ChatGPT được quyền đọc và gửi tin nhắn trên Mac: Apple đứng trước bài toán riêng tư

ChatGPT có thể đọc và gửi tin nhắn trên Mac

Ngày 20/8, OpenAI công bố plugin Apple Messages dành cho ChatGPT trên máy Mac. Theo thông tin chính thức, plugin cho phép ChatGPT đọc, tìm kiếm các cuộc trò chuyện trong ứng dụng Messages, soạn nội dung và gửi tin nhắn thay người dùng. Tính năng hỗ trợ cả iMessage, SMS và RCS.

Người dùng có thể yêu cầu ChatGPT tìm lại một nội dung trong các cuộc trò chuyện, tóm tắt trao đổi, gợi ý tin nhắn trả lời hoặc chuẩn bị nội dung gửi tới một liên hệ cụ thể.

Đáng chú ý, việc gửi tin nhắn được thiết lập theo hướng phải có sự phê duyệt của người dùng trước khi gửi cả nội dung và người nhận. OpenAI đồng thời cảnh báo về rủi ro khi người dùng cấp quyền phê duyệt lâu dài hoặc vô hiệu hóa bước xác nhận.

Plugin được cung cấp thông qua mục Plugins trong ứng dụng ChatGPT trên macOS. Theo ghi chú phát hành của OpenAI, Apple Messages có mặt trên tất cả các gói trong ứng dụng ChatGPT dành cho macOS, nhưng khả năng sử dụng plugin hiện được triển khai trong ChatGPT Work và Codex. Tính năng yêu cầu máy Mac sử dụng chip Apple Silicon.

Để hoạt động, plugin cần được cấp quyền truy cập phù hợp trên macOS, trong đó có quyền Full Disk Access, quyền truy cập tên liên hệ và quyền tự động hóa. Cơ chế vận hành dựa vào các khả năng của macOS như AppleScript và Accessibility để tương tác với ứng dụng Messages.

Điều này khiến cách ChatGPT tương tác với Messages khác đáng kể so với những tích hợp AI chỉ đơn thuần cung cấp thông tin. AI giờ đây có thể thực hiện một hành động trực tiếp trên ứng dụng nhắn tin sau khi được người dùng cấp quyền.

Quyền truy cập rộng khiến bài toán riêng tư trở nên đáng chú ý

Điểm gây chú ý nhất của tính năng không nằm ở khả năng soạn tin nhắn mà ở mức độ quyền truy cập mà ChatGPT cần trên máy Mac.

Full Disk Access là một quyền ở cấp hệ thống, không chỉ đơn thuần giới hạn trong ứng dụng Messages. Vì vậy, việc cấp quyền này cần được người dùng cân nhắc kỹ, đặc biệt trên những máy tính lưu trữ nhiều dữ liệu cá nhân hoặc dữ liệu công việc.

Một điểm quan trọng khác là cơ chế mã hóa của iMessage. Tin nhắn được mã hóa đầu cuối khi truyền giữa các thiết bị, nhưng khi nội dung đã được giải mã trên máy Mac để hiển thị, dữ liệu tồn tại trong môi trường cục bộ của thiết bị. Việc một ứng dụng được cấp quyền truy cập dữ liệu trên máy vì thế tạo ra một lớp rủi ro khác với quá trình truyền tin qua mạng.

OpenAI cho biết plugin không xây dựng một hệ thống lập chỉ mục toàn bộ lịch sử Messages để lưu trữ riêng, mà truy cập nội dung phục vụ những yêu cầu cụ thể của người dùng. Tuy nhiên, người dùng vẫn cần phân biệt giữa việc dữ liệu được xử lý cục bộ và việc một ứng dụng được cấp quyền truy cập vào dữ liệu trên thiết bị.

Vấn đề này càng đáng chú ý khi Messages có thể chứa nhiều loại dữ liệu cá nhân như số điện thoại, danh tính liên hệ, nội dung trao đổi, hình ảnh, thông tin công việc hoặc các dữ liệu riêng tư khác.

Tại Việt Nam, Nghị định 13/2023/NĐ-CP quy định dữ liệu cá nhân bao gồm những thông tin có thể gắn với hoặc giúp xác định một cá nhân, đồng thời xác định việc truy cập, truy xuất, lưu trữ, chia sẻ và các hoạt động tương tự đối với dữ liệu là hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Nghị định cũng quy định nguyên tắc dữ liệu phải được xử lý đúng mục đích và sự đồng ý của chủ thể dữ liệu phải được thể hiện rõ ràng, cụ thể, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác.

