Việt Nam - Australia thúc đẩy hợp tác sâu rộng về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ về các định hướng phát triển mới của Việt Nam, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược, động lực quan trọng nhất để duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bộ trưởng cho biết Việt Nam cam kết dành nguồn lực ngân sách thỏa đáng (đảm bảo 3% tổng chi ngân sách quốc gia cho KH&CN và chuyển đổi số); tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế với 10 dự án luật trọng điểm trong năm 2026 (trong đó có Luật KH,CN&ĐMST, Luật Dữ liệu, Luật Trí tuệ nhân tạo, Luật Chuyển đổi số); đồng thời triển khai Chiến lược phát triển KH&CN và ĐMST với trọng tâm là 10 công nghệ chiến lược, đầu tư 10 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và các chương trình học bổng tài trợ nghiên cứu sinh xuất sắc lên tới 40.000 USD/năm.

Trên nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp và Tuyên bố chung vừa được Lãnh đạo cấp cao hai nước ký kết, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất các định hướng hợp tác trọng tâm với DISR:

Thứ nhất, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu chung: Chuyển dịch từ các đề tài hợp tác đơn lẻ sang hệ sinh thái nghiên cứu quy mô lớn; phát triển hiệu quả Trung tâm Công nghệ chiến lược chung (giữa Đại học Công nghệ Sydney và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông) cùng 10 dự án nghiên cứu chung đã được tài trợ, với nguồn kinh phí đối ứng ban đầu khoảng 3 triệu USD từ Bộ KH&CN.

Thứ hai, thành lập Quỹ Nghiên cứu chung Việt Nam - Australia: Đề xuất hai Chính phủ xem xét thiết lập quỹ nghiên cứu chung theo mô hình Australia đã triển khai thành công với một số đối tác quốc tế, nhằm tạo cơ chế tài trợ bền vững, dài hạn cho các nhà khoa học hai nước.

Thứ ba, hợp tác về công nghệ biển và phát triển bền vững: Đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực Australia có thế mạnh vượt trội như thăm dò đại dương, bảo vệ môi trường biển, công nghệ sinh học giống và thủy hải sản phục vụ chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững của Việt Nam.

Thứ tư, duy trì Diễn đàn Tech Connect thường niên: Đưa TechConnect trở thành sự kiện thường niên do hai Bộ đồng bảo trợ, tạo không gian kết nối định kỳ cho các nhà khoa học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ hai nước.

Chia sẻ về định hướng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh Việt Nam kiên định mục tiêu xây dựng "AI có chủ quyền" (Sovereign AI), phát triển đồng bộ trên 3 trụ cột: hạ tầng, dữ liệu và nhân tài công nghệ, đồng thời áp dụng cách tiếp cận linh hoạt, thực tiễn trong xây dựng khung pháp lý về AI.

Đồng tình cao với các định hướng và đề xuất từ phía Việt Nam, Bộ trưởng Tim Ayres khẳng định Australia và Việt Nam có nhiều ưu tiên chiến lược tương đồng và bổ trợ chặt chẽ cho nhau. Bộ trưởng Tim Ayres nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực nghiên cứu tại các trường đại học, gắn kết đào tạo với làm chủ công nghệ và chuyển giao tri thức.

Đồng thời, phía Australia đánh giá cao cách tiếp cận của Việt Nam về xây dựng "chủ quyền AI" cũng như giải quyết các thách thức chung về an ninh lương thực, nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn.

Buổi làm việc khép lại với sự đồng thuận cao về việc duy trì đối thoại giữa hai bên. Đánh giá về định hướng tương lai, Bộ trưởng Tim Ayres khẳng định hai bên sẽ phối hợp xác định các lĩnh vực hợp tác trọng điểm có sức lan tỏa lớn để ưu tiên nguồn lực thực hiện.

PV