Phát huy vai trò của báo chí trong đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả

PV: Thưa Chi cục trưởng, ông có thể khái quát tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh Ninh Bình trong những tháng đầu năm 2026?

Chi cục trưởng Phan Thế Anh: Trong 5 tháng đầu năm 2026, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn tỉnh Ninh Bình cơ bản được kiểm soát, không phát sinh các điểm nóng hay tụ điểm phức tạp. Tuy nhiên, các hành vi vi phạm vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường khi các đối tượng liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn theo hướng tinh vi hơn.

Đáng chú ý, nhiều đối tượng đã lợi dụng sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, logistics và thanh toán trực tuyến để thực hiện hành vi vi phạm, gây không ít khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý của lực lượng chức năng.

Trước thực tế đó, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Ninh Bình đã tăng cường công tác quản lý địa bàn, đẩy mạnh kiểm tra, kiểm soát thị trường và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng. Kết quả, trong 5 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường Ninh Bình đã kiểm tra 433 vụ, xử lý 388 vụ, trong đó chuyển cơ quan điều tra đề nghị khởi tố hình sự 6 vụ. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính nộp ngân sách nhà nước đạt trên 5,3 tỷ đồng; trị giá hàng hóa tịch thu trên 3,4 tỷ đồng và hàng hóa buộc tiêu hủy trên 1,3 tỷ đồng.

Qua công tác giám sát thị trường, chúng tôi nhận thấy một số nhóm hàng hóa vẫn tiềm ẩn nguy cơ vi phạm cao như thực phẩm, thực phẩm chức năng, mỹ phẩm; hàng tiêu dùng thiết yếu; xăng dầu; thuốc lá điếu nhập lậu; hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với các thương hiệu nổi tiếng. Đặc biệt, các mặt hàng được kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử và mạng xã hội đang là lĩnh vực cần được tăng cường kiểm tra, giám sát.

Trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho tổ chức, cá nhân kinh doanh và người tiêu dùng nhằm góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân.

PV: Ông có thể chia sẻ những kết quả nổi bật của lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Ninh Bình trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả, hàng giả thời gian qua, đặc biệt là tháng cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh chống vi phạm quyền sở hữu trí tuệ?

Chi cục trưởng Phan Thế Anh: Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Ninh Bình đã đồng loạt triển khai đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường từ ngày 7/5 đến ngày 30/5/2026.

Đây là đợt cao điểm được triển khai trên phạm vi toàn quốc với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, đơn vị huy động tối đa lực lượng và nguồn lực để đấu tranh với các hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Chi cục đã chỉ đạo các Đội Quản lý thị trường trực thuộc bám sát địa bàn, tăng cường thu thập thông tin, áp dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ và phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an cũng như các chủ thể quyền trong phát hiện, xử lý vi phạm.

Kết quả, trong thời gian cao điểm, lực lượng Quản lý thị trường Ninh Bình đã kiểm tra 79 vụ, phát hiện và xử lý 51 vụ vi phạm; trong đó xử lý hành chính 47 vụ và chuyển cơ quan Công an 4 vụ. Đến nay, cơ quan chức năng đã khởi tố 3 vụ án hình sự liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp. Bên cạnh đó, 28 vụ việc khác đang tiếp tục được xác minh, xử lý theo quy định.

Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt 436,5 triệu đồng, tăng gần 92% so với cùng kỳ năm trước. Trị giá hàng hóa vi phạm buộc tiêu hủy đạt hơn 339,7 triệu đồng, tăng trên 500%.

Đáng chú ý, theo mục tiêu được giao tại Công văn số 3106/UBND-VP5 của UBND tỉnh Ninh Bình và Kế hoạch số 2418/KH-BCT của Sở Công Thương Ninh Bình, số vụ xử lý vi phạm phải tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ năm trước. Với những kết quả đạt được, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Ninh Bình không chỉ hoàn thành mà còn vượt xa chỉ tiêu đề ra, với mức tăng trưởng đạt 364%, tương đương cao gấp hơn 18 lần so với yêu cầu tối thiểu.

PV: Theo Chi cục trưởng, báo chí đã đóng vai trò như thế nào trong công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ?

Chi cục trưởng Phan Thế Anh: Chúng tôi đánh giá rất cao vai trò của các cơ quan báo chí trong công tác tuyên truyền phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Báo chí không chỉ là cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với người dân, doanh nghiệp mà còn là một lực lượng quan trọng trong việc tuyên truyền, phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức xã hội về những hệ lụy của buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Thời gian qua, các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đã đồng hành tích cực cùng lực lượng chức năng trong việc phản ánh kịp thời tình hình thị trường; tuyên truyền các quy định của pháp luật; thông tin về các vụ việc điển hình; cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm. Qua đó giúp người dân, doanh nghiệp nâng cao cảnh giác và chủ động tham gia tố giác các hành vi vi phạm.

Không chỉ vậy, báo chí còn góp phần lan tỏa những mô hình hay, cách làm hiệu quả; biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, từ đó tạo sự đồng thuận xã hội và tăng cường niềm tin của người dân đối với hoạt động của các lực lượng chức năng.

Trong thời gian tới, chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa từ các cơ quan báo chí, đặc biệt trong công tác tuyên truyền nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; cảnh báo các thủ đoạn vi phạm mới trên môi trường số; khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. Đây là giải pháp quan trọng để phát huy sức mạnh của toàn xã hội trong cuộc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, thay mặt lãnh đạo và toàn thể công chức Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Ninh Bình, tôi xin gửi tới lãnh đạo, Ban Biên tập, các biên tập viên, các nhà báo, phóng viên Tạp chí Thương hiệu và Công luận cùng các cơ quan báo chí cả nước, đội ngũ các nhà báo, phóng viên, biên tập viên lời chúc mừng tốt đẹp nhất cùng sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp trách nhiệm, tâm huyết trong sự nghiệp báo chí cách mạng cũng như trong công tác tuyên truyền, đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Trong thời gian qua, các cơ quan báo chí luôn đồng hành cùng lực lượng Quản lý thị trường, phản ánh khách quan, kịp thời diễn biến thị trường; tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lan tỏa những nỗ lực và kết quả của các lực lượng chức năng trong công tác chống buôn lậu, hàng giả. Nhiều tác phẩm báo chí đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp; cảnh báo những phương thức, thủ đoạn vi phạm mới; đồng thời tạo sự đồng thuận xã hội trong công tác phòng ngừa và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và kinh tế số phát triển mạnh mẽ, nhiệm vụ đấu tranh chống buôn lậu, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang đặt ra những yêu cầu mới. Tôi mong muốn đội ngũ những người làm báo tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của nền báo chí cách mạng Việt Nam, giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và tính chiến đấu của báo chí; tiếp tục đồng hành cùng lực lượng Quản lý thị trường và các cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Xin kính chúc các nhà báo, phóng viên, biên tập viên và những người làm công tác báo chí luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc, giữ vững đam mê nghề nghiệp và gặt hái nhiều thành công trong sự nghiệp phụng sự Tổ quốc và Nhân dân.

Trân trọng cảm ơn Chi cục trưởng!

Nguyễn Kiên (Thực hiện)