Siết chặt quản lý nền tảng số và thu hồi hàng hóa: Đề xuất mới về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Dự thảo Thông tư quy định chi tiết nhiều điều khoản quan trọng của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Điểm nhấn đáng chú ý đầu tiên là việc định lượng rõ tiêu chí xác định nền tảng số lớn. Theo đó, các nền tảng phục vụ giao dịch điện tử có từ 3 triệu tài khoản người sử dụng hoạt động hằng năm tại Việt Nam sẽ chịu sự điều chỉnh nghiêm ngặt của quy định này. Việc cụ thể hóa tiêu chí giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, đồng thời buộc các doanh nghiệp công nghệ phải chủ động thực hiện trách nhiệm pháp lý.

Đối với nhóm nền tảng số lớn, dự thảo yêu cầu doanh nghiệp phải công khai minh bạch tiêu chí ưu tiên hiển thị sản phẩm, bóc tách rõ các nội dung được tài trợ hoặc có thu phí. Các đơn vị này phải duy trì tài khoản báo cáo trực tuyến, sẵn sàng cung cấp dữ liệu về kho lưu trữ quảng cáo, thuật toán hướng đích, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và quy trình kiểm duyệt nội dung. Dữ liệu phải được cung cấp trực tuyến trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ khi có yêu cầu. Riêng với hình thức bán hàng không tại địa điểm giao dịch thường xuyên, cá nhân kinh doanh phải gửi thông báo cho Ủy ban nhân dân cấp xã chậm nhất 3 ngày làm việc trước khi tổ chức để chính quyền địa phương giám sát và công khai thông tin cho người dân.

Về hợp đồng giao kết theo mẫu và điều kiện giao dịch chung, cơ quan soạn thảo đưa ra yêu cầu khắt khe về tính rõ ràng, ngôn ngữ, cỡ chữ và màu nền để tránh tình trạng cài cắm điều khoản bất lợi cho khách hàng. Hồ sơ đăng ký hợp đồng mẫu được chuẩn hóa và có thể nộp trực tiếp hoặc trực tuyến tới cơ quan quản lý cấp tỉnh. Thời hạn thẩm định được quy định trong 30 ngày kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ và gia hạn tối đa thêm 30 ngày với các trường hợp phức tạp. Dự thảo cũng phân định rạch ròi thẩm quyền kiểm soát hợp đồng giữa Bộ Công Thương đối với phạm vi liên tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với phạm vi địa phương.

Liên quan đến trách nhiệm xử lý hàng hóa có khuyết tật, các tổ chức kinh doanh phải lập tức thực hiện biện pháp ngừng cung cấp sản phẩm lỗi trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện hoặc nhận được yêu cầu từ cơ quan chức năng. Thời hạn thông báo công khai việc thu hồi được ấn định nghiêm ngặt trong 3 ngày làm việc đối với hàng hóa nhóm A và 5 ngày đối với nhóm B. Doanh nghiệp bắt buộc phải báo cáo kế hoạch trước khi tiến hành thu hồi và nộp báo cáo kết quả tổng thể trong thời hạn 5 ngày sau khi kết thúc đợt xử lý, bảo đảm sản phẩm nguy hại bị loại bỏ khỏi thị trường một cách triệt để.

Thành Nam