Từ 1/7, cán bộ, công chức không được tham gia bán hàng đa cấp

Từ ngày 1/7/2026, hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp sẽ được thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 137/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Một trong những nội dung đáng chú ý là việc bổ sung danh mục các nhóm đối tượng không được tham gia bán hàng đa cấp, trong đó có cán bộ, công chức.

Theo Điều 28 của nghị định, người tham gia bán hàng đa cấp phải là cá nhân có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và đang cư trú tại Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp hoạt động theo phương thức đa cấp không được ký hợp đồng với một số nhóm đối tượng được pháp luật xác định không đủ điều kiện tham gia.

Đáng chú ý, cán bộ, công chức theo quy định của pháp luật hiện hành thuộc diện bị cấm tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp. Quy định này đồng nghĩa các cá nhân thuộc nhóm đối tượng trên sẽ không được ký kết hợp đồng để thực hiện hoạt động kinh doanh theo mô hình đa cấp nhằm tạo thêm thu nhập.

Ngoài cán bộ, công chức, nghị định cũng quy định không cho phép tham gia đối với lực lượng thuộc khối quốc phòng và công an, bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng trong các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp cùng công nhân công an thuộc Công an nhân dân.

Bên cạnh đó, những cá nhân đang chấp hành hình phạt tù hoặc có tiền án liên quan đến một số hành vi vi phạm như gian lận thương mại, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, sản xuất hoặc buôn bán hàng giả, vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp cũng không thuộc diện được tham gia.

Nghị định đồng thời loại trừ người nước ngoài không đáp ứng điều kiện về giấy phép lao động theo quy định và các trường hợp từng vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc từng giữ vị trí quản lý tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động trong các trường hợp thuộc diện pháp luật quy định.

Việc bổ sung quy định về đối tượng không được tham gia được đánh giá nhằm giảm nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích giữa hoạt động công vụ với hoạt động kinh doanh, đồng thời tăng cường kiểm soát đối với lĩnh vực từng phát sinh nhiều mô hình biến tướng trong thời gian qua.

Không chỉ siết điều kiện tham gia, Nghị định 137/2026/NĐ-CP còn quy định chi tiết về nội dung bắt buộc của hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp. Theo đó, hợp đồng phải thể hiện đầy đủ thông tin của doanh nghiệp và người tham gia; thông tin người bảo trợ; hàng hóa kinh doanh; kế hoạch trả thưởng; quyền và nghĩa vụ của các bên; phương thức thanh toán hoa hồng thông qua chuyển khoản ngân hàng; chính sách mua lại hàng hóa; các trường hợp chấm dứt hợp đồng và cơ chế xử lý tranh chấp.

Một điểm tiếp tục được khẳng định trong nghị định là nguyên tắc chỉ cho phép áp dụng phương thức kinh doanh đa cấp đối với hàng hóa. Các hoạt động kinh doanh đa cấp áp dụng cho đối tượng không phải hàng hóa sẽ bị cấm, ngoại trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Ngoài ra, một số nhóm hàng hóa không được phép kinh doanh theo phương thức đa cấp gồm thuốc; thiết bị y tế; thuốc thú y, bao gồm thuốc thú y thủy sản; thuốc bảo vệ thực vật; hóa chất nguy hiểm hoặc hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn thuộc diện hạn chế hoặc cấm sử dụng trong lĩnh vực gia dụng và y tế; cùng với các sản phẩm nội dung số.

Theo quy định, nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các doanh nghiệp bán hàng đa cấp sẽ có thời gian chuyển tiếp để rà soát, điều chỉnh hoạt động nhằm đáp ứng yêu cầu mới. Việc hoàn thiện khung pháp lý được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính minh bạch của thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong lĩnh vực kinh doanh còn nhiều rủi ro này.

VT (t/h)