PNJ cần huy động 8.000 tỷ đồng, cổ đông đối mặt nguy cơ pha loãng

PNJ dự kiến phát hành tối đa 550 triệu cổ phiếu

Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường sáng 21/10, ông Phan Quốc Công, Tổng Giám đốc Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), cho biết phương án phát hành thêm cổ phiếu của doanh nghiệp hiện chưa được xây dựng chi tiết. Mục tiêu là huy động khoảng 8.000 tỷ đồng, trong khi 550 triệu cổ phiếu mới chỉ là mức phát hành tối đa, chưa phải số lượng cuối cùng.

Theo ông Công, giá phát hành sẽ được xác định dựa trên giá trị sổ sách và giá bình quân 30 phiên giao dịch gần nhất tính đến thời điểm ra quyết định. Do nhu cầu huy động vốn đã được xác định, giá cổ phiếu PNJ trên thị trường càng cao thì số lượng cổ phiếu cần phát hành càng giảm, qua đó hạn chế mức độ pha loãng đối với cổ đông hiện hữu.

Phương án huy động vốn được đưa ra trong bối cảnh PNJ cần nguồn lực tài chính lớn để xử lý các nghĩa vụ liên quan đến chính sách thu đổi kim cương, đồng thời bổ sung vốn phục vụ hoạt động nguyên liệu, sản xuất và kinh doanh.

Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa công bố số lượng cổ phiếu phát hành chính thức, mức giá cụ thể cũng như danh sách nhà đầu tư tham gia đợt chào bán.

Vì sao PNJ không phát hành cho cổ đông hiện hữu?

Lý giải về phương án huy động vốn, lãnh đạo PNJ cho biết công ty không thể lựa chọn hình thức chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu trong bối cảnh dự kiến phải ghi nhận khoản trích lập dự phòng tổn thất lớn.

Theo ông Công, để giải quyết dứt điểm chính sách thu đổi, PNJ phải công bố tổng giá trị cam kết mua lại kim cương và trang sức kim cương, ước tính khoảng 21.000 tỷ đồng. Đi kèm với đó là khoản trích lập dự phòng tổn thất mà doanh nghiệp tự ước tính khoảng 7.000 tỷ đồng.

Con số cuối cùng sẽ do đơn vị kiểm toán độc lập xác định vào cuối năm theo các chuẩn mực kế toán áp dụng. Khoản trích lập này có thể khiến PNJ ghi nhận mức lỗ hơn 6.000 tỷ đồng trong năm 2026 sau khi có báo cáo tài chính kiểm toán.

Theo giải thích của Tổng Giám đốc PNJ tại đại hội, tình trạng thua lỗ khiến doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện để thực hiện phương án chào bán cổ phiếu ra công chúng cho cổ đông hiện hữu. Vì vậy, công ty phải tính đến phương án phát hành riêng lẻ cho các quỹ đầu tư và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Việc lựa chọn hình thức phát hành riêng lẻ đồng nghĩa với việc PNJ cần tìm kiếm các nhà đầu tư có đủ năng lực tài chính để tham gia đợt huy động vốn quy mô lớn. Đây cũng là yếu tố được cổ đông quan tâm, bởi giá phát hành, số lượng cổ phiếu mới và cơ cấu nhà đầu tư sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ sở hữu sau phát hành.

Trước đó, trong cuộc phỏng vấn chiều 20/10, ông Công cho biết PNJ chưa chính thức tiếp xúc với bất kỳ nhà đầu tư chiến lược nào. Theo lộ trình, phương án phát hành phải được ĐHĐCĐ bất thường thông qua, sau đó doanh nghiệp mới mời đơn vị tư vấn phát hành. Đơn vị tư vấn sẽ tiếp tục tìm kiếm và kết nối với các nhà đầu tư quan tâm.

Lãnh đạo PNJ cũng cho biết chưa xác nhận được danh tính nhà đầu tư cụ thể, dù trên thị trường xuất hiện nhiều đồn đoán về khả năng các nhóm nhà đầu tư tham gia mua cổ phần.

Cần 8.000 tỷ đồng để tái thiết, kỳ vọng phục hồi từ năm 2028

Về nhu cầu vốn, PNJ ước tính khoảng 80% khách hàng có thể thực hiện quyền bán lại khi doanh nghiệp áp dụng chính sách thu đổi mới. Nếu tính trên tổng giá trị cam kết khoảng 21.000 tỷ đồng, số tiền công ty có thể phải chi để mua lại sản phẩm vào khoảng 16.800 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo ông Công, việc huy động hơn 16.000 tỷ đồng trong thời gian ngắn là bài toán khó đối với bất kỳ doanh nghiệp nào. Vì vậy, PNJ lựa chọn kết hợp giữa thanh toán bằng tiền và thu đổi bằng sản phẩm khác, thay vì phải chi toàn bộ nghĩa vụ mua lại bằng tiền mặt.

Cùng với việc xử lý các cam kết thu đổi, nguồn vốn huy động còn được sử dụng để phục vụ nhu cầu nguyên liệu, sản xuất và kinh doanh. Sau khi tính toán các phương án, PNJ xác định nhu cầu huy động khoảng 8.000 tỷ đồng.

Lãnh đạo doanh nghiệp cho rằng việc trích lập dự phòng một lần sẽ giúp PNJ xử lý những vấn đề tồn đọng trong quá khứ, thay vì để nghĩa vụ tài chính kéo dài qua nhiều năm. Đây là lựa chọn có thể tạo áp lực lớn lên kết quả kinh doanh trong ngắn hạn, nhưng được kỳ vọng giúp công ty chủ động hơn trong quá trình tái cơ cấu.

Theo ông Công, nếu có đủ nguồn vốn, PNJ kỳ vọng hoàn tất quá trình tái thiết trong năm 2027 và có thể trở lại mức hoạt động trước đây vào khoảng năm 2028.

Đối với cổ đông, diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào kết quả kiểm toán khoản dự phòng, phương án phát hành chính thức, mức giá chào bán và khả năng thu hút nhà đầu tư. Trong ngắn hạn, nguy cơ ghi nhận khoản lỗ lớn cùng khả năng pha loãng cổ phiếu sẽ là những yếu tố cần theo dõi khi đánh giá triển vọng PNJ.

Phúc Hưng (t/h)