Xây dựng chuỗi liên kết cua Cà Mau: Bệ phóng cho đặc sản vươn xa

Cua biển trỗi dậy thành ngành hàng chiến lược của Cà Mau

Trong khuôn khổ các hoạt động của Ngày hội Cua Cà Mau - Lần thứ II năm 2025 và sự kiện “Xin chào Cà Mau”, ngày 17/11, UBND tỉnh Cà Mau tổ chức hội nghị liên kết chuỗi sản xuất - tiêu thụ sản phẩm cua tỉnh Cà Mau năm 2025, nhằm đánh giá tình hình phát triển ngành hàng cua thời gian qua và định hướng phát triển gắn với chuỗi giá trị trong thời gian tới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử và Chủ tịch Hội Thủy sản Việt Nam Nguyễn Việt Thắng đồng chủ trì hội nghị. Tham dự còn có lãnh đạo các sở, ngành liên quan; đại diện các địa phương, người mua, doanh nghiệp và người nuôi cua trên địa bàn tỉnh.

Cà Mau hiện là địa phương có quy mô nuôi trồng thủy sản nước lợ lớn nhất cả nước, trong đó ngành hàng cua đang trỗi dậy mạnh mẽ, trở thành ngành hàng chiến lược mới với diện tích nuôi hơn 365.000 ha, sản lượng khoảng 36.500 tấn/năm.

Giai đoạn 2016 - 2025, diện tích và sản lượng cua nuôi tại Cà Mau tăng trưởng rõ rệt, thể hiện sự chuyển dịch tích cực sang mô hình nuôi tổng hợp, sinh thái. Năm 2016, diện tích nuôi cua là 220.000 ha, sản lượng 17.400 tấn; đến năm 2025, diện tích tăng lên 365.500 ha, ước sản lượng đạt 36.500 tấn.

Đặc biệt, tỉnh đã có 20.000 ha nuôi cua kết hợp tôm đạt các chứng nhận quốc tế như Naturland, ASC, EU Organic, với sản lượng gần 2.000 tấn/năm. Đây là nền tảng quan trọng để cua Cà Mau tiếp cận những thị trường yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc và sản phẩm xanh.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 70 trại sản xuất cua giống, công suất thiết kế 1,3 tỷ con giống/năm, sản lượng năm 2025 ước đạt 1,1 tỷ con giống, đáp ứng 100% nhu cầu con giống thả nuôi trong tỉnh.

Nghề nuôi cua tại Cà Mau được triển khai với nhiều mô hình đa dạng: Nuôi quảng canh cải tiến kết hợp, nuôi cua nâng cao giá trị, nuôi thâm canh/bán thâm canh, nuôi cua trong hộp nhựa ứng dụng công nghệ cao…, phù hợp định hướng phát triển thủy sản xanh và bền vững.

Nhiều tiềm năng nhưng chuỗi giá trị cua vẫn “mắc kẹt” ở khâu nhỏ lẻ

Dù sở hữu lợi thế lớn, nghề nuôi cua tại Cà Mau vẫn đối mặt không ít khó khăn. Quy mô sản xuất ở nhiều nơi còn nhỏ lẻ, hiệu quả và năng suất chưa cao; việc ứng dụng khoa học - công nghệ trong nuôi cua còn hạn chế, khiến giá trị gia tăng chưa tương xứng tiềm năng.

Toàn tỉnh Cà Mau hiện có trên 100 nhà máy, cơ sở chế biến đang hoạt động. Tuy nhiên, phần lớn các nhà máy này có quy mô nhỏ, chưa phát triển mạnh các mô hình chế biến chuyên sâu, chưa đa dạng hóa sản phẩm cua sau thu hoạch. Thị trường tiêu thụ chủ yếu vẫn là nội địa, thông qua các chợ đầu mối, nhà hàng, siêu thị, khu du lịch, nghỉ dưỡng…, trong khi dư địa thị trường xuất khẩu còn rất lớn.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải tái cấu trúc chuỗi giá trị cua, từ khâu con giống, nuôi trồng, thu hoạch, chế biến đến tiêu thụ, theo hướng liên kết chặt chẽ giữa người nuôi, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối.

