Thương mại điện tử thành “điểm nóng” của hàng giả, hàng lậu

Tình trạng hàng lậu, hàng giả và hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ đang diễn biến phức tạp trên môi trường thương mại điện tử, gây thiệt hại về kinh tế, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và niềm tin của người tiêu dùng.

Theo số liệu từ lực lượng quản lý thị trường tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm 2025 đã phát hiện hơn 1.200 vụ vi phạm, tổng số tiền xử phạt và thu nộp ngân sách đạt hơn 26,4 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực thương mại điện tử ghi nhận 186 vụ vi phạm, với gần 200.000 sản phẩm bị tạm giữ, chủ yếu là vàng trang sức, thực phẩm chức năng và mỹ phẩm, tổng số tiền xử phạt khoảng 2,5 tỷ đồng. Những con số này cho thấy môi trường kinh doanh trực tuyến đang trở thành điểm nóng của hàng giả và hàng kém chất lượng.

Các đối tượng vi phạm liên tục sử dụng nhiều chiêu thức để tiêu thụ hàng hóa trên nền tảng số. Phổ biến là các hình thức quảng cáo giảm giá sâu, khuyến mãi lớn với mức giá thấp bất thường, đi kèm lời giới thiệu hấp dẫn như xả kho hoặc giá sốc nhằm thu hút người mua. Lợi dụng tâm lý ham rẻ, các đối tượng đưa hàng giả, hàng kém chất lượng trà trộn với hàng thật, khiến người tiêu dùng khó phân biệt.

Tinh vi hơn, nhiều trường hợp sử dụng hình ảnh và thông tin của sản phẩm chính hãng để quảng cáo, thậm chí sao chép từ website của các thương hiệu lớn, nhưng khi giao hàng lại là sản phẩm hoàn toàn khác. Với các đơn hàng giao nhanh hoặc thanh toán trước, người mua càng khó kiểm chứng chất lượng trước khi nhận hàng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Thực tế cho thấy, lực lượng chức năng đã phát hiện và triệt phá một đường dây kinh doanh mỹ phẩm giả quy mô lớn trên không gian mạng. Qua kiểm tra nhiều kho hàng tại các phường trên địa bàn, cơ quan chức năng thu giữ số lượng lớn nước hoa không rõ nguồn gốc. Các đối tượng khai nhận đã đưa ra thị trường hơn 10.000 chai nước hoa giả các nhãn hiệu nổi tiếng từ đầu năm 2025, với giá trị tương đương hàng thật ước tính khoảng 10 tỷ đồng.

Sự phát triển nhanh của thương mại điện tử trong khi cơ chế quản lý chưa theo kịp đã tạo ra những khoảng trống trong kiểm soát. Việc quản lý gian hàng trực tuyến, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, cũng như kiểm soát kho bãi và điểm trung chuyển vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, các đối tượng vi phạm liên tục thay đổi phương thức hoạt động, tận dụng công nghệ để che giấu hành vi.

Trong thời gian tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ tập trung kiểm tra, kiểm soát bốn lĩnh vực trọng điểm gồm an toàn thực phẩm, hàng giả, nguồn gốc xuất xứ và thương mại điện tử. Trọng tâm là các đầu mối lớn, kho bãi tập kết hàng hóa và các hình thức kinh doanh mới trên môi trường mạng. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm, đặc biệt với các trường hợp có dấu hiệu hình sự sẽ được chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.

Để nâng cao hiệu quả phòng, chống hàng giả trên thương mại điện tử, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, lực lượng chức năng, các sàn thương mại điện tử và người tiêu dùng. Các nền tảng cần chủ động rà soát, gỡ bỏ sản phẩm vi phạm; người bán phải minh bạch trong kinh doanh; trong khi đó, người tiêu dùng cần lựa chọn kênh mua sắm uy tín, tránh mua hàng giá rẻ bất thường, góp phần hạn chế hàng gian, hàng giả lưu thông trên thị trường.

PV