Đồng Tháp xây dựng thương hiệu nông sản: Từ 'vựa sản xuất' đến vùng đất đáng tin cậy

Từ lợi thế sản xuất lớn đến yêu cầu xây dựng thương hiệu

Trong khuôn khổ Lễ hội Trái cây Đồng Tháp lần thứ I năm 2026, chiều 6/6, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp tổ chức Hội thảo “Xây dựng và phát triển thương hiệu các sản phẩm nông nghiệp chủ lực tỉnh Đồng Tháp”. Hội thảo diễn ra trong bối cảnh địa phương đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh trên thị trường.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, sau quá trình sáp nhập và tái cơ cấu không gian phát triển, Đồng Tháp hình thành vùng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn với nhiều ngành hàng có lợi thế cạnh tranh. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương chuyển từ tư duy phát triển dựa trên sản lượng sang phát triển dựa trên chuỗi giá trị và thương hiệu.

Những con số của quý I/2026 cho thấy nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế địa phương. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng trưởng 4,1%. Diện tích gieo trồng lúa đạt trên 280.000 ha, sản lượng khoảng 475.000 tấn. Diện tích cây ăn trái gần 135.000 ha với sản lượng trên 517.000 tấn.

Đồng Tháp hiện có 1.500 vùng trồng phục vụ xuất khẩu với 3.449 mã số vùng trồng. Toàn tỉnh có 1.868 vùng trồng thuộc lĩnh vực trồng trọt với diện tích trên 185.000 ha cùng 462 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tiếp tục phát triển mạnh với 1.061 sản phẩm được công nhận, gồm 820 sản phẩm 3 sao, 233 sản phẩm 4 sao, 4 sản phẩm đạt 5 sao và 4 sản phẩm tiềm năng 5 sao, thu hút 459 chủ thể tham gia.

Thương hiệu không bắt đầu từ logo hay bao bì

Phát biểu tại hội thảo, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp Lê Hà Luân cho rằng trong nhiều năm qua, khi nhắc đến thành công của nông nghiệp Việt Nam, người ta thường nói đến sản lượng và kim ngạch xuất khẩu. Đồng Tháp cũng góp phần vào thành công chung đó với các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, xoài, sầu riêng, cá tra, sen, quýt hồng và nhiều loại trái cây đặc sản khác.

Tuy nhiên, theo ông Lê Hà Luân, bước sang giai đoạn phát triển mới, câu hỏi quan trọng không còn là sản xuất được bao nhiêu mà là tạo ra được bao nhiêu giá trị; không chỉ là bán được bao nhiêu sản phẩm mà còn là mức độ tin cậy của thị trường đối với sản phẩm đó. Trong bối cảnh các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh, phát thải thấp và trách nhiệm môi trường ngày càng khắt khe, năng lực cạnh tranh sẽ được quyết định bởi chất lượng, tính minh bạch và thương hiệu. Đây cũng là thông điệp nổi bật nhất được đặt ra tại hội thảo.

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, nhiều người thường nghĩ thương hiệu là logo, nhãn hiệu, bao bì hay hoạt động quảng bá. Tuy nhiên, thương hiệu không được tạo ra trong phòng thiết kế mà được hình thành từ đồng ruộng, từ cách thức tổ chức sản xuất, từ chất lượng sản phẩm được duy trì ổn định qua thời gian và từ niềm tin của thị trường.

Ông Luân cho rằng một trái xoài không trở thành thương hiệu chỉ vì được dán một chiếc tem đẹp; một quả sầu riêng cũng không được thị trường chấp nhận chỉ vì mang tên gọi nổi tiếng. Điều khiến người tiêu dùng quay trở lại chính là chất lượng ổn định, sự an tâm và niềm tin. Nói cách khác, thương hiệu là kết quả của một quá trình sản xuất có tổ chức, có kỷ luật, có trách nhiệm và có khả năng giữ lời hứa với thị trường trong thời gian dài.

Cuộc cạnh tranh mới về năng lực tổ chức

Một điểm đáng chú ý được ông Lê Hà Luân nhấn mạnh là cuộc cạnh tranh trong nông nghiệp đang thay đổi nhanh chóng.

Nếu trước đây cạnh tranh chủ yếu diễn ra ở sản lượng thì hiện nay đang chuyển sang cạnh tranh về năng lực tổ chức sản xuất. Theo đó, đơn vị nào tổ chức tốt hơn, minh bạch hơn, kiểm soát chất lượng tốt hơn và tạo dựng được niềm tin lớn hơn sẽ có lợi thế lớn hơn trên thị trường. Cuối cùng, thương hiệu sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của sản phẩm và địa phương.

Từ nhận thức đó, Đồng Tháp đang từng bước chuyển từ tư duy phát triển dựa chủ yếu vào lợi thế tài nguyên sang phát triển dựa trên lợi thế tổ chức. Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, lợi thế tự nhiên rất quan trọng nhưng lợi thế tổ chức mới là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Những năm gần đây, địa phương đã triển khai nhiều nhiệm vụ nhằm tạo nền tảng cho thương hiệu nông nghiệp. Trong đó có việc xây dựng các vùng nguyên liệu có tổ chức đối với các ngành hàng chủ lực; hoàn thiện hệ thống mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, bản đồ thổ nhưỡng, bản đồ chất lượng đất và các nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý sản xuất.

Hướng đến nền nông nghiệp minh bạch và đáng tin cậy

Một trong những chương trình được Đồng Tháp đặc biệt quan tâm là tham gia Đề án phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp của Chính phủ.

Theo ông Lê Hà Luân, địa phương không chỉ xem đây là chương trình sản xuất lúa đơn thuần mà còn là cơ hội để xây dựng hình ảnh mới cho hạt gạo Đồng Tháp theo hướng xanh hơn, chất lượng hơn và có trách nhiệm hơn với môi trường.

Song song với đó, tỉnh tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ sản xuất; đẩy mạnh chuyển đổi số ngành nông nghiệp và môi trường; tăng cường xúc tiến thương mại, quảng bá nông sản, kết nối thị trường; thúc đẩy nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn sản xuất.

Tại hội thảo, các chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ quan quản lý đã tập trung trao đổi về nhiều vấn đề quan trọng như chính sách phát triển tài sản trí tuệ đối với đặc sản địa phương; kinh nghiệm đăng ký, bảo hộ và phát triển nhãn hiệu nông sản; các giải pháp xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ; những khó khăn trong quản lý, khai thác tài sản trí tuệ cũng như định hướng phát triển thương hiệu bền vững cho các sản phẩm nông nghiệp chủ lực của tỉnh.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, mục tiêu của địa phương không chỉ là xây dựng một vài thương hiệu nông sản nổi tiếng mà hướng tới một nền nông nghiệp mà mỗi sản phẩm đều có thể được nhận diện, truy xuất, kiểm chứng và được thị trường tin tưởng.

Đó cũng chính là tầm nhìn dài hạn mà Đồng Tháp đang theo đuổi. Nếu trước đây Đồng Tháp được biết đến là vùng đất sản xuất nông nghiệp lớn thì trong tương lai, địa phương phấn đấu trở thành vùng đất sản xuất nông nghiệp đáng tin cậy. Bởi sản lượng có thể giúp sản phẩm bước vào thị trường, nhưng chỉ có thương hiệu mới giúp sản phẩm đứng vững và phát triển bền vững trên thị trường.

Theo Chinhphu.vn