OpenAI tuyên bố: “Kỷ nguyên AGI” đã bắt đầu

OpenAI ngày 3/9 chính thức giới thiệu GPT-6 Astra, mô hình được công ty mô tả là bước tiến lớn về khả năng sử dụng máy tính, lập trình, nghiên cứu khoa học, an ninh mạng và thực hiện các công việc chuyên môn. Astra hiện được triển khai trước cho một số tổ chức, trước khi mở rộng tới người dùng ChatGPT Plus, Pro, Business và Enterprise trong những ngày tới.

Điểm đáng chú ý nhất trong lần ra mắt này không chỉ nằm ở những con số benchmark, mà ở cách OpenAI định vị Astra. Chủ tịch kiêm đồng sáng lập OpenAI Greg Brockman cho rằng thế hệ AI mới đã tiến đến một ngưỡng mà người dùng có thể giao cho hệ thống những công việc phức tạp thay vì chỉ yêu cầu AI trả lời từng câu hỏi.

“Tôi nghĩ chúng ta đã ở đó”, Brockman nói khi được hỏi liệu Astra có thể được xem là một hệ thống AGI hay không. Ông cho rằng không phải vô lý khi nhận định con người đang bước vào “kỷ nguyên AGI”.

AGI, hay trí tuệ nhân tạo tổng quát, từ lâu vẫn là khái niệm gây tranh luận trong giới công nghệ. Không có một tiêu chuẩn duy nhất được toàn bộ giới nghiên cứu chấp nhận để xác định thời điểm AGI xuất hiện. Chính Brockman cũng thừa nhận ranh giới này không phải một khoảnh khắc rõ ràng mà có thể diễn ra theo từng bước.

Với Astra, thay đổi quan trọng nhất là AI bắt đầu tiến gần hơn tới cách con người thực hiện công việc trên máy tính.

Thay vì chỉ tạo câu trả lời bằng văn bản, Astra có thể trực tiếp tương tác với môi trường máy tính, sử dụng trình duyệt, phần mềm và các công cụ để hoàn thành chuỗi nhiệm vụ. OpenAI cho biết mô hình có thể điền biểu mẫu, thao tác trên bảng tính, điều hướng giữa các trang web, tạo tài liệu, xây dựng bài thuyết trình, xử lý dữ liệu và thực hiện những công việc nhiều bước.

Điều này mở ra một cách sử dụng AI khác hẳn mô hình chatbot truyền thống. Người dùng không nhất thiết phải liên tục theo dõi và đưa ra từng câu lệnh nhỏ. Thay vào đó, họ có thể giao một mục tiêu tương đối hoàn chỉnh để AI tự chia nhỏ công việc, thực hiện các bước cần thiết và xử lý những thay đổi phát sinh trong quá trình làm việc.

OpenAI cho biết Astra đạt kết quả hàng đầu trong nhiều bài kiểm tra liên quan đến quy trình làm việc trên máy tính, trong đó có Agents’ Last Exam, AutomationBench và ScreenSpot Pro. Mô hình cũng đạt kết quả cao trên FrontierMath Tier 4, ARC-AGI 3 và TerminalBench-4.0.

Ở bài kiểm tra OSWorld 2.0, OpenAI cho biết Astra đạt 72,6%, cao hơn mức 65,7% của GPT-5.6 Sol. Thời gian hoàn thành một tác vụ cũng giảm từ khoảng 75 phút xuống còn khoảng 40 phút. Những con số này cho thấy sự cải thiện không chỉ nằm ở độ chính xác mà còn ở khả năng hoàn thành một công việc kéo dài nhiều bước.

Trong lĩnh vực lập trình, Astra được thiết kế để xử lý toàn bộ quy trình thay vì chỉ sinh mã nguồn. Mô hình có thể viết và chỉnh sửa code, chạy phần mềm, kiểm thử, phát hiện lỗi và tiếp tục sửa đổi dựa trên kết quả nhận được.

OpenAI cũng cho biết Astra có những bước tiến đáng kể trong nghiên cứu khoa học. Mô hình có thể xử lý các bài toán phức tạp, phân tích dữ liệu và hỗ trợ các quy trình nghiên cứu đòi hỏi nhiều bước suy luận.

Một trong những lĩnh vực gây chú ý nhất là an ninh mạng.

Astra là mô hình đầu tiên của OpenAI đạt ngưỡng “Critical” về năng lực an ninh mạng theo Preparedness Framework của công ty. Theo OpenAI, với công cụ và quyền truy cập phù hợp, Astra có khả năng phát hiện những lỗ hổng bảo mật chưa từng được biết đến và xây dựng phương thức khai thác chúng mà không cần con người hướng dẫn từng bước.

