Thí điểm giáo dục AI: Học sinh phổ thông được trang bị năng lực làm chủ trí tuệ nhân tạo

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo đang tác động ngày càng sâu rộng tới kinh tế, xã hội và đời sống, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn bị cho thế hệ học sinh những năng lực cần thiết để thích ứng, khai thác và làm chủ công nghệ trong tương lai.

Khung nội dung giáo dục AI được xây dựng trên nền tảng Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tham chiếu Khung năng lực AI cho học sinh phổ thông của UNESCO. Mục tiêu xuyên suốt của chương trình là giúp học sinh “biết dùng AI” song song với “biết kiểm soát AI”, bảo đảm công nghệ được sử dụng một cách an toàn, có trách nhiệm và mang tính nhân văn.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông được phát triển dựa trên bốn mạch kiến thức chính, tương ứng với bốn miền năng lực có mối liên hệ chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau. Cụ thể gồm: tư duy lấy con người làm trung tâm, nhấn mạnh mục đích của AI là phục vụ con người; đạo đức AI, giúp học sinh nhận diện và phân tích các vấn đề đạo đức, pháp lý trong quá trình sử dụng AI; các kỹ thuật và ứng dụng AI, cung cấp kiến thức cơ bản về nguyên lý hoạt động và kỹ năng sử dụng công cụ AI; và thiết kế hệ thống AI, hướng tới phát triển năng lực giải quyết vấn đề thông qua việc tạo ra các hệ thống AI đơn giản.

Khung nội dung được thiết kế phù hợp với hai giai đoạn giáo dục. Giai đoạn giáo dục cơ bản bao gồm cấp tiểu học và trung học cơ sở, tập trung giúp học sinh hình thành nhận thức ban đầu về AI. Ở cấp tiểu học, học sinh được trải nghiệm các ứng dụng AI đơn giản, bước đầu hiểu vai trò của AI trong cuộc sống, đồng thời được giáo dục về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tôn trọng bản quyền.

Ở cấp trung học cơ sở, học sinh được tiếp cận sâu hơn với các công cụ AI để tạo ra sản phẩm số, được trang bị kiến thức nền tảng về cách AI vận hành và bắt đầu hình thành ý thức về đạo đức, trách nhiệm của công dân trong xã hội số. Nội dung học tập hướng tới việc sử dụng AI một cách hiệu quả và có kiểm soát.

Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp, áp dụng cho cấp trung học phổ thông, tập trung phát triển năng lực khám phá, thiết kế và cải tiến các công cụ AI đơn giản thông qua các dự án học tập và nghiên cứu khoa học. Học sinh được khuyến khích vận dụng AI để giải quyết các vấn đề thực tiễn, tạo ra sản phẩm phục vụ cộng đồng, qua đó hình thành tư duy sáng tạo và định hướng nghề nghiệp trong các lĩnh vực liên quan đến công nghệ.

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định khung giáo dục AI thí điểm được xây dựng theo quan điểm phát triển năng lực của Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018 và bảo đảm tính thống nhất với Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học. Việc triển khai thí điểm khung nội dung này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng để giáo dục phổ thông Việt Nam từng bước thích ứng với xu thế chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo.

VT