Chỉ số Niềm tin kinh doanh đạt đỉnh 7 năm, Việt Nam củng cố vị thế điểm đến đầu tư

Tâm lý lạc quan gia tăng, niềm tin phục hồi rõ nét

Ngày 13/1, EuroCham Việt Nam chính thức công bố Chỉ số Niềm tin kinh doanh (Business Confidence Index - BCI) quý IV/2025 đạt 80,0 điểm, mức cao nhất kể từ năm 2018. Kết quả này đánh dấu bước phục hồi rõ rệt và bền vững của niềm tin kinh doanh, ngay cả khi môi trường kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn và rủi ro địa chính trị.

Khảo sát BCI quý IV/2025 được thực hiện bởi DXL Research & Consulting, phản ánh tâm lý của các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động tại Việt Nam trên nhiều lĩnh vực và quy mô lao động khác nhau. Báo cáo cung cấp bức tranh toàn diện dựa trên dữ liệu về đánh giá của doanh nghiệp đối với điều kiện kinh doanh hiện tại, triển vọng trong tương lai và các ưu tiên đầu tư.

So với quý III/2025, BCI đã tăng mạnh 13,5 điểm, khép lại giai đoạn gần 7 năm chịu tác động liên tiếp từ các cú sốc bên ngoài như đại dịch COVID-19, đứt gãy chuỗi cung ứng và căng thẳng thương mại toàn cầu. Đây là một trong những mức tăng theo quý mạnh nhất kể từ khi BCI được triển khai năm 2011, phản ánh sự cải thiện đồng đều trong cả đánh giá hiện tại lẫn kỳ vọng tương lai.

Trong quý IV/2025, 65% doanh nghiệp đánh giá điều kiện kinh doanh hiện tại là tích cực. Khi nhìn sang quý I/2026, tỷ lệ này tăng lên 69%, cho thấy đà lạc quan tiếp tục được củng cố khi bước sang năm mới. Đáng chú ý, kết quả thực tế đã vượt kỳ vọng trước đó: trong khảo sát quý III, chỉ 56% doanh nghiệp dự báo điều kiện kinh doanh quý IV sẽ tích cực, nhưng thực tế ghi nhận mức cao hơn đáng kể.

Diễn biến này phản ánh sát quỹ đạo phục hồi và tăng tốc của kinh tế vĩ mô Việt Nam. Tăng trưởng GDP quý IV/2025 đạt 8,46%, mức tăng trưởng theo quý nhanh nhất kể từ quý IV/2007, đồng thời vượt dự báo của nhiều tổ chức quốc tế.

Chủ tịch EuroCham, ông Bruno Jaspaert, nhận định rằng việc BCI chạm mốc 80 cho thấy niềm tin hiện nay không còn mang tính kỳ vọng đơn thuần mà đã được củng cố bằng thực tế vận hành, đơn hàng và quyết định đầu tư đang được triển khai. Theo ông, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch mang tính cấu trúc, từng bước khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng trong khu vực ASEAN.

Việt Nam là điểm đến ‘lý tưởng’ trong triển vọng trung hạn

Không chỉ phản ánh sự lạc quan ngắn hạn, khảo sát BCI quý IV/2025 cho thấy niềm tin rất mạnh mẽ của doanh nghiệp châu Âu đối với triển vọng trung hạn của Việt Nam. 88% doanh nghiệp bày tỏ lạc quan về giai đoạn 2026-2030, trong đó 31% cho biết họ "rất lạc quan".

Sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam tiếp tục được khẳng định khi 87% doanh nghiệp sẵn sàng giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài khác. Mức độ tự tin cao nhất ghi nhận ở nhóm doanh nghiệp quy mô lớn, phản ánh trải nghiệm vận hành và khả năng khai thác hiệu quả các lợi thế của thị trường.

