HSBC đánh giá Việt Nam nổi lên như một trụ cột ổn định trong khối ASEAN

Chuyên gia HSBC phân tích năm 2025 là một nghịch lý đối với thương mại toàn cầu như bất định gia tăng nhưng xuất khẩu vẫn tăng mạnh. Riêng ASEAN, kim ngạch xuất khẩu trong 11 tháng năm 2025 tăng khoảng 12% so với cùng kỳ. Dù việc xuất hàng sớm có góp phần vào kết quả tăng trưởng, động lực chính vẫn đến từ sự dịch chuyển bền vững của chuỗi cung ứng toàn cầu trước căng thẳng thương mại và nhu cầu công nghệ mới.

Điểm then chốt là thị phần xuất khẩu toàn cầu của ASEAN đã tăng mạnh, từ khoảng 7,4% năm 2023 lên gần 9,4% năm 2025. Sự gia tăng này không chỉ đến từ các thị trường truyền thống như Mỹ hay Trung Quốc, mà diễn ra trên diện rộng ở nhiều hành lang thương mại khác nhau. Điều đó cho thấy ASEAN - trong đó có Việt Nam - không còn là “người hưởng lợi tạm thời” mà đang trở thành mắt xích ngày càng quan trọng của thương mại toàn cầu.

Bên cạnh đó dòng vốn FDI tiếp tục chảy mạnh vào các doanh nghiệp xuất khẩu lớn, nhất là trong lĩnh vực điện tử, thiết bị điện, linh kiện và các ngành liên quan tới AI. Trong 3 quý đầu năm 2025, FDI vào ASEAN vẫn tăng 8,5%, dù chậm lại so với năm trước và Việt Nam cùng Malaysia là hai điểm đến nổi bật nhất. Điều này giúp củng cố năng lực xuất khẩu trung và dài hạn thay vì chỉ tạo cú hích ngắn hạn.

Cũng theo các chuyên gia của HSBC, khoảng một phần ba xuất khẩu của ASEAN thuộc lĩnh vực điện tử - nền tảng quan trọng của chuỗi giá trị AI. Việt Nam nằm trong nhóm bốn nền kinh tế ASEAN có tỷ trọng cao các mặt hàng như xử lý dữ liệu tự động và bo mạch in - những linh kiện thiết yếu cho hạ tầng AI toàn cầu.

Khác với lo ngại về “bong bóng công nghệ,” AI hiện vẫn được đánh giá là xu hướng dài hạn. Trong bối cảnh đó, Việt Nam không chỉ là nơi lắp ráp mà đang từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng, thông qua thu hút FDI công nghệ cao, mở rộng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ và cải thiện chất lượng lao động. Điều này giúp Việt Nam ít bị tổn thương hơn nếu nhu cầu toàn cầu điều chỉnh trong ngắn hạn.

Chuyên gia HSBC cho biết một trong những điểm khác biệt lớn nhất của Việt Nam so với nhiều nước ASEAN là dư địa tài khóa. Với tỷ lệ nợ công/GDP ở mức thấp, Việt Nam có khả năng chủ động mở rộng chi tiêu nếu cần thiết.

Trong năm 2026, Việt Nam sẵn sàng thúc đẩy đầu tư hạ tầng và cải cách cơ cấu, với định hướng duy trì thâm hụt tài khóa cao hơn mức trước đại dịch. Điều này không chỉ hỗ trợ tăng trưởng ngắn hạn mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

So với Indonesia - nơi chính sách tài khóa được thử nghiệm thông qua các chương trình lớn như bữa ăn miễn phí và quỹ Danantara - Việt Nam có lợi thế về tính nhất quán và khả năng triển khai. Trong khi đó, Thái Lan và Philippines bị hạn chế bởi nợ công cao hoặc tiến trình cải cách thể chế kéo dài.

Trong bối cảnh tăng trưởng vẫn tương đối mạnh và lạm phát được kiểm soát, Việt Nam không chịu áp lực phải nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh tay như Philippines, Thái Lan hay Indonesia. Điều này giúp Việt Nam duy trì ổn định tỷ giá, kiểm soát rủi ro tài chính và tạo dư địa ứng phó nếu môi trường toàn cầu xấu đi.

Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên như một trụ cột ổn định thương mại vững, FDI chất lượng cao, cầu nội địa cải thiện, dư địa tài khóa còn lớn và chính sách nhất quán. Dù không miễn nhiễm với rủi ro bên ngoài, Việt Nam bước vào năm 2026 với nền tảng đủ mạnh để không chỉ trụ vững, mà còn tận dụng tốt các cơ hội mới trong chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

PV/Tổng hợp