Sửa Luật Dầu khí, thúc đẩy năng lượng biển

Theo Bộ Công Thương, trong bối cảnh hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí ngày càng khó khăn, việc sửa Luật Dầu khí sẽ tạo thuận lợi hơn nữa cho Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) và các nhà thầu trong hoạt động dầu khí gia tăng sản lượng khai thác, hiệu quả đầu tư, tạo động lực tăng trưởng, khơi thông nguồn lực, đóng góp cho tăng trưởng đất nước và ngân sách nhà nước các năm tiếp theo, góp phần đảm bảo chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.

Thời gian qua, hoạt động dầu khí cũng đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập cần được xử lý như: Một số vấn đề khung có tính nguyên tắc mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí phát sinh nhưng chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí năm 2022; một số vấn đề thường xuyên biến động được quy định trong Luật Dầu khí năm 2022 hiện không còn phù hợp với thực tiễn đã có những thay đổi; xu hướng chuyển dịch năng lượng, cơ chế phát triển, thúc đẩy chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi, gắn với dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao...

Vì vậy, việc xây dựng Luật Dầu khí (sửa đổi) để thay thế Luật Dầu khí năm 2022 là rất cần thiết, nhằm tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước, loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

Nhìn nhận về Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) năm 2026, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập -Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho biết, có nhiều điểm mới, tiến bộ liên quan đến hoạt động dầu khí. Cụ thể, Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) lần này hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường, phân cấp, phân quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai dự án và các hoạt động dầu khí. Bên cạnh đó, Luật Dầu khí (sửa đổi) bổ sung và hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí.

Cùng đó, Luật Dầu khí (sửa đổi) được bổ sung hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí, trong đó tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp nhất là những khu vực nước sâu, xa bờ, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh trên Biển Đông.

Ngoài ra, Luật Dầu khí (sửa đổi) được bổ sung các quy định về cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí bao gồm: Dịch vụ kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi; quy định các khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon trong hoạt động dầu khí.

“Với những điểm mới này, Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, hạn chế tối đa những vướng mắc, chồng chéo, bất cập của hệ thống pháp luật”, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Thập chỉ rõ.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lương-Viện Dầu khí Việt Nam, Việt Nam có vùng biển rộng lớn với tiềm năng dồi dào về năng lượng, tài nguyên, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các ngành công nghiệp biển như điện gió ngoài khơi, LNG, nhiên liệu xanh, thu giữ và lưu trữ carbon dioxide (CCS), hydrogen và các dịch vụ kỹ thuật biển. Vì vậy, việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này sẽ tạo cơ sở pháp lý để kết nối hiệu quả hơn các lĩnh vực này.

Cũng theo Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lương, với nhiều lợi thế về hạ tầng kỹ thuật ngoài khơi, dữ liệu địa chất, năng lực khảo sát, thiết kế, thi công và vận hành các công trình biển quy mô lớn, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần được thiết kế theo hướng mở, tạo cơ sở pháp lý để Petrovietnam khai thác hiệu quả các nguồn lực hiện có, đồng thời thúc đẩy sự liên kết giữa hoạt động dầu khí với các ngành năng lượng mới.

Đối với CCS, Luật Dầu khí (sửa đổi) cần bổ sung các quy định về quyền sử dụng các cấu tạo địa chất để lưu trữ carbon, cơ chế cấp phép và trách nhiệm pháp lý trong quá trình vận hành, đồng thời cần xây dựng các cơ chế cụ thể nhằm thu hút đầu tư vào lĩnh vực này. Đối với LNG và điện khí, Luật cần bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về điện lực và thị trường năng lượng để tạo thuận lợi cho triển khai các dự án quy mô lớn, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Lương cho biết.

Cùng quan điểm này, Tiến sĩ Ngô Đức Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Năng lượng (Bộ Công Thương) cho rằng, không gian biển là dư địa phát triển chiến lược để Việt Nam hiện thực mục tiêu tăng trưởng hai con số. Vì vậy, Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) cần tạo điều kiện cho Petrovietnam tham gia sâu hơn vào phát triển năng lượng biển và các trung tâm công nghiệp - năng lượng tích hợp.

Thực tế là vùng biển và vùng trời trên biển là khu vực hội tụ hầu hết các nguồn năng lượng quan trọng của tương lai, từ dầu khí, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời nổi đến hydrogen xanh và các dạng năng lượng mới. “Nếu được quy hoạch bài bản và khai thác hiệu quả, hệ sinh thái năng lượng biển không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP mà còn tạo nền tảng năng lượng ổn định cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đồng thời, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu”, Tiến sĩ Ngô Đức Lâm nhấn mạnh.

Theo kế hoạch, Chính phủ sẽ trình Quốc hội dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) vào tháng 7 này. Quốc hội xem xét, thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) tại Kỳ họp không thường lệ Quốc hội khóa XVI dự kiến vào tháng 8 tới.

Theo TTXVN