FDI vào Việt Nam tăng mạnh, dịch chuyển sang công nghệ và sản xuất xanh

Bước sang năm 2026, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ, không chỉ về quy mô mà còn thể hiện sự chuyển dịch rõ rệt về chất lượng. Các lĩnh vực thu hút đầu tư đang nghiêng mạnh sang công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, sản xuất xanh và các ngành có giá trị gia tăng lớn, phản ánh xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo số liệu cập nhật trong quý I/2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt khoảng 15,2 tỷ USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm trước. Vốn thực hiện đạt 5,41 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm gần đây nếu xét riêng quý đầu năm. Đáng chú ý, lĩnh vực chế biến, chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, vượt 70% tổng vốn đăng ký, cho thấy Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn của các tập đoàn sản xuất quốc tế.

Sự gia tăng mạnh mẽ của dòng vốn FDI diễn ra trong bối cảnh kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực. Trong quý I/2026, GDP ước tăng 7,83%, tạo nền tảng ổn định vĩ mô và củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế. Đây cũng là yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tiếp tục giữ lợi thế cạnh tranh trong khu vực.

Ngay từ đầu năm, hàng loạt dự án quy mô lớn đã được công bố và triển khai. Nổi bật là dự án trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung với tổng vốn khoảng 2,1 tỷ USD. Dự án này do liên doanh giữa quỹ đầu tư quốc tế và doanh nghiệp trong nước thực hiện, được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy phát triển hạ tầng số và hệ sinh thái công nghệ tại Việt Nam.

Song song với đó, các đề xuất hợp tác trong lĩnh vực logistics cũng đang được xúc tiến. Việc thiết lập tuyến vận tải trực tiếp giữa cảng Portland và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm hình thành trục vận tải xuyên Thái Bình Dương ổn định, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Bắc Mỹ.

Một xu hướng đáng chú ý khác là sự gia tăng đầu tư theo hướng xanh và bền vững. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã triển khai các dự án sản xuất với tiêu chuẩn môi trường cao, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm giảm phát thải và tối ưu hiệu quả vận hành. Các dự án mới không chỉ tập trung vào mở rộng quy mô mà còn hướng đến nâng cao chất lượng sản xuất và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế.

Việc các tập đoàn tiêu dùng và sản xuất lớn liên tục mở rộng đầu tư cho thấy Việt Nam đang từng bước chuyển đổi vai trò, từ thị trường tiêu thụ sang trung tâm sản xuất quan trọng trong khu vực. Điều này mở ra cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, dòng vốn FDI tăng nhanh cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao chất lượng thu hút đầu tư. Trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lãi suất, tỷ giá và bảo đảm thanh khoản hệ thống tài chính trở thành yếu tố then chốt để giữ chân nhà đầu tư.

Về dài hạn, việc nâng chất dòng vốn FDI cần gắn liền với quá trình nâng cấp nền kinh tế. Trong đó, phát triển hạ tầng chiến lược như logistics, năng lượng và hạ tầng số được xem là nền tảng quan trọng để thu hút các dự án công nghệ cao và quy mô lớn. Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, giảm chi phí tuân thủ và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ sẽ giúp nâng cao môi trường đầu tư.

Một yếu tố quan trọng khác là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghệ mới như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và logistics hiện đại. Đây là điều kiện tiên quyết để chuyển từ thu hút FDI theo chiều rộng sang chiều sâu, gia tăng giá trị nội địa và năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước cũng đóng vai trò quyết định. Khi các cụm liên kết ngành được hình thành, doanh nghiệp nội địa sẽ có cơ hội tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất toàn cầu, thay vì chỉ đảm nhận các công đoạn gia công có giá trị thấp.

Định hướng thu hút đầu tư theo tiêu chí xanh và bền vững cũng đang trở thành xu thế tất yếu. Việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị không chỉ giúp nâng cao chất lượng dòng vốn mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt yêu cầu.

Các số liệu về thương mại và đầu tư tiếp tục cho thấy Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động của khu vực. Sự gia tăng mạnh mẽ của hoạt động xuất khẩu, đặc biệt sang các thị trường lớn, kéo theo nhu cầu phát triển hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng, mở ra dư địa lớn để thu hút thêm dòng vốn đầu tư quốc tế trong thời gian tới.

Có thể thấy, dòng vốn FDI vào Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc và chuyển đổi về chất. Nếu tận dụng tốt cơ hội, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực nội tại, Việt Nam có thể nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới phát triển bền vững trong dài hạn.

VT