Ở chiều ngược lại, EuroCham lưu ý: Dù tâm lý thị trường cải thiện rõ rệt, căng thẳng thương mại toàn cầu vẫn tiếp tục tạo áp lực lên hoạt động kinh doanh. Trong năm 2025, 42% doanh nghiệp ghi nhận tác động ròng tiêu cực, 24% báo cáo hưởng lợi, trong khi 34% cho biết hầu như không bị ảnh hưởng hoặc chỉ chịu tác động rất hạn chế.

Khảo sát cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm doanh nghiệp. Các doanh nghiệp quy mô nhỏ chịu tác động bất lợi nhiều hơn do mức độ nhạy cảm cao trước biến động bên ngoài, trong khi các doanh nghiệp lớn tỏ ra vững vàng hơn nhờ nền tảng tài chính và năng lực thích ứng tốt hơn.

Theo ông Xavier Depouilly, Tổng Giám đốc DXL Research & Consulting, chính sách thuế quan Hoa Kỳ và các tranh chấp thương mại là rủi ro được nhắc đến nhiều nhất, với 46% doanh nghiệp xác định đây là yếu tố gây căng thẳng chính. Tác động rõ nhất thể hiện qua biến động nhu cầu và mức độ bất định doanh thu (43%), tiếp theo là chi phí hoạt động gia tăng (16%).

Để ứng phó, doanh nghiệp đã triển khai nhiều điều chỉnh chiến lược: 41% tối ưu hóa chi phí; 35% tăng cường ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo; 23% đa dạng hóa hoạt động ngoài Việt Nam; 19% điều chỉnh kế hoạch đầu tư và 17% điều chỉnh chiến lược mở rộng. Đáng chú ý, 20% cho biết chưa thực hiện thay đổi nào, phản ánh mức độ tác động vẫn trong ngưỡng kiểm soát đối với một bộ phận doanh nghiệp.

Thủ tục hành chính phức tạp và khung quy định thiếu nhất quán tiếp tục là những thách thức được nhắc đến nhiều nhất. Tuy nhiên, dữ liệu quý IV/2025 cho thấy tín hiệu cải thiện đáng kể. 53% doanh nghiệp xác định gánh nặng hành chính là mối quan ngại chính, giảm 12 điểm phần trăm so với quý III.

Các trở ngại khác bao gồm quy định chưa rõ ràng hoặc áp dụng thiếu nhất quán (52%), thủ tục hải quan và rào cản thương mại, cùng với hạn chế về thị thực và giấy phép lao động. Những vướng mắc này thường dẫn đến chậm trễ trong vận hành (59%), chi phí tuân thủ cao hơn (31%) và phân tán nguồn lực (20%).

Các cải cách gần đây, trong đó có Nghị quyết 68 ban hành tháng 5/2025, được doanh nghiệp nhìn nhận như tín hiệu tích cực về định hướng, dù hiệu quả thực tiễn vẫn đang trong giai đoạn hình thành. Đến quý IV/2025, 25% doanh nghiệp ghi nhận cải thiện trong môi trường hoạt động, 8% đánh giá cải thiện đáng kể, trong khi 61% cho biết chưa cảm nhận rõ tác động.

Về động lực tương lai, EuroCham nhận định: Trong 12-18 tháng tới, phát triển hạ tầng và đẩy mạnh đầu tư công được kỳ vọng là động lực tăng trưởng quan trọng, đặc biệt đối với các lĩnh vực xây dựng, logistics, thương mại và các ngành hướng đến người tiêu dùng. Song song, tốc độ và tính dự đoán của thủ tục hành chính được xem là yếu tố then chốt đối với quyết định đầu tư.

Bước sang năm 2026, các doanh nghiệp châu Âu xác định những ưu tiên chiến lược rõ ràng: 50% tập trung mở rộng hoạt động và đa dạng hóa danh mục đầu tư; 45% ưu tiên tuyển dụng và giữ chân nhân lực; 41% đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo.

Chủ tịch Jaspaert nhấn mạnh, cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp cảm nhận được trong vận hành hàng ngày.

"EuroCham Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, thúc đẩy các cải cách mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp trong năm 2026", Chủ tịch Jaspaert khẳng định.

Theo Chinhphu.vn