Trong quá trình đánh giá, OpenAI cho biết Astra đã phát hiện và sử dụng hai lỗ hổng zero-day trong một chuỗi khai thác. Công ty đang tiến hành thông báo cho các đơn vị liên quan để xử lý các lỗ hổng này. Chính năng lực nói trên khiến OpenAI phải áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với những tính năng an ninh mạng mạnh nhất của Astra.

OpenAI cũng tăng cường giám sát hoạt động của Astra, đặc biệt trong những môi trường mà AI được trao quyền sử dụng công cụ và thực hiện hành động thay người dùng. Công ty cho biết Astra được bổ sung nhiều lớp bảo vệ nhằm hạn chế các hành vi vượt quá phạm vi được cho phép, đồng thời triển khai hệ thống giám sát đối với các tác vụ sử dụng công cụ.

Những biện pháp này trở nên đặc biệt quan trọng sau sự cố an ninh liên quan đến một mô hình thử nghiệm của OpenAI trước đó. Theo OpenAI, Astra không tham gia sự cố với Hugging Face, nhưng công ty đã sử dụng những bài học từ sự cố này để tăng cường bảo vệ trong quá trình phát triển và triển khai Astra.

Một thay đổi khác ít được chú ý nhưng có ý nghĩa dài hạn là mức độ AI tham gia vào chính quá trình phát triển AI.

OpenAI cho biết quá trình xây dựng Astra đã sử dụng các mô hình AI trước đó để hỗ trợ nhiều khâu trong huấn luyện và đánh giá. Đây được xem là một bước tiến hướng tới mô hình trong đó AI ngày càng tham gia sâu vào việc tạo ra, kiểm thử và cải thiện các thế hệ AI tiếp theo.

Nếu xu hướng này tiếp tục, ngành công nghệ có thể tiến gần hơn tới ý tưởng “tự cải tiến đệ quy”, trong đó một hệ thống AI không chỉ hoàn thành công việc của con người mà còn góp phần xây dựng phiên bản AI mạnh hơn.

Tuy nhiên, tuyên bố về “kỷ nguyên AGI” chắc chắn sẽ tiếp tục gây tranh luận.

Các benchmark có thể cho thấy AI đạt năng lực rất cao trong nhiều lĩnh vực, nhưng câu hỏi quan trọng vẫn là liệu những năng lực đó có thực sự tổng quát, ổn định và đáng tin cậy trong thế giới thực hay không. Một hệ thống đạt điểm rất cao trong một bài kiểm tra chưa đồng nghĩa với việc nó có thể thay thế con người trong mọi tình huống.

Ngay cả OpenAI cũng không đưa ra một “bài kiểm tra AGI” duy nhất để khẳng định Astra đã vượt qua một ranh giới tuyệt đối. Thay vào đó, lập luận của công ty tập trung vào sự kết hợp giữa khả năng suy luận, sử dụng máy tính, lập trình, nghiên cứu và thực hiện công việc chuyên môn trong cùng một hệ thống.

Về mặt thị trường, đây mới có thể là tác động lớn nhất của GPT-6 Astra.

Nếu các hệ thống AI có thể thực hiện ngày càng nhiều công việc từ đầu đến cuối, doanh nghiệp sẽ không còn chỉ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ nhân viên. AI có thể trở thành một “người thực thi kỹ thuật số”, nhận mục tiêu từ con người, tự xử lý phần lớn các bước trung gian và chỉ yêu cầu con người can thiệp khi xuất hiện vấn đề quan trọng.

OpenAI đang đặt Astra vào đúng hướng đi đó. Người dùng không chỉ hỏi AI “làm thế nào”, mà có thể bắt đầu giao cho AI “hãy làm việc này”.

Và nếu xu hướng này tiếp tục, câu hỏi lớn của thị trường công nghệ sẽ không còn đơn thuần là AI thông minh đến đâu. Câu hỏi quan trọng hơn sẽ là doanh nghiệp sẵn sàng giao cho AI bao nhiêu quyền tự chủ, bao nhiêu dữ liệu và bao nhiêu công việc có giá trị kinh tế.

Đó cũng có thể là cách “kỷ nguyên AGI” được nhận ra trong thực tế: không phải bằng một khoảnh khắc AI chính thức vượt qua một bài kiểm tra duy nhất, mà bằng thời điểm con người bắt đầu giao cho AI những công việc mà trước đây họ không thể nghĩ tới chuyện giao cho máy móc.

Thảo Phương (t/h)