TP HCM chuẩn bị lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ kết nối giao thương toàn cầu

TP HCM đang xúc tiến lập Khu thương mại tự do (FTZ) Cái Mép Hạ với quy mô gần 3.800 ha, gắn với cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành một không gian phát triển mới, đóng vai trò quan trọng trong kết nối thương mại quốc tế và tạo động lực tăng trưởng cho thành phố trong giai đoạn tới.

Chủ trương xúc tiến lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 98 sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua ngày 11/12, trong đó cho phép TP HCM triển khai các cơ chế, chính sách mới để phát triển kinh tế - xã hội. Bên cạnh trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do được xác định là một trong những cấu phần quan trọng nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng, thu hút đầu tư và tạo nguồn thu mới cho thành phố.

Theo định hướng quy hoạch, Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ thuộc phường Tân Phước, TP Phú Mỹ (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ), có tổng diện tích gần 3.800 ha. Khu vực này được chia thành ba khu chức năng chính, bảo đảm tính liên thông, hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động thương mại, logistics, công nghiệp và dịch vụ.

Khu chức năng thứ nhất là đầu mối giao thông vận tải, có diện tích hơn 1.735 ha. Khu vực này bao gồm hệ thống cảng biển hiện hữu, bến cảng container Cái Mép Hạ thượng lưu và hạ lưu, cảng bến thủy nội địa và ga Cái Mép Hạ thuộc tuyến đường sắt Biên Hòa – Vũng Tàu. Đây được xem là hạt nhân kết nối của toàn khu, giữ vai trò trung tâm trong hoạt động xuất nhập khẩu và trung chuyển hàng hóa.

Khu chức năng thứ hai là khu kho bãi logistics và công nghiệp, với diện tích hơn 1.178 ha. Khu vực này bao gồm khu nam Khu công nghiệp Cái Mép và Trung tâm logistics Cái Mép Hạ, hướng tới hình thành hệ thống lưu trữ, phân phối hàng hóa quy mô lớn, phục vụ nhu cầu xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng khu vực phía Nam.

Khu chức năng thứ ba có diện tích hơn 850 ha, định hướng phát triển công nghiệp công nghệ cao, đô thị và dịch vụ. Trong đó, quy hoạch chú trọng đến không gian xanh, khu dự trữ sinh thái và tín chỉ carbon rừng, hướng tới mô hình phát triển bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ được đánh giá có vị trí chiến lược khi nằm sát cụm cảng nước sâu lớn nhất cả nước, kết nối trực tiếp với các tuyến giao thông huyết mạch như Quốc lộ 51, đường liên cảng, đồng thời hội tụ hạ tầng năng lượng quốc gia với kho LNG và hệ thống đường ống dẫn khí. Những lợi thế này tạo nền tảng thuận lợi để thu hút các hoạt động logistics, công nghiệp công nghệ cao và dòng vốn đầu tư quy mô lớn.

Để chuẩn bị triển khai khu thương mại tự do, địa phương xác định một số nhiệm vụ trọng tâm, bao gồm tạo sự đồng thuận trong nhân dân; quản lý chặt chẽ đất đai, công tác giải phóng mặt bằng và ngăn chặn xây dựng trái phép; đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ thông qua đào tạo nghề trong các lĩnh vực logistics, cảng biển, cơ khí, thương mại – dịch vụ.

Song song đó, công tác quy hoạch đô thị được định hướng theo hướng bền vững, hình thành môi trường sống chất lượng cao nhằm thu hút chuyên gia, nhà quản lý và lực lượng lao động chất lượng cao. Việc tăng cường phối hợp giữa cấp cơ sở với các sở, ngành trong công tác quy hoạch và quản lý đất đai cũng được xác định là yếu tố quan trọng để bảo đảm tiến độ và hiệu quả triển khai.

Ngoài Cái Mép Hạ, trong quy hoạch cũ của TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu còn có ba khu thương mại tự do khác là Cần Giờ, An Bình và Bàu Bàng, gắn với hệ thống cảng biển và đường sắt. Việc xúc tiến lập Khu thương mại tự do Cái Mép Hạ được xem là bước đi đầu tiên, tạo tiền đề cho việc hình thành mạng lưới các khu thương mại tự do trong tương lai, góp phần nâng cao vị thế của TP HCM trong chuỗi thương mại và logistics khu vực.

VT