Chính phủ đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh của 21 ngành nghề

Tại phiên họp thứ 50 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 17/10, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, dự thảo luật được xây dựng nhằm tháo gỡ các hạn chế của luật hiện hành liên quan đến quyền tự do kinh doanh, chính sách ưu đãi và thủ tục đầu tư ra nước ngoài.

Theo bà Ngọc, 21 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện dự kiến được bãi bỏ gồm: dịch vụ kế toán, làm thủ tục thuế, xuất khẩu gạo, tạm nhập tái xuất thực phẩm đông lạnh, dịch vụ cho thuê lại lao động, bảo dưỡng xe ô tô, đóng mới và sửa chữa phương tiện thủy, tàu biển, trung tâm dữ liệu, tư vấn du học, biểu diễn nghệ thuật, xây dựng phần mềm, cơ sở dữ liệu đất đai, cách ly kiểm dịch động vật...

Các lĩnh vực này hiện đang áp dụng cơ chế tiền kiểm, yêu cầu doanh nghiệp phải có giấy phép trước khi hoạt động. Chính phủ đề xuất chuyển sang cơ chế hậu kiểm, chỉ kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, nhằm tạo môi trường kinh doanh thông thoáng hơn.

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị tiếp tục nghiên cứu, cắt giảm một cách thực chất các điều kiện đầu tư kinh doanh, chỉ giữ lại những điều kiện thật sự cần thiết nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, đạo đức và sức khỏe cộng đồng.

Cơ quan thẩm tra cũng kiến nghị rà soát lại việc xếp “hoạt động thương mại điện tử” vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, để tránh gây chồng chéo trong quản lý. Đồng thời, đề xuất làm rõ việc bổ sung “kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng” vào nhóm ngành nghề cấm đầu tư, ngoại trừ trường hợp sản xuất phục vụ xuất khẩu hoặc nghiên cứu khoa học.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, Phó Tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Đậu Anh Tuấn, cho rằng dự thảo đã có bước tiến lớn trong việc gỡ bỏ rào cản, song “dư địa để cắt giảm vẫn còn”.

Ông Tuấn kiến nghị xem xét loại bỏ thêm một số ngành nghề “không thật sự cần thiết” như nghiên cứu, chế tạo thiết bị bay không người lái (UAV), vận hành cơ sở hỏa táng, hay kinh doanh phân bón. Theo ông, rủi ro của UAV đến từ việc sử dụng, chứ không phải hoạt động nghiên cứu, chế tạo – vốn cần được khuyến khích để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đáng chú ý, ông Tuấn nhấn mạnh hoạt động kinh doanh vàng hiện đang được quy định quá rộng, bao gồm cả vàng miếng, trang sức và nhập khẩu vàng. “Chỉ nên áp dụng điều kiện kinh doanh đối với sản xuất vàng miếng, thay vì cả lĩnh vực kinh doanh vàng nói chung”, ông nêu quan điểm.

Hiện nay, Luật Đầu tư quy định 234 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Việc bãi bỏ, cắt giảm và chuyển sang cơ chế hậu kiểm được kỳ vọng sẽ giảm chi phí tuân thủ, mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách thể chế và thu hút đầu tư.

Dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 10, khai mạc vào ngày 20/10 tới.

PV