Thúc đẩy bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử các nước ASEAN

Cũng theo Cục Cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng, ASEAN hiện là khu vực được đánh giá có tốc độ tăng trưởng TMĐT cao nhất hiện nay với tổng doanh thu TMĐT vào năm 2022 là gần 200 tỷ USD, ước tính đạt mức 330 tỷ USD vào năm 2025 theo Báo cáo e-Conomy SEA 2022 (Google and Temaseak, 2022).

Tuy nhiên, người tiêu dùng được đánh giá luôn ở vị trí yếu thế hơn trong các giao dịch trực tuyến, TMĐT. Vì vậy, ASEAN nhận thấy cần có các quy tắc hiệu quả để bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn, quản lý trách nhiệm kinh doanh và cơ chế xử lý đối với các hành vi không công bằng, thiếu trách nhiệm của người bán hàng trực tuyến.

Trong bối cảnh đó, các nước ASEAN đã thảo luận xây dựng Bộ hướng dẫn bảo vệ người tiêu dùng trong TMĐT nhằm nâng cao công tác bảo vệ người tiêu dùng trực tuyến trong khu vực.

Cụ thể, các doanh nghiệp bán hàng thông qua website cần xem xét tuân thủ các nội dung như thiết kế giao diện và hạ tầng cho phép lựa chọn nhằm đảm bảo tính tương tác cao giữa người mua và người bán, tránh gây ảnh hưởng hoặc tác động tới quyết định người mua hàng thông qua cách thức hiển thị thông tin, hình ảnh, sản phẩm và quá trình giao kết hợp đồng trực tuyến. Người bán hàng phải tuân thủ chặt chẽ các quy định về hiển thị thông tin, cung cấp thông tin sản phẩm cho người mua hàng, tránh việc cung cấp thông tin mập mờ, dễ gây hiểu lầm.

Bộ hướng dẫn cũng đưa ra các khuyến nghị về việc xây dựng hợp đồng trực tuyến, bao gồm các điều kiện, điều khoản giao dịch phù hợp với môi trường Internet.

Đối với các nền tảng TMĐT, trách nhiệm đầu tiên của nhà cung cấp dịch vụ là tuân thủ mọi quy định pháp lý tại nước sở tại mà nền tảng đó kinh doanh. Nhà cung cấp dịch vụ đồng thời nên thực hiện các biện pháp tích cực nhằm hạn chế các ảnh hưởng tiêu cực đối với người mua do tính phức tạp và sự tham gia của nhiều bên hơn so với việc bán hàng thông qua website TMĐT.

Bên cạnh đó, bộ hướng dẫn chỉ ra, các cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ người tiêu dùng cần tăng cường hợp tác với nhau và với các nhà cung cấp dịch vụ nền tảng để khắc phục, xử lý các nội dung vi phạm nguyên tắc hoạt động của nền tảng và pháp luật nội địa. Các nhà cung cấp dịch vụ nền tảng cũng cần tăng cường báo cáo và hợp tác với cơ quan có thẩm quyền để xử lý các hành vi vi phạm kịp thời, đồng thời, giải quyết các tranh chấp, khiếu kiện từ người mua hàng.

Hồng Anh