Xe máy: Hết thời lãi khủng, có bão hòa?

Đã hết thời lãi khủng?

Trước đó, kết thúc quý I/2019 (tính từ tháng 1 - 3/2019), doanh số bán xe cũng sụt giảm, đạt 753.934 xe máy các loại, giảm 6,13% so cùng kỳ 2018. Tính chung 6 tháng đầu năm, doanh số bán xe máy của 5 DN lớn đạt 1,5 triệu, thấp hơn con số 1.586.500 của cùng kỳ năm ngoái.

Honda Việt Nam - DN chiếm 74% thị phần xe máy tại Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm, không có tăng trưởng. Yamaha có thị phần lớn thứ hai, sụt giảm liên tiếp từ quý IV/2018 - II/2019; các hãng còn lại, doanh số không lớn. Thị trường xe máy tăng trưởng âm khoảng 5% trong nửa đầu 2019.

Tuy doanh số giảm, nhưng tình trạng bán chênh giá các loại xe máy vẫn diễn ra trong suốt thời gian qua, nhất là xe tay ga của Honda như mẫu Honda SH, giá từ 84 - 100,5 triệu đồng/chiếc, tùy phiên bản 125 ABS hay 150 ABS. Các mẫu xe như Vision, Lead, Air Blade... cũng bị một số đại lý bán cao hơn 1 - 2 triệu đồng so với giá đề xuất.

Dòng xe tay ga hiện chiếm 45% thị trường

Lý giải về việc một số mẫu xe “ăn khách”, đại lý tăng giá bán cao hơn so với giá niêm yết của nhà sản xuất, ông Toshio Kuwahara, TGĐ Honda Việt Nam cho rằng:

“Nhiều nước cũng có hiện tượng như ở Việt Nam, khi xe máy bán ra thị trường có giá cao hơn giá đề xuất. Trên thực tế, các mẫu xe máy tay ga nói chung, không chỉ riêng xe của Honda, NTD mua với giá cao hơn giá của nhà sản xuất đề xuất với các cửa hàng ủy nhiệm.

Việt Nam có Luật Cạnh tranh và theo quy định của luật này, các hãng sản xuất như chúng tôi không có quyền được ấn định mức giá cho nhà phân phối, các công ty thương mại và các công ty bán hàng. Honda Việt Nam và các đại lý cũng như các cửa hàng xe máy được Honda ủy nhiệm (Head) là các pháp nhân độc lập, các đối tác của nhau. Do đó, mối quan hệ giữa Honda và các Head chỉ dừng lại ở ngưỡng đối tác.

Chính vì vậy, Honda Việt Nam chỉ có thể đưa ra mức giá bán lẻ đề xuất. Qua đó, chúng tôi có đề nghị với các đại lý, các Head ủy nhiệm không bán với giá cao hơn với mức giá chúng tôi đề xuất, nhưng chúng tôi không có quyền bắt buộc hay đưa ra mệnh lệnh đối với các Head này”.

Bão hòa nhưng... tiềm năng

Nguyên nhân sụt giảm doanh số, có thể xuất phát từ tâm lý đắn đo của NTD trước các thông tin về đề xuất cấm xe máy tại 2 thành phố lớn (Hà Nội và TP. HCM).

Ngoài ra, doanh số giảm một phần do có sự tham gia thị trường của nhiều đơn vị không phải là thành viên của VAMM đang sản xuất, lắp ráp và phân phối xe tại thị trường Việt Nam.

Tổng giám đốc Piaggio Việt Nam, Gianluca Fiume cho rằng, phân khúc xe tay ga cao cấp sẽ tăng trưởng cao hơn so với mức tăng trưởng chung của toàn thị trường xe máy.

Dòng xe tay ga hiện chiếm hơn 45% thị phần. Dự báo, những mẫu xe ga sẽ vươn lên thay thế, chiếm phần lớn thị phần chung là hoàn toàn khả thi. Bởi thu nhập bình quân đầu người tăng lên, kéo theo đó là nhu cầu mua sắm xe máy mới, dù có chủ trương hạn chế loại phương tiện này tại các đô thị lớn. Hơn nữa, xe tay ga dễ điều khiển, tính tiện dụng cao, công nghệ hiện đại, sản phẩm đa dạng ở nhiều tầm giá khác nhau nên ngày càng được ưa chuộng.

Cùng với đó là các yếu tố hỗ trợ như chính sách kích cầu mua sắm của nhà sản xuất, cho vay mua xe, mua xe trả góp của ngân hàng... NTD có thể sở hữu những chiếc xe có tầm giá cao hơn. Hơn nữa, đặc thù đô thị Việt Nam có nhiều ngõ, ngách sâu, công trình giao thông công cộng mới chỉ đáp ứng được một phần nên xe máy vẫn là phương tiện thiết yếu của người dân bởi tính linh hoạt.

Đây sẽ là phân khúc tăng trưởng mạnh, mở ra xu hướng phát triển mới cho các hãng xe trong bối cảnh thị trường đang bão hòa. Tuy thị trường không tăng, nhưng DN vẫn có thể tăng trưởng về mặt quy mô khi mảng xe số đang ngày càng giảm, bỏ lại khoảng trống lớn như một cơ hội mới cho phân khúc xe ga. Vì vậy, thị trường xe máy Việt Nam, dù bão hòa nhưng vẫn nhiều tiềm năng.

T.N