Điều này không đồng nghĩa việc sử dụng plugin mặc nhiên vi phạm quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam. Tuy nhiên, với người dùng và doanh nghiệp, việc cấp quyền cho một công cụ AI truy cập dữ liệu tin nhắn đặt ra yêu cầu phải xem xét kỹ mục đích xử lý, phạm vi dữ liệu và cơ chế kiểm soát quyền truy cập.

OpenAI và Apple vừa hợp tác vừa đối đầu

Thời điểm plugin Apple Messages xuất hiện cũng đáng chú ý khi quan hệ giữa Apple và OpenAI đang tồn tại cả hợp tác lẫn tranh chấp.

Apple và OpenAI vẫn có quan hệ hợp tác trong lĩnh vực tích hợp ChatGPT với các tính năng Apple Intelligence. Tuy nhiên, ngày 10/7, Apple đã khởi kiện OpenAI tại tòa án liên bang ở California, cáo buộc công ty này chiếm dụng bí mật thương mại liên quan tới hoạt động phát triển phần cứng trí tuệ nhân tạo.

Apple cáo buộc OpenAI và một số cựu nhân viên Apple đã sử dụng hoặc tìm cách tiếp cận thông tin mật liên quan đến sản phẩm, linh kiện, quy trình sản xuất và quan hệ với nhà cung cấp. OpenAI phủ nhận các cáo buộc này.

Trong bối cảnh đó, việc ChatGPT được phép tương tác trực tiếp với một ứng dụng cốt lõi trên macOS càng thu hút sự chú ý.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai vấn đề. Việc Apple cho phép một plugin hoạt động với Messages trên máy Mac không đồng nghĩa Apple trao cho OpenAI quyền truy cập đặc biệt vào hệ thống máy chủ iMessage. Plugin hoạt động trên thiết bị của người dùng thông qua các cơ chế quyền của macOS.

Cơ hội lớn cho người dùng Mac, nhưng quyền kiểm soát là yếu tố then chốt

Với người dùng Mac, đặc biệt những người thường xuyên làm việc với tin nhắn, lịch và các ứng dụng trên máy tính, khả năng kết nối ChatGPT với Messages có thể giúp giảm đáng kể thao tác thủ công.

Chẳng hạn, người dùng có thể yêu cầu AI tìm lại một cuộc trao đổi cũ, tổng hợp các nội dung cần xử lý hoặc soạn câu trả lời dựa trên ngữ cảnh của cuộc trò chuyện. Đây cũng là bước tiến đáng chú ý trong xu hướng đưa AI từ vai trò trả lời câu hỏi sang trực tiếp thực hiện công việc trên thiết bị.

Tuy nhiên, chính khả năng này cũng làm thay đổi cách người dùng cần nhìn nhận về quyền riêng tư.

Một trợ lý AI có thể đọc tin nhắn và gửi tin thay người dùng không còn đơn thuần là một công cụ trò chuyện. Nó trở thành một tác nhân có quyền truy cập và thực hiện hành động trong môi trường số của người dùng.

Do đó, việc mặc định yêu cầu người dùng phê duyệt trước khi gửi tin nhắn là một lớp bảo vệ quan trọng. OpenAI cũng khuyến cáo người dùng thận trọng với các thiết lập cho phép phê duyệt liên tục hoặc bỏ qua bước xác nhận.

Với người dùng tại Việt Nam, câu chuyện còn liên quan đến yêu cầu bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trong trường hợp sử dụng máy Mac cho công việc, đặc biệt tại doanh nghiệp, việc cấp quyền cho một công cụ AI truy cập Messages cần được cân nhắc cùng chính sách bảo mật nội bộ và phạm vi dữ liệu mà thiết bị đang lưu trữ.

Sự xuất hiện của plugin Apple Messages cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng AI đang chuyển sang một giai đoạn mới: không chỉ trả lời người dùng mà còn trực tiếp thao tác trên các ứng dụng và dữ liệu cá nhân.

Với Apple, đây cũng là một phép thử đáng chú ý đối với triết lý riêng tư mà hãng đã xây dựng trong nhiều năm. Còn với OpenAI, khả năng khiến ChatGPT trở thành một trợ lý thực sự có thể hành động trên máy tính sẽ mở ra nhiều cơ hội, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu ngày càng cao về kiểm soát quyền truy cập, minh bạch dữ liệu và sự đồng ý của người dùng.

Phúc Hưng (t/h)