Đề xuất kéo dài miễn giảm thuế xăng dầu đến 30/9, chuyên gia kiến nghị kéo dài hết năm

Bộ Tài chính đề xuất kéo dài ưu đãi thuế xăng dầu thêm 3 tháng

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về dự thảo nghị quyết kéo dài thời gian áp dụng chính sách miễn, giảm một số sắc thuế đối với xăng dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 30/9/2026, thay vì kết thúc vào ngày 30/6 theo quy định hiện hành.

Theo đề xuất, các chính sách ưu đãi tiếp tục được áp dụng gồm thuế bảo vệ môi trường (BVMT), thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay.

Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với mặt hàng xăng sẽ được khôi phục từ ngày 1/7/2026 theo lộ trình. Cụ thể, thuế TTĐB đối với xăng khoáng là 10%, xăng sinh học E5 là 8% và xăng E10 là 7%.

Trước đó, Chính phủ đã nhiều lần gia hạn chính sách giảm thuế nhằm hỗ trợ nền kinh tế trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh. Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu tiếp tục áp dụng chính sách ưu đãi từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9, ngân sách Nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng so với trường hợp khôi phục toàn bộ các sắc thuế.

Tuy nhiên, phương án này vẫn giúp tăng thu ngân sách so với kịch bản tiếp tục miễn toàn bộ các loại thuế về mức 0%, đồng thời tạo thêm dư địa điều hành nếu thị trường năng lượng thế giới tiếp tục biến động.

Doanh nghiệp kỳ vọng chính sách giúp ổn định giá và hỗ trợ tăng trưởng

Theo Bộ Tài chính, việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi nhằm hài hòa nhiều mục tiêu như ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát giá năng lượng, hỗ trợ sản xuất kinh doanh và tạo lộ trình đưa các sắc thuế trở lại mức thông thường, tránh gây cú sốc cho thị trường.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, đánh giá đề xuất tiếp tục gia hạn một số chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu là bước đi linh hoạt và thận trọng trong điều hành chính sách tài khóa.

Theo ông Huy, giá dầu thế giới đã hạ nhiệt so với giai đoạn biến động mạnh trước đây nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do tác động của địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và những yếu tố khó dự báo.

Việc duy trì thêm một khoảng thời gian chuyển tiếp sẽ giúp giảm thiểu những cú sốc đối với nền kinh tế, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý tiếp tục theo dõi sát diễn biến của thị trường.

Ông cho rằng việc tiếp tục duy trì ưu đãi đối với thuế MFN, thuế BVMT và thuế VAT trong khi từng bước khôi phục thuế tiêu thụ đặc biệt là cách tiếp cận hợp lý, vừa hỗ trợ kiểm soát chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách.

Theo chuyên gia này, chính sách ổn định cũng giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, quản trị chi phí và nâng cao sức cạnh tranh. Đối với người dân, việc hạn chế biến động mạnh của giá xăng dầu sẽ góp phần ổn định chi tiêu và giảm áp lực tăng giá hàng hóa, dịch vụ.

Chuyên gia đề xuất kéo dài ưu đãi thuế đến hết năm để giảm áp lực lạm phát

Dù đồng tình với chủ trương của Bộ Tài chính, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng thời gian áp dụng chính sách nên được kéo dài đến hết năm 2026.

Theo ông, quý IV là giai đoạn cao điểm sản xuất và tiêu dùng. Nếu các loại thuế đồng loạt được khôi phục từ đầu tháng 10, giá xăng dầu có thể tăng thêm khoảng 7.000 - 9.000 đồng/lít, kéo theo chi phí vận tải, logistics và nhiều loại hàng hóa tăng theo.

Điều này có nguy cơ tạo hiệu ứng lan tỏa lên mặt bằng giá cả, gây áp lực đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Quốc hội đã đề ra.

Ông cũng cho rằng xăng dầu hiện đang chịu nhiều loại thuế cùng lúc nên cần có lộ trình điều chỉnh phù hợp để tránh tác động tiêu cực đến doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bên cạnh việc kéo dài chính sách ưu đãi thuế, các chuyên gia cũng khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và đẩy mạnh ứng dụng năng lượng tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Đối với người dân, việc ưu tiên sử dụng phương tiện tiết kiệm nhiên liệu, xe điện và các thiết bị có hiệu suất cao sẽ góp phần giảm chi phí sinh hoạt, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh.

Theo giới chuyên gia, sự kết hợp giữa chính sách điều hành linh hoạt của Nhà nước với nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp và người dân sẽ tạo nền tảng quan trọng để ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an ninh năng lượng và hướng tới tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Phương Thảo (t/h)