Kinh tế "ngầm" chấm dứt, mở ra làn sóng M&A mới tại Việt Nam: Góc nhìn từ CEO Phi Hoa (ONE-VALUE)

Bên cạnh các cập nhật về chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và triển vọng kinh tế vĩ mô, nội dung thu hút sự chú ý nhiều nhất tại sự kiện là phần trình bày của bà Phi Hoa, CEO ONE-VALUE, xoay quanh sự dịch chuyển cấu trúc kinh tế Việt Nam và bài toán nhân sự của doanh nghiệp Nhật Bản tại thị trường này.

Cập nhật chính sách hỗ trợ và triển vọng kinh tế Việt Nam

Mở đầu chương trình, đại diện JBIC Hà Nội giới thiệu các chính sách và công cụ hỗ trợ tài chính, pháp lý dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa Nhật Bản khi đầu tư ra nước ngoài, trong đó có thị trường Việt Nam.

Tiếp đó, ông Uzaki Yutaka, đại diện Bộ phận FDI của HDBank, trình bày cập nhật về tình hình kinh tế Việt Nam và triển vọng tỷ giá, lãi suất trong thời gian tới - những yếu tố có tác động trực tiếp đến chi phí vốn và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Khi kinh tế phi chính thức không còn chỗ đứng

Sau phần trình bày của HDBank, chương trình bước sang phần được đánh giá là thu hút sự quan tâm lớn nhất của người tham dự: hai bài trình bày của bà Phi Hoa, CEO ONE-VALUE.

Theo bà Phi Hoa, khu vực kinh tế phi chính thức - các hoạt động kinh doanh không đăng ký, không kê khai thuế, tồn tại dưới dạng chợ truyền thống, cửa hàng nhỏ lẻ chưa đăng ký, hàng hóa nhập khẩu không chính ngạch - từng chiếm tới khoảng 25% GDP Việt Nam, với ước tính khoảng 21 triệu lao động phi chính thức vào năm 2023, tương đương 55% lực lượng lao động phi nông nghiệp. Quy mô này, theo bà, phản ánh mức độ "làm ngơ" kéo dài của thị trường đối với các hoạt động kinh tế nằm ngoài khuôn khổ quản lý.

Bà cho rằng giai đoạn 2024-2026 đánh dấu bước ngoặt khi mô hình này bắt đầu bị thu hẹp, trong bối cảnh chính sách chống tham nhũng và cải cách hành chính được đẩy mạnh dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm. Kinh tế Việt Nam ghi nhận tăng trưởng GDP đạt 8,02% trong năm 2024, quy mô GDP danh nghĩa khoảng 514 tỷ USD và GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.026 USD.

Sự dịch chuyển này, theo phân tích được trình bày tại hội thảo, tạo ra hai chiều tác động đối với doanh nghiệp nước ngoài: một mặt là rủi ro tuân thủ đối với các doanh nghiệp chưa kịp thích ứng với thay đổi thể chế, mặt khác là cơ hội mở rộng thị phần cho các doanh nghiệp hoạt động minh bạch, khi các đối thủ cạnh tranh bằng chi phí phi chính thức dần bị đào thải.

M&A - hướng đi được nhiều doanh nghiệp Nhật Bản cân nhắc

Trong bối cảnh đó, hội thảo cũng đề cập chiến lược mua bán - sáp nhập (M&A) như một phương thức để doanh nghiệp Nhật Bản rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, tiếp cận ngay tệp khách hàng sẵn có của doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời là giải pháp cho các ngành còn giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Số liệu được dẫn tại sự kiện cho thấy tổng giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam năm 2025 đạt 8,7 tỷ USD, tăng 26% so với năm 2024, dù số lượng thương vụ giảm - phản ánh xu hướng dòng vốn dịch chuyển sang các thương vụ quy mô lớn hơn. Các lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng M&A cho giai đoạn từ 2026 gồm sản xuất - công nghiệp, bất động sản, năng lượng sạch, tiêu dùng - bán lẻ và y tế.

Sức hút với cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản

Ngay sau phần trình bày, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận và trao đổi danh thiếp với bà Phi Hoa để tìm hiểu thêm về khả năng hợp tác - một chỉ dấu cho thấy các chủ đề về cải cách thể chế, M&A và nhân sự đang là mối quan tâm thực tế của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam.

Bà Phi Hoa là người Việt Nam có 15 năm sinh sống tại Nhật Bản, từng làm việc tại Deloitte Tohmatsu Consulting trước khi thành lập ONE-VALUE vào năm 2018. Năm 2023, bà được vinh danh trong số 50 gương mặt trẻ tiêu biểu nhân kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản.

Hội thảo kết thúc bằng phần networking, tạo cơ hội để các doanh nghiệp tham dự trao đổi trực tiếp với đại diện HDBank, JBIC và ONE-VALUE.                         

Tú Quyên