FDI vào Việt Nam: Không chỉ thêm nhà máy, mà phải thêm năng lực
Trong nhiều thập kỷ, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã góp phần mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm, thúc đẩy xuất khẩu và đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, khi mô hình tăng trưởng bước sang giai đoạn mới, hiệu quả của FDI không còn chỉ được nhìn qua số vốn đăng ký hay quy mô nhà máy.
Câu hỏi quan trọng hơn là: sau mỗi dự án FDI, Việt Nam có thêm năng lực gì?
Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 28/7/2026 về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam định hướng chuyển từ việc chủ yếu thu hút năng lực sản xuất sang xây dựng và duy trì năng lực sản xuất trong nước. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng suất được xác định là những động lực quan trọng của mô hình tăng trưởng mới.
Từ một nhà máy đến hệ sinh thái
Một dự án FDI có thể tạo ra hàng nghìn việc làm và đóng góp lớn cho xuất khẩu. Nhưng tác động dài hạn sẽ lớn hơn nếu xung quanh dự án hình thành được mạng lưới doanh nghiệp cung ứng, đội ngũ kỹ sư, hoạt động nghiên cứu và các năng lực công nghệ mới.
Đây là điểm đặt ra yêu cầu mới đối với thu hút FDI: không chỉ quan tâm dự án mang bao nhiêu vốn vào Việt Nam, mà cần nhìn vào những giá trị có khả năng “ở lại”.
Với các lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, sản xuất tiên tiến hay năng lượng, giá trị của khoản đầu tư không chỉ nằm ở dây chuyền sản xuất. Đó còn là số chuyên gia được đào tạo, công nghệ được tiếp nhận, hoạt động R&D được triển khai, doanh nghiệp trong nước được nâng cấp và những sản phẩm trí tuệ được hình thành.
Nghị quyết 19 định hướng thu hút FDI có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước. Khi đó, một nhà máy FDI không còn là “điểm đến” cuối cùng của dòng vốn mà có thể trở thành hạt nhân kéo theo cả hệ sinh thái doanh nghiệp.
Đo FDI bằng phần năng lực để lại
Liên kết với doanh nghiệp trong nước thường được nhìn qua tỷ lệ nội địa hóa. Tuy nhiên, nếu chỉ tính số linh kiện, nguyên liệu được mua trong nước, chưa thể phản ánh đầy đủ mức độ giá trị được tạo ra tại Việt Nam.
Mục tiêu dài hạn phải là nội địa hóa năng lực: từ cung cấp đầu vào đơn giản tiến tới kỹ thuật, thiết kế, nghiên cứu và phát triển, năng lực số, sản xuất tiên tiến và quản trị chuỗi cung ứng.
Muốn vậy, doanh nghiệp Việt Nam phải đủ sức tiếp nhận và làm chủ công nghệ. Chuyển giao công nghệ không tự diễn ra chỉ vì có chính sách khuyến khích. Công nghệ chỉ trở thành năng lực trong nước khi có doanh nghiệp, kỹ sư, trường đại học và viện nghiên cứu đủ khả năng hấp thụ, cải tiến và thương mại hóa.
Vì thế, hiệu quả FDI cần được nhìn rộng hơn qua những chỉ dấu như số nhà cung cấp Việt Nam được nâng cấp, nhân lực kỹ thuật được đào tạo, hoạt động R&D thực chất, công nghệ được làm chủ, tài sản trí tuệ được hình thành và mức độ hợp tác giữa doanh nghiệp với trường đại học.
Việt Nam vẫn cần vốn quốc tế, công nghệ và các tập đoàn toàn cầu để phát triển bán dẫn, AI, sản xuất tiên tiến, năng lượng, hạ tầng số và kinh tế xanh. Nhưng khi nền kinh tế bước lên nấc thang mới, quy mô dòng vốn chỉ là một phần của câu chuyện.
Thước đo dài hạn còn nằm ở những năng lực mà dòng vốn đó giúp hình thành tại Việt Nam. Đó chính là bước chuyển từ “nhà máy FDI” sang hệ sinh thái, nơi nguồn lực quốc tế không chỉ tạo thêm sản lượng mà còn góp phần tạo ra doanh nghiệp, công nghệ, nhân lực và năng lực cạnh tranh của Việt Nam.
Minh Thành (t/h)
- Cùng chuyên mục
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
UBND TPHCM vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030.
Kinh tế - 16:35 18/11/2026
Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh (TMA) giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực hiện tại, xác định những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ công cụ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý xây dựng chính sách hỗ trợ sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.
Kinh tế - 16:47 17/11/2026
Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với hội nhập quốc tế
Ngày 16/11, tại TPHCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 3/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Kinh tế - 21:44 16/11/2026
Thủy sản Việt Nam tại Singapore: Tăng thị phần, hướng tới nâng giá trị xuất khẩu
Thủy sản Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm nhà cung cấp lớn nhất tại Singapore, với lợi thế về sản lượng và giá cạnh tranh. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần chuyển từ mở rộng nguồn cung sang nâng giá trị sản phẩm, đặc biệt ở những mặt hàng đã có thị phần cao.
Kinh tế - 06:32 16/11/2026
Hà Nội chọn lọc dự án FDI theo chất lượng và khả năng lan tỏa
Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút FDI sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao tri thức và liên kết doanh nghiệp. Chất lượng dòng vốn được đặt trong yêu cầu nâng cao nội lực, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
Kinh tế - 21:56 14/11/2026
Tăng trưởng 10% năm 2027: Bài toán lớn về vốn và ổn định vĩ mô
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2027, Việt Nam cần huy động khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô nguồn lực rất lớn đặt ra yêu cầu vừa mở rộng các kênh huy động vốn, vừa sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và duy trì kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Kinh tế - 06:36 13/11/2026
VEFTA mở rộng cơ hội xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?
Hơn 90% dòng thuế được các nước EFTA xóa bỏ ngay khi Hiệp định VEFTA có hiệu lực, mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt. Tuy nhiên, để biến ưu đãi thuế quan thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và những tiêu chuẩn khắt khe.
Kinh tế - 15:31 12/11/2026
Dư nợ vay tăng 75%, chiến lược kinh doanh bất động sản có gì thay đổi?
Trước áp lực dư nợ vay tăng mạnh, KDH đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng đẩy nhanh tiến độ bán hàng, thay đổi cơ cấu sản phẩm và hướng tới giảm đòn bẩy tài chính. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến thu về 15.132 tỷ đồng trong năm 2027 từ hoạt động kinh doanh và hợp tác liên doanh, liên kết.
Kinh tế - 16:30 10/11/2026
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn
GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ, với hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09%, cùng áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, cho thấy bài toán duy trì tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều thách thức.
Kinh tế - 08:09 09/11/2026
Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề nghị bảo đảm thẩm quyền tự quyết định thí điểm phát triển kinh tế đêm theo Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.
Kinh tế - 21:44 08/11/2026
- Tin mới
-
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
-
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
Khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán rượu giả tại đặc khu Vân Đồn
-
FLC rà soát 11 dự án tại Quảng Trị, tổng vốn đầu tư hơn 23.400 tỷ đồng
-
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
- Đọc nhiều
-
1
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
2
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
3
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
-
4
Hà Nội mở rộng kênh phân phối, tăng cường kiểm soát thị trường dịp cuối năm
-
5
Nhà ở xã hội sau 5 năm: Đề xuất không khống chế giá bán lại
-
6
Chứng khoán thế giới đồng loạt giảm, KOSPI mất hơn 2,5%








