông vay mượn thêm đầu tư lắp trạm biến áp, xây dựng nhà xưởng, mua máy sản xuất cám viên chuyên nuôi vịt biển, đầu năm 2017 thì các công trình này đã hoàn thành. Con đường từ đê biển xuống khu đầm vốn là bờ đất cũng được đắp rộng ra, rải vôi thầu gạch vỡ lu lèn tạo thành con đường cho xe tải đi.

Vịt biển Đoàn Văn Vươn có lượng tiêu thụ tăng dần, quy mô đàn vịt giống cũng cứ thế tăng lên. Ông Vươn nuôi gối vụ, đàn trước đến thời điểm xuất chuồng đã có lứa mới gối vào. Có lúc trang trại vịt biển nhà ông nuôi tới 4.000 – 5.000 con vịt biển lớn nhỏ các loại.

“Các cháu đi làm xa, hai vợ chồng bận rộn liên miên. Hết chăm vịt lại nuôi cá, trồng chuối, cây ăn quả. Trừ ngày ốm thì hôm nào tôi cũng dậy từ 4 giờ sáng chuyển cám cho vịt ăn, dọn rửa chuồng trại. Có đơn hàng thì chở đi giao”, ông Vươn chia sẻ. Vất vả sớm hôm, có chút vốn liếng, năm 2018, vợ chồng ông xây dựng được căn nhà xây ba gian để lấy chỗ ở tươm tất. Ông Vươn cật lực làm ăn, có tiền lại tái đầu tư cải tạo khu đầm, số tiền đầu tư khoảng 5 tỷ đồng. Khu đầm ngoài những ô nuôi tôm cá đã trở thành một trang trại vịt biển quy mô, chung quanh bờ là những vườn chuối và cây ăn quả.

Vịt biển Đoàn Văn Vươn đang trên đà tăng trưởng, mỗi năm xuất chuồng cả vạn con vịt thương phẩm thì diễn ra đại dịch Covid-19. Do ảnh hưởng của dịch, mức tiêu thụ của các nhà hàng, quán ăn suy giảm, từ năm 2020, quy mô nuôi vịt biển cũng sụt giảm không ít. Dù dịch bệnh đã qua từ lâu nhưng sản lượng vịt biển cũng không còn được như trước. “Tôi cũng trăn trở muốn chăn nuôi vịt biển quy mô lớn nhưng đáng tiếc mấy lần có cơ hội mà lực bất tòng tâm, giờ chỉ cầm chừng mỗi năm vài ngàn con. Ngoài một số nhà hàng ở Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh thì có một lượng lớn khách mua lẻ”, ông Vươn tiếc nuối.

CÓ CƠ HỘI LÀM ĂN LỚN NHƯNG “VƯỚNG”

Ông Vươn cho hay cùng với nuôi vịt biển lấy thịt, ông cũng từng tuyển chọn đàn vịt nuôi để lấy trứng. Vịt biển không chỉ cho thịt ngon mà trứng vịt cũng rất thơm ngon, bán cũng được giá. Mấy năm trước, trứng vịt biển của ông cũng đã được một chuỗi siêu thị lớn tìm về đặt vấn đề hợp tác thu mua. Siêu thị đặt vấn đề làm ăn lớn với lượng tiêu thụ cả nghìn quả trứng mỗi ngày, khách hàng sẵn sàng đầu tư vốn.

Hai bên đã ký hợp đồng nguyên tắc, chuỗi siêu thị đầu tư vốn giống, ông nuôi vịt đẻ trứng đảm bảo chất lượng, bên siêu thị bao tiêu, nhưng hợp đồng không thực hiện được vì vướng thủ tục. Muốn đưa trứng vịt biển vào siêu thị phải truy xuất nguồn gốc. Nhưng khu trang trại nằm trong quy hoạch sân bay từ nhiều năm, không thể hoàn thiện về thủ tục theo yêu cầu, sau nhiều ngày trăn trở chạy ngược chạy xuôi lo thủ tục, ông Vươn đành ngậm ngùi bỏ cuộc.

Sau đó, cơ hội làm ăn lớn lại một lần nữa tìm đến. Một hôm, ông Vươn nhận được cuộc gọi mời tới nhà hàng vịt biển tại Hải Phòng, nơi ông hợp tác cung cấp độc quyền. Thì ra một quan chức ngoại giao ở nước ngoài về đã ghé vào quán vịt biển ăn thử. Thấy vịt biển thơm ngon, vị cán bộ ngoại giao nhất quyết đòi gặp ông Vươn.

Hai bên trò chuyện xoay quanh câu chuyện về vịt biển thương phẩm. “Bác ấy nói một con vịt quay Bắc Kinh ra thị trường quốc tế giá rất cao, mà vịt biển của mình thơm ngon như vậy sao giá không cao được. Rồi một thời gian sau, bác ấy gọi đặt 6 con vịt biển của tôi để mang đi Nhật”, ông Vươn kể.

Bẵng đi ít ngày, vị cán bộ ngoại giao kia gọi cho ông Vươn thông báo đã đem 6 con vịt biển đi Nhật được kiểm nghiệm với kết quả đạt tiêu chuẩn Organic. Vị cán bộ ngoại giao nói muốn ông Vươn chăn nuôi quy mô lớn để chế biến đưa sản phẩm vịt biển ra nước ngoài. Lúc này, ông Vươn mới hiểu thì ra vị cán bộ ngoại giao kia đã bỏ cả công sức, tiền bạc muốn đưa vịt biển Đoàn Văn Vươn ra nước ngoài, muốn giúp ông phát triển trang trại vịt biển quy mô lớn.

“Nghĩ tới viễn cảnh đưa được vịt biển thương phẩm ra nước ngoài với lượng tiêu thụ lớn, đúng là sướng rơn. Bác ấy còn cho cả người liên hệ hướng dẫn tôi làm các thủ tục cần thiết”, ông Vươn bộc bạch. Thế nhưng viễn cảnh ấy không được mở ra vì cũng như đưa trứng vào siêu thị lớn phải có thủ tục hồ sơ đất đai. Mấy chục ha đầm thủy sản của ông Vươn cũng như cả nghìn ha đầm khu vực cửa biển Tiên Lãng nằm trong quy hoạch sân bay, hồ sơ thủ tục không thể hoàn thiện. Ông Vươn đành bó tay trước cơ hội làm ăn lớn đã trải ra trước mắt.

Ông Vươn cho hay dù chưa đạt được ước mơ vươn xa làm ăn quy mô lớn nhưng ông cũng rất bằng lòng với khu đầm thủy sản cùng trang trại vịt biển của mình. Sau bao năm vất vả, trải qua biết bao thăng trầm, ông đã biến khu biển hoang thành vùng đất phì nhiêu. “Tôi đã phải mất rất nhiều mồ hôi, công sức mới tạo dựng được cơ ngơi cũng như thương hiệu vịt biển của mình, nên dù có khó khăn tôi cũng luôn hy vọng vịt biển của mình ngày một vươn xa”, ông Vươn chia sẻ.