Thuốc lá thế hệ mới: Hàng lậu lộng hành, tại sao chưa siết?

10:59 23/07/2021

Lợi nhuận lớn từ việc buôn bán bất hợp pháp các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng khiến thị trường chợ đen ngày càng lộng hành. Nhưng đến nay, cơ quan chức năng vẫn chưa siết được vì còn chờ chỉ đạo để thực thi luật.

Thuốc lá thế hệ mới: Hàng lậu lộng hành, tại sao chưa siết?

Lợi nhuận lớn từ việc buôn bán bất hợp pháp các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng khiến thị trường chợ đen ngày càng lộng hành. Nhưng đến nay, cơ quan chức năng vẫn chưa siết được vì còn chờ chỉ đạo để thực thi luật.

Như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin trong những kỳ trước, theo Tổng cục Quản lý thị trường, ngày càng có nhiều vụ bắt giữ buôn lậu thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng diễn ra ở TP.HCM, Hà Nội và các tỉnh thành khác, trong đó có nhiều kho hàng quy mô hàng tỉ đồng.

Hàng lậu tràn lan, chưa có khung hình phạt xử lý

Riêng tại TP.HCM, mỗi năm phát hiện và xử lý cả hàng chục, thậm chí cả trăm vụ buôn lậu thuốc lá thế hệ mới. Điều đáng nói, đây cũng chỉ mới là phần băng nổi, thực tế có thể còn nhiều hơn như vậy, nhưng khó phát hiện và xử lý hết được.

Trả lời Tuổi trẻ Online, một đại diện của Cục Công nghiệp (Bộ Công thương) cũng phải thừa nhận tình trạng này, khi tại Việt Nam, các sản phẩm thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng đã có mặt nhiều nơi trên thị trường trong một thời gian dài mà chưa có áp dụng khung pháp lý quản lý cụ thể.

Được biết, hiện tại chưa có văn bản luật chính thức nào đề cập trực tiếp tới thuốc lá làm nóng, thuốc lá điện tử. Tuy vậy, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 (được sửa đổi bổ sung năm 2018) có nhắc đến thuốc lá "dạng khác" bên cạnh thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi và thuốc lào.

Như vậy, có thể hiểu rằng, thuốc làm nóng, hay bất cứ sản phẩm nào đáp ứng định nghĩa "sản phẩm được sản xuất từ toàn bộ hoặc một phần nguyên liệu thuốc lá" mà không thuộc nhóm sản phẩm được liệt kê cụ thể, sẽ là "dạng khác" của thuốc lá và cần chịu sự kiểm soát của luật hiện hành.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy để áp dụng được Luật phòng chống tác hại thuốc lá vào các sản phẩm thuốc lá thế hê mới hiện nay, cần có quyết định chính thức. Đến nay, quyết định về vấn đề này vẫn chưa được ban hành, khiến các cơ quan chức năng lúng túng trong việc xử phạt vi phạm liên quan tới thuốc lá thế hệ mới.

Việc nhanh chóng áp dụng luật hoặc chỉ đạo cụ thể về việc quản lý các sản phẩm này là ưu tiên cần được thực hiện để tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị quản lý thị trường, hải quan và các cơ quan quản lý liên quan.

Nguy hại nhưng chỉ… phạt hành chính, sao đủ răn đe?

Theo Tổng cục Quản lý thị trường, hiện nay, việc xử lý hành vi buôn lậu mặt hàng thuốc lá thế hệ mới chỉ đang căn cứ vào quy định xử phạt hành chính với hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu.

Lực lượng chức năng thu giữ 15.000 sản phẩm thuốc lá điện tử các loại tại một cửa hàng, chủ cơ sở không xuất trình được bất kỳ giấy tờ nào liên quan - Ảnh: Tổng cục Quản lý thị trườngLực lượng chức năng thu giữ 15.000 sản phẩm thuốc lá điện tử các loại tại một cửa hàng, chủ cơ sở không xuất trình được bất kỳ giấy tờ nào liên quan - Ảnh: Tổng cục Quản lý thị trường

Tùy quy mô, mức độ có thể bị xử lý nhưng chủ yếu là phạt vi phạm về hành chính với chế tài nhẹ, chỉ vài triệu đến vài chục triệu đồng. Trong khi đó, hành vi buôn bán hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 500 bao trở lên thì hồ sơ vụ việc này phải được chuyển cho cơ quan tố tụng để truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định.

Một trong những khó khăn trong việc kiểm soát, ngăn chặn hàng lậu với sản phẩm này, theo Tổng cục Quản lý thị trường là do mặt hàng này vẫn được quảng cáo, bày bán, chứa trữ tại khu vực sinh hoạt, nơi ở của các cửa hàng trên địa bàn các thành phố lớn như TP.HCM, Hà Nội, Hải Phòng…

Khi khách hàng đến mua hàng hoặc hỏi về mặt hàng cụ thể thì người kinh doanh mới mang hàng ra giao dịch với khách hàng, do đó gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc xác định rõ hình thức kiểm tra hay khám nơi cất giấu tang vật.

Việc bán thông qua các trang mạng xã hội, website thương mại điện tử dẫn đến khó khăn cho lực lượng chức năng trong việc tìm hiểu, thu thập thông tin, kiểm tra, xử lý do trong nhiều trường hợp không xác định được không gian cụ thể về địa điểm bán hàng, địa điểm chứa trữ hàng hoá của các đối tượng kinh doanh.