Tại hội nghị, các đại biểu đã thẳng thắn phân tích những vấn đề mà ngành hàng cua đang phải đối mặt, từ quy mô sản xuất, quản lý chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc đến bài toán đầu ra ổn định, giá cả bền vững. Nhiều ý kiến đề xuất cần tăng cường kiểm soát chất lượng toàn chuỗi, chuẩn hóa quy trình sản xuất, chế biến, đồng thời tiếp tục xây dựng và quảng bá thương hiệu cua Cà Mau để nâng tầm giá trị.

Cua Cà Mau hiện đã xây dựng được nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý và được thị trường đánh giá cao về chất lượng. Tuy nhiên, để “con cua” thực sự trở thành ngành hàng chủ lực mang lại thu nhập cao, bền vững cho người nuôi, cần có bước đột phá về liên kết chuỗi và xúc tiến thương mại ở tầm rộng hơn.

Ký kết hợp tác ba bên, mở đường cho cua Cà Mau vươn xa

Trong khuôn khổ hội nghị, đại diện các nhà mua và doanh nghiệp cua trên địa bàn tỉnh đã thảo luận, hỏi đáp trực tiếp về nhu cầu liên kết, điều kiện mua hàng, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, khả năng cung ứng, logistics… Đây được xem là bước đi cụ thể để gắn kết cung - cầu ngay từ hội nghị, tránh tình trạng liên kết chỉ dừng ở cam kết trên giấy.

Đáng chú ý, Sở Công Thương tỉnh Cà Mau, Hội Thủy sản Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ thành phố Phòng Thành Cảng (Trung Quốc) đã tiến hành ký kết bản ghi nhớ hợp tác ba bên, nhằm tăng cường liên kết trong sản xuất - tiêu thụ sản phẩm cua Cà Mau. Thỏa thuận này mở ra cơ hội để cua Cà Mau mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường quốc tế, thông qua việc phối hợp xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và xây dựng các tiêu chuẩn chung.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử khẳng định, hội nghị là bước khởi đầu quan trọng giúp các bên nhìn nhận rõ khó khăn, tồn tại và hướng giải quyết các vấn đề của ngành hàng cua. Từ đó, đi đến thống nhất nhiều nội dung trọng tâm, đặc biệt là phương pháp, cách làm để sản phẩm cua Cà Mau đến tay người tiêu dùng với chất lượng, uy tín cao hơn, đồng thời định hướng phát triển ngành hàng ổn định và bền vững trong thời gian tới.

Để nông sản của tỉnh nói chung và cua Cà Mau nói riêng tiến xa hơn trên thị trường quốc tế, Phó Chủ tịch Lê Văn Sử giao Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối giữ liên hệ với các đối tác, xúc tiến chứng nhận, kết nối tiêu thụ, xúc tiến thương mại trong thời gian tới.

Ông cũng đề nghị doanh nghiệp và hợp tác xã chủ động ký kết hợp đồng liên kết dài hạn, mạnh dạn đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao giá trị; đồng thời kêu gọi người nuôi cua tích cực tham gia các mô hình hợp tác, sản xuất theo quy trình an toàn, áp dụng kỹ thuật mới, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm.

Tỉnh Cà Mau khẳng định sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân, tạo lập môi trường đầu tư thuận lợi, thúc đẩy các chuỗi liên kết ngày càng hiệu quả. Với tinh thần hợp tác, trách nhiệm và quyết tâm cao, lãnh đạo tỉnh tin tưởng sản phẩm cua Cà Mau sẽ tiếp tục khẳng định vị thế, mở rộng thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Theo Chinhphu.vn