Xe điện bùng nổ, Trung Quốc thống lĩnh thị trường toàn cầu

Doanh số xe điện tăng mạnh trên toàn cầu

Xe điện đang trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành công nghiệp ô tô thế giới khi tốc độ phổ cập vượt xa nhiều dự báo trước đây.

Theo số liệu mới nhất từ Bloomberg, doanh số xe điện toàn cầu đã tăng mạnh trong sáu năm qua, đạt khoảng 21 triệu xe trong năm 2025, tương đương 25% tổng doanh số ô tô mới trên toàn thế giới.

Đến tháng 5/2026, tỷ lệ xe điện trong tổng lượng ô tô bán ra tiếp tục tăng lên 63%, phản ánh xu hướng điện hóa giao thông đang diễn ra nhanh hơn dự kiến.

Hiện toàn cầu có khoảng 85 triệu xe điện đang lưu hành, con số được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới khi nhiều quốc gia thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh.

Theo các chuyên gia, ngoài yếu tố bảo vệ môi trường, xe điện ngày càng hấp dẫn nhờ chi phí sử dụng thấp hơn đáng kể so với xe sử dụng động cơ đốt trong.

Tại châu Âu và Mỹ, chi phí sạc xe tại nhà thấp hơn khoảng 40% so với chi phí đổ xăng. Trên phạm vi toàn cầu, mức tiết kiệm trung bình lên tới 60%, tạo lợi thế lớn cho người sử dụng trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn ở mức cao do những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.

Trung Quốc giữ vững vị trí số một về xe điện

Theo Đài Truyền hình Đức (DW), Trung Quốc tiếp tục là quốc gia dẫn đầu cuộc cách mạng xe điện nhờ chiến lược đầu tư dài hạn vào năng lượng tái tạo, công nghệ pin và sản xuất quy mô lớn.

Trong khoảng 10 năm qua, chi phí sản xuất pin xe điện tại Trung Quốc đã giảm xuống chỉ còn khoảng một phần tư so với trước đây và vẫn đang tiếp tục đi xuống.

Nhờ đó, giá thành xe điện ngày càng cạnh tranh, giúp thị trường mở rộng nhanh chóng cả trong nước lẫn quốc tế.

Các hãng xe Trung Quốc cũng liên tục tạo ra những bước đột phá về công nghệ.

Một mẫu xe điện cao cấp của BYD được giới thiệu có thể di chuyển khoảng 700 km chỉ sau 10 phút sạc bằng công nghệ Flash Charger.

Trong khi đó, các trạm sạc nhanh thông thường cũng có thể bổ sung khoảng 300 km quãng đường chỉ sau khoảng 20 phút, rút ngắn đáng kể thời gian chờ so với trước.

Song song với công nghệ, Trung Quốc còn sở hữu mạng lưới trạm sạc lớn nhất thế giới cùng giá điện tương đối thấp, giúp chi phí sử dụng xe điện ngày càng hấp dẫn.

Hiện nước này sản xuất khoảng 71% tổng sản lượng xe điện toàn cầu, bỏ xa châu Âu với 17% và Mỹ chỉ khoảng 5%.

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia phổ cập xe điện nhanh

Không chỉ Trung Quốc, nhiều nền kinh tế đang phát triển cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng xe điện rất ấn tượng.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Nepal là quốc gia dẫn đầu nhóm này khi xe điện chiếm 68% tổng lượng ô tô đăng ký mới trong năm 2025.

Singapore đứng thứ hai với 63%, trong khi Việt Nam đạt 41%, cao hơn đáng kể so với nhiều nền kinh tế phát triển.

Thái Lan ghi nhận tỷ lệ 23%, còn Thổ Nhĩ Kỳ đạt 22%.

Đáng chú ý, thị trường Mỹ lại có dấu hiệu chững lại.

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh từ năm 2023 đến 2025 với khoảng 10% lượng xe bán ra là xe điện, đến tháng 4/2026 tỷ lệ này đã giảm xuống dưới 6%.

Trong khi đó, tại Liên minh châu Âu (EU), xe điện tiếp tục mở rộng thị phần nhanh chóng.

Nếu năm 2018 xe điện chỉ chiếm khoảng 1% số lượng ô tô đăng ký mới thì đến tháng 4/2026, gần 1/3 số ô tô mới bán ra tại khu vực này đã là xe điện.

Ở khu vực Mỹ Latinh, doanh số xe điện đã tăng gấp ba lần chỉ trong hai năm 2024-2025.

Tại châu Phi, Ethiopia trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới cấm nhập khẩu ô tô sử dụng động cơ đốt trong từ năm 2024. Nhờ chính sách này, số lượng xe điện tại nước này đã tăng gần bốn lần chỉ sau khoảng hai năm, vượt mốc 100.000 xe.

Xe điện bước vào giai đoạn tăng trưởng nhờ hiệu quả kinh tế

Theo ông Colin McKerracher, Trưởng bộ phận Giao thông sạch của BloombergNEF, sự bùng nổ của xe điện hiện không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các chính sách hỗ trợ của chính phủ mà đang được dẫn dắt bởi nhu cầu thực tế của thị trường.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm nhiều hơn đến chi phí vận hành, độ bền pin, hạ tầng sạc và những lợi ích kinh tế mà xe điện mang lại.

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng các chính sách ưu đãi và định hướng phát triển từ chính phủ vẫn giữ vai trò quan trọng để duy trì tốc độ tăng trưởng và đạt được mục tiêu giảm phát thải carbon.

Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định thị trường xe điện đang bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào các chương trình trợ giá thì hiện nay động lực chính đã chuyển sang hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Theo IEA, cùng với việc mạng lưới trạm sạc tiếp tục được mở rộng, công nghệ pin ngày càng cải tiến và chuỗi cung ứng toàn cầu dần hoàn thiện, quá trình điện hóa ngành giao thông sẽ tiếp tục tăng tốc trong những năm tới.

Giới chuyên gia dự báo xe điện sẽ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong thị trường ô tô toàn cầu, mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới giữa các hãng xe truyền thống và các nhà sản xuất xe điện, trong đó Trung Quốc vẫn được đánh giá là quốc gia giữ lợi thế vượt trội về công nghệ, quy mô sản xuất và chi phí.

Phương Thảo (t/h)