Cần cơ chế quản lý để kiểm soát buôn lậu

Bà Phan Thị Việt Thu - chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP.HCM - cho rằng những sản phẩm thuốc lá điện tử nhập lậu về Việt Nam được bán qua các kênh phân phối không chính thức là hành vi vi phạm pháp luật. Đây là sản phẩm nhập lậu nên sẽ bị cấm kinh doanh nếu không đủ điều kiện lưu hành, không có hóa đơn, chứng từ… nên lực lượng chức năng cần phải tăng cường kiểm tra, tịch thu và cấm buôn bán triệt để.

Bà Thu cũng nhận xét, nhiều người vẫn kinh doanh mặt hàng này, lợi dụng sự thiếu cơ chế quản lý hiện nay để lách, đưa hàng vào thị trường và người tiêu dùng cũng dễ dàng mua và tiếp cận sản phẩm.

Do vậy, việc quản lý, siết kiểm tra sản phẩm thuốc lá điện tử nhập lậu này là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có lực lượng quản lý thị trường.

Theo báo Tuổi Trẻ

  • Cùng chuyên mục

Hà Nội siết quản lý, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng

Hà Nội tăng cường kiểm tra hàng giả, gian lận thương mại, kinh doanh đa cấp và lừa đảo trực tuyến, đồng thời giao chính quyền cấp xã trực tiếp tiếp nhận, giải quyết phản ánh, khiếu nại nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Bảo vệ người tiêu dùng - 21:55 15/11/2026

Bệnh lý tim mạch ngày càng trẻ hóa do căng thẳng kéo dài và lối sống thiếu lành mạnh

Thống kê của Bộ Y tế cho thấy, các bệnh lý tim mạch đang cướp đi sinh mạng của khoảng 200.000 người mỗi năm tại Việt Nam và ngày càng ghi nhận nhiều ca bệnh ở lứa tuổi từ 25 đến 40 do thói quen ít vận động, căng thẳng kéo dài cùng chế độ ăn dư thừa muối, chất béo.

Bảo vệ người tiêu dùng - 12:46 14/11/2026

Cảnh giác chiêu lừa hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế để đánh cắp dữ liệu và chiếm đoạt tài sản

Lợi dụng thông tin về quyền lợi cấp thẻ theo chính sách an toàn khu hoặc hoàn trả tiền đóng bảo hiểm y tế, nhiều đối tượng đã mạo danh nhân viên cơ quan bảo hiểm gọi điện dụ dỗ người dân cung cấp dữ liệu cá nhân, cài đặt ứng dụng lạ nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng.

Bảo vệ người tiêu dùng - 09:25 12/11/2026

Công an Đà Nẵng cảnh báo bẫy đầu tư tiền điện tử “ma”

Công an TP. Đà Nẵng vừa cảnh báo thủ đoạn lập các dự án tiền điện tử “ma”, quảng cáo lợi nhuận cao, tổ chức trả thưởng nhiều tầng để thu hút nhà đầu tư, sau đó chiếm đoạt tài sản.

Bảo vệ người tiêu dùng - 07:50 12/11/2026

Hà Nội triển khai các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

UBND TP. Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 435/KH-UBND về triển khai các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn Thành phố năm 2027.

Bảo vệ người tiêu dùng - 15:57 11/11/2026

Đề xuất cấm người sinh từ năm 2010 mua và sử dụng thuốc lá kể cả khi đã đủ 18 tuổi

Nhằm lấp khoảng trống pháp lý khi quy định hiện hành chỉ ngăn người dưới 18 tuổi sử dụng thuốc lá, ba hội y học chuyên ngành vừa kiến nghị đưa chính sách “Thế hệ không thuốc lá” trở lại dự thảo luật sửa đổi để cấm những người sinh từ ngày 1/1/2010 trở đi tiếp cận mặt hàng này ngay cả khi đã trưởng thành.

Bảo vệ người tiêu dùng - 09:02 11/11/2026

Người dùng iPhone Duo phản ánh lỗi đơ cảm ứng và giật lag trên cả hai màn hình

Chưa dừng lại ở sự cố nứt vỡ màn hình bên trong khi gập máy từng khiến hãng phải đổi mới thiết bị cho khách hàng, mẫu điện thoại gập iPhone Duo gần đây tiếp tục bị nhiều người dùng phàn nàn về tình trạng giật lag, treo máy và liệt cảm ứng.

Bảo vệ người tiêu dùng - 08:53 11/11/2026

Hàng lậu tìm đường vào thị trường cuối năm

Hơn 6 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc bị phát hiện tại khu vực biên giới Quảng Ninh, trong đó có những thùng hàng đã bốc mùi hôi thối. Không chỉ tìm cách vượt qua các tuyến kiểm soát, hàng lậu còn có nguy cơ được thay đổi bao bì, nhãn mác, sử dụng chứng từ để che giấu nguồn gốc trước khi đưa vào nội địa. Khi thị trường bước vào mùa mua sắm cuối năm, cuộc đấu tranh chống buôn lậu đang đặt ra yêu cầu phải kiểm soát cả đường vận chuyển lẫn những mắt xích tiêu thụ phía sau.

Bảo vệ người tiêu dùng - 09:17 09/11/2026

Phát hiện cơ sở sản xuất giò, chả chứa chất cấm tại Hà Nội

Từ kết quả kiểm tra sản phẩm giò, chả chứa hàn the tại chợ Xanh - Văn Quán, Công an phường Hà Đông (Hà Nội) phối hợp các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý cơ sở sản xuất vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, tạm giữ 571 kg giò, chả có chứa hàn the.

Bảo vệ người tiêu dùng - 21:11 08/11/2026

Người dùng iPhone cần cảnh giác trước cảnh báo an ninh mạng từ Apple

Apple cảnh báo người dùng iPhone tại 99 quốc gia về nguy cơ bị tin tặc tấn công mà không cần bất kỳ thao tác nào từ nạn nhân.

Bảo vệ người tiêu dùng - 12:32 07/11/2026