Ngân hàng phải giảm lãi suất huy động tối thiểu 0,5%/năm

Giám sát lãi suất thực tế, không chỉ căn cứ mức niêm yết

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2 vừa có văn bản gửi hội sở và các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và Đồng Nai, yêu cầu triển khai quyết liệt các giải pháp giảm mặt bằng lãi suất theo chỉ đạo của NHNN Việt Nam.

Theo đó, NHNN Khu vực 2 sẽ tăng cường theo dõi số liệu lãi suất bình quân đối với các giao dịch phát sinh trong những tháng cuối năm 2026 thông qua hệ thống báo cáo thống kê theo quy định hiện hành.

Đáng chú ý, việc giám sát không chỉ dừng ở mức lãi suất niêm yết mà tập trung vào lãi suất bình quân của các giao dịch thực tế phát sinh. Qua đó, cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá chính xác hơn mức độ thực hiện cam kết giảm lãi suất huy động và cho vay của từng ngân hàng thương mại.

Động thái này được triển khai nhằm thực hiện chỉ đạo của NHNN Việt Nam tại Công văn số 9736/NHNN-CSTT ngày 21/10/2026 về giảm mặt bằng lãi suất.

Trước đó, tại cuộc họp ngày 19/10/2026 và Công văn số 9608/NHNN-CSTT ngày 18/10/2026, Thống đốc NHNN đã yêu cầu các ngân hàng thương mại triển khai quyết liệt các giải pháp giảm thực chất lãi suất huy động và cho vay, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp, người dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi từ 6 tháng

Cụ thể hóa chỉ đạo của NHNN Việt Nam, NHNN Khu vực 2 yêu cầu các ngân hàng thương mại quán triệt đến toàn bộ đơn vị trong hệ thống, trên tất cả các kênh bán hàng, đồng thời tổ chức triển khai nghiêm túc việc giảm thực chất lãi suất huy động và cho vay.

Đối với lãi suất huy động, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi bình quân của các giao dịch phát sinh mới có kỳ hạn từ 6 tháng trở lên trong những tháng cuối năm 2026.

Mức giảm được xác định trên cơ sở so sánh với lãi suất của chính ngân hàng tại kỳ báo cáo từ ngày 11/10 đến ngày 20/10/2026. Đây là mốc tham chiếu để cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện tại từng tổ chức tín dụng.

Việc xác định cụ thể mức giảm và kỳ báo cáo đối chiếu cho thấy yêu cầu của NHNN không đơn thuần là điều chỉnh biểu lãi suất công bố, mà hướng tới thay đổi thực chất chi phí huy động vốn trên thị trường.

Thông qua số liệu giao dịch phát sinh mới, cơ quan quản lý có thể đánh giá mức lãi suất ngân hàng thực sự áp dụng đối với khách hàng, qua đó hạn chế tình trạng giảm lãi suất trên biểu niêm yết nhưng chưa phản ánh đầy đủ vào các giao dịch thực tế.

Không chấp hành có thể bị giảm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng

Bên cạnh yêu cầu giảm lãi suất, NHNN Khu vực 2 cũng nhấn mạnh trách nhiệm chấp hành nghiêm túc chỉ đạo của NHNN Việt Nam đối với các ngân hàng thương mại.

Đáng chú ý, trường hợp ngân hàng không thực hiện hoặc không nghiêm túc triển khai các yêu cầu giảm lãi suất, cơ quan quản lý sẽ có biện pháp xử lý nghiêm. Trong đó, có thể xem xét giảm hoặc giao thấp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đối với ngân hàng vi phạm.

Đây được xem là biện pháp giám sát có tính ràng buộc, gắn trách nhiệm thực hiện chính sách lãi suất với việc phân bổ dư địa tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tín dụng.

NHNN Khu vực 2 yêu cầu các ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm trước pháp luật và các cấp có thẩm quyền về việc chấp hành chỉ đạo của cơ quan quản lý.

Trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế thường gia tăng vào giai đoạn cuối năm, việc giảm mặt bằng lãi suất huy động và cho vay được kỳ vọng góp phần giảm chi phí vốn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh và người dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng.

Việc tăng cường giám sát lãi suất bình quân của các giao dịch phát sinh mới cũng cho thấy NHNN đang hướng tới kiểm soát hiệu quả thực chất của chính sách, thay vì chỉ dựa trên các thông báo điều chỉnh lãi suất từ phía ngân hàng thương mại.

Phúc Hưng (t/h)