SSI: Lợi nhuận ngân hàng tăng mạnh, nhưng nợ xấu lên mức cao nhất 6 năm

SSI: Lợi nhuận ngân hàng tăng mạnh, nhưng nợ xấu lên mức cao nhất kể từ năm 2020

Theo báo cáo mới công bố của SSI Research, ngành ngân hàng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong quý II/2026 khi tổng lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng thuộc phạm vi nghiên cứu đạt khoảng 95,7 nghìn tỷ đồng, tăng 27,6% so với cùng kỳ năm trước và tăng 20,3% so với quý I/2026.

Động lực tăng trưởng đến từ sự cải thiện đồng thời của thu nhập lãi thuần, nguồn thu ngoài lãi và việc giảm chi phí tín dụng tại nhiều ngân hàng lớn. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo chất lượng tài sản đang có dấu hiệu suy giảm khi tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tăng lên mức cao nhất trong vòng 6 năm.

Trong nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước, Vietcombank dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng lợi nhuận với mức tăng 58% so với cùng kỳ và tăng 48% so với quý trước.

VietinBank và BIDV cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực khi lợi nhuận trước thuế lần lượt tăng 22% và 20% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ở nhóm ngân hàng thương mại cổ phần, những tổ chức còn nhiều dư địa tăng trưởng tín dụng tiếp tục tạo dấu ấn. VPBank ghi nhận lợi nhuận tăng tới 76%, HDBank tăng 51% và MB tăng 41% so với cùng kỳ.

SSI Research đánh giá kết quả vượt kỳ vọng chủ yếu đến từ Vietcombank, VietinBank và BIDV nhờ biên lãi cải thiện, nguồn thu dịch vụ tăng trưởng và áp lực trích lập dự phòng giảm đáng kể.

Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, các ngân hàng trong phạm vi nghiên cứu đã hoàn thành khoảng 49,4% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Tín dụng tăng nhanh, huy động vốn phục hồi

Theo SSI Research, tăng trưởng tín dụng tiếp tục là điểm sáng trong quý II với tổng dư nợ toàn ngành tăng 5,3% so với quý trước, nâng mức tăng trưởng tín dụng từ đầu năm lên 9,1%.

Động lực chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng thương mại cổ phần.

VPBank, HDBank và Techcombank đều ghi nhận tăng trưởng tín dụng từ 11-12% chỉ trong một quý, trong khi MB đạt mức tăng 9,6%.

Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng quốc doanh duy trì tốc độ giải ngân thận trọng hơn. VietinBank và BIDV chỉ tăng khoảng 3%, còn dư nợ cho vay của Vietcombank gần như đi ngang.

Theo SSI Research, nguyên nhân là các ngân hàng quốc doanh chủ động dành dư địa tín dụng cho các dự án hạ tầng quốc gia quy mô lớn sẽ được triển khai mạnh trong nửa cuối năm.

Cùng với tín dụng, huy động vốn cũng có sự cải thiện đáng kể khi tổng tiền gửi tăng 5,3% trong quý II, cao hơn nhiều so với mức tăng 1,5% của quý đầu năm.

Tuy nhiên, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tiền gửi (LDR) toàn ngành vẫn ở mức cao 102,4%, phản ánh áp lực huy động vốn chưa giảm đáng kể.

Để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, nhiều ngân hàng tiếp tục huy động vốn quốc tế và phát hành giấy tờ có giá. Trong đó, VPBank huy động khoảng 1,44 tỷ USD, HDBank 720 triệu USD và ACB khoảng 500 triệu USD.

SSI Research cho rằng chi phí vốn vẫn sẽ duy trì ở mức cao trong các quý tới.

Bên cạnh bức tranh lợi nhuận tích cực, báo cáo cũng chỉ ra dấu hiệu đáng lo ngại về chất lượng tài sản.

Tỷ lệ nợ xấu toàn ngành tăng từ 1,88% trong quý I lên 1,97% trong quý II, mức cao nhất kể từ quý II/2020.

Đồng thời, tỷ lệ nợ nhóm 2 cũng tăng từ 1,30% lên 1,45%, cho thấy rủi ro chuyển nhóm nợ tiếp tục hiện hữu.

Tính chung từ đầu năm, quy mô nợ xấu toàn ngành đã tăng hơn 21%.

Đáng chú ý, trong khi các ngân hàng quốc doanh giảm chi phí dự phòng khoảng 26% so với quý trước thì nhóm ngân hàng thương mại cổ phần lại tăng mạnh 33%.

Tổng chi phí dự phòng toàn ngành tăng 22,6% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giảm xuống còn 83%, thấp hơn mức 86% của quý I và 95% cùng kỳ năm trước, cho thấy "bộ đệm" dự phòng đang thu hẹp.

Biên lãi và nguồn thu dịch vụ tiếp tục cải thiện

Một điểm tích cực khác là biên lãi ròng (NIM) của ngành ngân hàng đã phục hồi lên 3,22%, tăng 18 điểm cơ bản so với quý I và tăng 4 điểm cơ bản so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả này chủ yếu nhờ mặt bằng lãi suất cho vay tăng, tỷ trọng cho vay trung và dài hạn lớn hơn và tỷ lệ LDR vẫn duy trì ở mức cao.

Tuy nhiên, SSI Research cho rằng tính bền vững của xu hướng này vẫn cần được theo dõi do chi phí huy động vốn tiếp tục tăng.

Nguồn thu ngoài lãi cũng ghi nhận sự cải thiện rõ rệt.

Thu nhập từ phí tăng 54,3% so với cùng kỳ và tăng 27,9% so với quý trước, góp phần đưa tổng thu nhập ngoài lãi toàn ngành tăng 17,7% so với cùng kỳ.

Hiệu quả hoạt động tiếp tục được cải thiện khi tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm xuống còn 28,2%, thấp hơn mức 29,4% của quý trước và 32,6% vào cuối năm 2025.

SSI thận trọng với triển vọng nửa cuối năm

Theo SSI Research, dù lợi nhuận ngành ngân hàng nhiều khả năng vẫn duy trì đà tăng trưởng trong nửa cuối năm 2026, nhưng mức độ phân hóa sẽ ngày càng rõ rệt giữa các nhà băng.

Các chuyên gia cho rằng yếu tố quyết định sẽ là chất lượng tài sản, khả năng kiểm soát nợ xấu, sức mạnh nguồn vốn và năng lực trích lập dự phòng của từng ngân hàng.

Trong bối cảnh mặt bằng lãi suất cho vay vẫn dao động ở mức 12-15% đối với nhiều khoản vay, đặc biệt là tín dụng bất động sản, cùng với nguy cơ phát sinh rủi ro tín dụng lan truyền thông qua dữ liệu CIC, SSI Research tiếp tục duy trì quan điểm thận trọng đối với triển vọng chất lượng tài sản của ngành ngân hàng trong thời gian tới.

Phúc Hưng