Hà Nội: 'Nỗi lo' về an toàn thực phẩm đầu năm học mới vẫn hiện hữu

Năm học 2025 - 2026, 6 xã vi phạm trong tổ chức bữa ăn bán trú

Nỗi lo của các bậc phụ huynh không phải là không có cơ sở. Bởi, trước đó theo báo cáo của UBND TP. Hà Nội gửi HĐND TP. Hà Nội (tháng 7) về tình hình thực hiện các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm, công tác thanh, kiểm tra và hậu kiểm năm 2026, cho thấy:

Đối với công tác kiểm tra, hậu kiểm, giám sát đối với các bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống, ngành y tế đã thành lập 366 đoàn kiểm tra, giám sát và tiến hành kiểm tra 9.466 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn.

Kết quả, 7.980 cơ sở đạt điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định (đạt tỷ lệ 84,3%); 1.452 cơ sở bị xử lý với số tiền phạt 7,4 tỷ đồng.

Đặc biệt, qua quá trình kiểm tra về công tác tổ chức bữa ăn bán trú năm học 2025 - 2026 đối với một số xã phường như: Nội Bài, Quang Minh, An Khánh, Bình Minh, Thanh Oai, Quảng Oai, Đoài Phương, Phúc Thọ, Thạch Thất, Mỹ Đức, Thường Tín, Hồng Vân, Thượng Phúc, Trung Giã, Sóc Sơn…, các sở ngành và đơn vị liên quan đã xử lý vụ việc liên quan tới đảm bảo ATTP đối với các 16 đơn vị cung cấp nguyên liệu vào bếp ăn trường học, với số tiền phạt gần 800 triệu đồng.

Đoàn kiểm tra đã xử lý trách nhiệm của một số tập thể, cá nhân tại các xã: Thường Tín, Thượng Phúc, Trung Giã, Sóc Sơn, Bình Minh, Thanh Oai để xảy ra vi phạm trong công tác tổ chức bữa ăn bán trú năm học 2025 - 2026.

UBND TP Hà Nội cũng cho biết, qua kiểm tra 43 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đã phát hiện 28 cơ sở vi phạm; trong đó chuyển UBND 4 phường xử lý 4 cơ sở, ban hành 24 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 24 cơ sở với tổng số tiền 763,5 triệu đồng.

Riêng lĩnh vực nước uống đóng chai cung cấp cho trường học, Sở Y tế Hà Nội đã kiểm tra 28 cơ sở, lấy 20 mẫu nước gửi kiểm nghiệm. Kết quả phát hiện 8 cơ sở vi phạm, xử phạt khoảng 450 triệu đồng và đình chỉ hoạt động trong 2 tháng đối với 4 cơ sở.

ATTP tại trường học còn tồn tại nhiều bất cập

Bên cạnh đó, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn trong khuôn khổ kỳ họp thứ Năm (kỳ họp giữa năm 2026) HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 (ngày 15/7), nhiều vấn đề về ATTP trong triển khai bữa ăn bán trú cũng được Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP. Hà Nội nêu rõ.

Cụ thể, nhiều cơ sở giáo dục, nhất là khu vực nội thành, còn thiếu quỹ đất đề xây dựng bếp ăn, nhà ăn, phòng nghỉ; nhiều hạng mục chưa đáp ứng yêu cầu về quy trình bếp ăn một chiều, bảo quản thực phẩm và tổ chức phục vụ học sinh, ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc và điều kiện bảo đảm vệ sinh học đường.

Việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm tại nhiều cơ sở vẫn chủ yếu dựa trên hồ sơ do đơn vị cung cấp xuất trình; khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng từ vùng nguyên liệu đến bàn ăn của học sinh còn hạn chế. Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và giám sát an toàn thực phẩm còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh quy mô bán trú ngày càng lớn.

Bên cạnh đó, đội ngũ nhân viên nuôi dưỡng, y tế học đường và phụ trách an toàn thực phẩm còn thiếu; nhiều vị trí phải bố trí kiêm nhiệm. Vẫn còn xảy ra vi phạm tại một số đơn vị cung cấp như: Thực phẩm không bảo đảm chất lượng, không bảo đảm an toàn, nguồn gốc chưa rõ ràng.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP. Hà Nội nêu rõ: Mặc dù các cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý một số vụ việc, song, điều này cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu; đồng thời, phản ánh công tác hậu kiểm, kiểm soát chuỗi cung ứng và trách nhiệm của các đơn vị cung cấp cần tiếp tục được tăng cường.

Việc xử lý các vi phạm trong một số trường hợp chưa đủ sức răn đe. Nhiều sai phạm sau kiểm tra chủ yếu được yêu cầu khắc phục hoặc chấn chỉnh, trong khi việc áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm theo quy định còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả phòng ngừa và nâng cao kỷ cương trong quản lý.

Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố kiến nghị UBND TP. Hà Nội chỉ đạo xây dựng và triển khai cơ sở dữ liệu số dùng chung để phục vụ công tác quản lý, công khai các khoản thu, quản lý bữa ăn bán trú, truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

Đồng thời, thành phố yêu cầu các sở, ngành và UBND các xã, phường tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra - nhất là kiểm tra đột xuất đối với việc tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm phát sinh.

Vào cuộc đồng bộ, quyết liệt trong năm học 2026 - 2027

Theo thống kê, toàn TP. Hà Nội hiện có 3.946 cơ sở giáo dục, trong đó có tới 3.388 cơ sở tổ chức bữa ăn bán trú (chiếm 85,9%) phục vụ cho hơn 1,26 triệu học sinh. Tỷ lệ này đạt cao nhất ở cấp mầm non (96,6%) và tiểu học (92,2%). Về phương thức tổ chức, có 82,1% cơ sở thực hiện nấu ăn trực tiếp tại trường và 17,9% cơ sở sử dụng suất ăn sẵn từ bên ngoài.

Để chuẩn bị bước vào năm học 2026 - 2027, thông tin tại Hội nghị thông tin chuyên đề và triển khai nhiệm vụ tuyên truyền trên báo chí tháng 9, ông Vũ Cao Cương, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hà Nội khẳng định, bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể, bữa ăn bán trú và căng tin trường học là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa trực tiếp đối với sức khỏe của học sinh.

Cụ thể, Sở Y tế Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát chặt chẽ bữa ăn học đường, chủ động phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Đồng thời, TP. Hà Nội sẽ duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ từ cấp thành phố đến xã, phường. Trong đó, Sở Y tế đóng vai trò cơ quan chuyên môn thường trực, hướng dẫn, kiểm tra và điều tra sự cố. Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các nhà trường thực hiện nghiêm quy định, tăng cường tự kiểm tra, giám sát. Ở cấp xã, phường, chính quyền địa phương trực tiếp đánh giá hồ sơ và điều kiện thực tế để lựa chọn các đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu đạt chuẩn.

Trước thềm năm học mới, công tác chỉ đạo được triển khai quyết liệt thông qua nhiều văn bản trọng tâm. Đáng chú ý là Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ (ngày 18/7/2026) giúp thống nhất quy trình tổ chức bữa ăn bán trú, làm rõ trách nhiệm của các bên và công khai, minh bạch trong lựa chọn nhà cung cấp.

Đại diện Sở Y tế TP. Hà Nội cũng cho biết, trong năm học 2026 - 2027, thành phố sẽ đưa vào vận hành Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm trường học HanoiCheck (từ ngày 3/8/2026). Hệ thống này giúp số hóa hồ sơ năng lực của nhà cung cấp, tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, minh bạch hóa việc đánh giá và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi có sự cố...

Đồng thời, chuyển từ phương thức kiểm tra riêng lẻ tại bếp ăn, sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng. Quá trình này được giám sát nghiêm ngặt từ khâu chọn nhà cung cấp, tiếp nhận, sơ chế, chế biến, vận chuyển đến việc thực hiện kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn.

Công tác tuyên truyền, tập huấn được thành phố đẩy mạnh cho quản lý nhà trường, người trực tiếp chế biến, giáo viên và phụ huynh. Vai trò giám sát của Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng được phát huy tối đa...

Để giữ vững an toàn cho bữa ăn học đường trong năm học 2026 - 2027, ngành Y tế và Giáo dục Hà Nội đã tập trung rà soát điều kiện tổ chức bữa ăn trước khi phục vụ học sinh; kiểm tra đột xuất theo nguy cơ đối với bếp ăn, căng tin và cơ sở cung cấp suất ăn; khai thác hiệu quả dữ liệu HanoiCheck để kiểm soát nhà cung cấp và truy xuất nguồn gốc; duy trì nghiêm việc kiểm thực ba bước, lưu mẫu và diễn tập phương án xử lý sự cố.

"Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể, bữa ăn bán trú và căng tin trường học cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, với sự phối hợp chặt chẽ của ngành Y tế, ngành Giáo dục, chính quyền địa phương, nhà trường, đơn vị cung cấp thực phẩm và gia đình học sinh." ông Vũ Cao Cương nhấn mạnh.

Trước sự đổi mới trong công tác quản lý trong tổ chức bữa ăn bán trú, cùng sự phối hợp đồng bộ, quyết liệt giữa ngành Y tế, Giáo dục và chính quyền địa phương... đông đảo phụ huynh và dư luận mong rằng, đây sẽ là "chìa khóa" để xây dựng môi trường học đường an toàn, bảo vệ tối đa sức khỏe cho thế hệ tương lai của Thủ đô.

Tuấn Ngọc