Truy xuất nguồn gốc gắn với quy hoạch vùng nguyên liệu và quản lý mã số vùng trồng

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai truy xuất nguồn gốc nông sản phục vụ quản lý sản xuất, xuất khẩu và minh bạch hóa thông tin chuỗi cung ứng nông sản, Thứ trưởng Võ Văn Hưng khẳng định: Truy xuất nguồn gốc không chỉ nhằm mục tiêu đơn thuần là rút ngắn thời gian xử lý, mà cốt lõi là kiểm soát chất lượng, bảo đảm an toàn và minh bạch sản phẩm. Việc cải cách thủ tục cần được thực hiện trên cơ sở tổ chức lại quy trình một cách khoa học, loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, nhưng vẫn phải giữ vững yêu cầu quản lý và tiêu chuẩn của thị trường.

Thứ trưởng nhấn mạnh, mọi giải pháp triển khai phải bám sát thực tiễn, tránh áp dụng máy móc hoặc phát sinh thêm rào cản cho doanh nghiệp. Truy xuất nguồn gốc cần được xác định là công cụ quản lý hiệu quả, giúp cơ quan chức năng chủ động nắm bắt thông tin, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Từ yêu cầu thực tiễn và bối cảnh hội nhập, Thứ trưởng chỉ rõ, truy xuất nguồn gốc phải được đặt trong tổng thể phát triển nông nghiệp bền vững, với ba trụ cột liên kết chặt chẽ.

Thứ nhất, quy hoạch vùng nguyên liệu đóng vai trò nền tảng, bảo đảm phát triển có định hướng, phù hợp với điều kiện sinh thái và nhu cầu thị trường, khắc phục tình trạng mở rộng tự phát, thiếu kiểm soát.

Thứ hai, quản lý mã số vùng trồng là điều kiện bắt buộc để tham gia thị trường xuất khẩu chính ngạch, đòi hỏi việc cấp, giám sát phải chặt chẽ, gắn với trách nhiệm của địa phương và cơ quan chuyên ngành.

Thứ ba, truy xuất nguồn gốc là công cụ minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất. Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, ngành nông nghiệp cần coi dữ liệu là nền tảng của quản trị hiện đại. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về vùng trồng, mã số xuất khẩu và truy xuất nguồn gốc cần được triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.

Thứ trưởng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số như GIS, QR code, nhật ký điện tử, blockchain hay IoT sẽ giúp tăng tính minh bạch, giảm gian lận thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, đây cũng là công cụ quan trọng để xây dựng niềm tin với thị trường nhập khẩu và người tiêu dùng quốc tế.

Thứ trưởng Võ Văn Hưng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi tư duy phát triển nông nghiệp theo hướng kinh tế nông nghiệp hiện đại, lấy thị trường làm định hướng, tăng cường liên kết chuỗi và quản trị dựa trên dữ liệu. Ba yếu tố gồm quy hoạch vùng nguyên liệu, mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc chính là những mắt xích then chốt để tái tổ chức sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

PV