Bộ trưởng Công Thương được quy định mức giảm giá tối đa

Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định mức giảm giá tối đa

Quốc hội vừa biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại phiên họp chiều 13/11.

Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về hạn mức khuyến mại và giảm giá. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương được giao quy định cụ thể hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa.

Việc xác định các hạn mức này phải căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội, yêu cầu thuận lợi hóa thương mại trong từng thời kỳ và bảo đảm phù hợp với chính sách cạnh tranh của Nhà nước.

Đáng chú ý, trường hợp việc áp dụng hạn mức có dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh, hoạt động điều tra và xử lý sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.

Quy định mới nhằm tạo cơ sở pháp lý linh hoạt hơn trong quản lý hoạt động xúc tiến thương mại, đồng thời bảo đảm việc thực hiện các chương trình khuyến mại, giảm giá không làm phát sinh hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường.

Theo báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ, việc sửa đổi được thực hiện theo hướng tập trung vào những vấn đề cấp thiết, có cơ sở thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và an toàn pháp lý.

Siết hành vi tạo khan hiếm giả, cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số

Một nội dung đáng chú ý khác của Luật sửa đổi là hoàn thiện các quy định về cạnh tranh, đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số.

Theo đó, các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số được làm rõ hơn, trong đó có việc sử dụng giao diện tạo thông tin sai lệch về tình trạng khan hiếm hàng hóa hoặc tính cấp bách giả tạo nhằm thúc đẩy quyết định mua hàng của người tiêu dùng.

Luật cũng đề cập đến các hành vi làm ẩn, làm mờ lựa chọn của người sử dụng; gây trở ngại bất hợp lý khi người tiêu dùng muốn từ chối, hủy giao dịch hoặc chấm dứt sử dụng dịch vụ.

Đây là những vấn đề ngày càng được quan tâm trong bối cảnh thương mại điện tử và các nền tảng kinh doanh trực tuyến phát triển. Việc hiển thị thông tin về số lượng sản phẩm còn lại, thời gian ưu đãi hoặc các lựa chọn mua hàng cần bảo đảm tính trung thực, tránh gây hiểu nhầm cho khách hàng.

Về xác định vị trí thống lĩnh thị trường, Luật quy định doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan; hoặc có thị phần từ 10% trở lên và có sức mạnh thị trường đáng kể.

Việc đánh giá sức mạnh thị trường không chỉ căn cứ vào thị phần mà còn xem xét các yếu tố cạnh tranh khác, phù hợp với đặc thù của dịch vụ có giá bằng không và các nền tảng số đa diện.

Đáng chú ý, việc doanh nghiệp sở hữu công nghệ, dữ liệu hoặc hệ sinh thái riêng không mặc nhiên đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đó có sức mạnh thị trường đáng kể. Việc đánh giá phải căn cứ vào từng vụ việc cụ thể và tác động thực tế đến cạnh tranh.

Về thời hiệu xử phạt, Luật phân tầng thời hiệu 5 năm đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền, tập trung kinh tế, cạnh tranh không lành mạnh và một số vi phạm khác theo quy định. Thời hiệu đối với các hành vi vi phạm còn lại là 1 năm.

Người tiêu dùng được lựa chọn riêng từng mục đích thu thập thông tin

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, quy định mới nhấn mạnh quyền chủ động lựa chọn của người tiêu dùng đối với việc thu thập và sử dụng thông tin cá nhân.

Theo đó, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập và sử dụng thông tin; đồng thời chủ động thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý.

Quy định này hướng tới hạn chế tình trạng doanh nghiệp gộp nhiều mục đích thu thập thông tin vào một lựa chọn chung, khiến người tiêu dùng khó kiểm soát việc sử dụng dữ liệu của mình.

Bên cạnh đó, Luật giao Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc thay đổi cấp có thẩm quyền, không làm thay đổi các tiêu chí luật định.

Phân định trách nhiệm quản lý ngoại thương, giới hạn độc quyền nhà nước

Đối với Luật Quản lý ngoại thương, nội dung sửa đổi tập trung vào việc phân định rõ trách nhiệm chứng nhận xuất xứ hàng hóa giữa các cơ quan quản lý.

Theo đó, Bộ Công Thương thực hiện quản lý nhà nước, làm đầu mối quốc gia về xuất xứ hàng hóa; quy định tiêu chí đối với cơ quan, tổ chức chứng nhận xuất xứ; xây dựng và vận hành hệ thống quản lý, cấp chứng nhận xuất xứ điện tử trực tuyến tập trung.

Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu theo điều ước quốc tế, trong khi UBND cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo quy định.

Đối với hàng hóa đã có quyết định tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu, Luật cũng làm rõ thẩm quyền cấp giấy phép của UBND cấp tỉnh trong những trường hợp luật định, đồng thời bỏ yêu cầu địa phương phải xin ý kiến từng Bộ trước khi cấp phép.

Trong sửa đổi Luật Thương mại, quy định về độc quyền nhà nước cũng được làm rõ theo hướng bảo đảm giới hạn và tính minh bạch.

Theo đó, Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư theo quy định.

Đối với hoạt động phân phối voucher độc lập, Chính phủ cho biết cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá chuyên sâu để phân biệt hoạt động xúc tiến thương mại với công cụ, phương thức thanh toán hoặc hoạt động đại lý. Nội dung này sẽ được các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu khi hoàn thiện pháp luật về xúc tiến thương mại.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật gồm Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.

Phương Phương (t/h)