Nghị viện châu Âu “bật đèn xanh” cho đồng euro kỹ thuật số

Nghị viện châu Âu (EP) vừa chính thức bày tỏ sự ủng hộ về nguyên tắc đối với đồng euro kỹ thuật số, một dự án được xem là then chốt trong chiến lược tăng cường chủ quyền tài chính và tiền tệ của Liên minh châu Âu (EU) trước sự thống trị ngày càng lớn của các tập đoàn thanh toán Mỹ như Visa hay Mastercard.

Trong phiên họp diễn ra tại Strasbourg, các nghị sỹ châu Âu đã thông qua hai sửa đổi quan trọng trong khuôn khổ xem xét báo cáo thường niên của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).

Một trong hai sửa đổi nhấn mạnh rằng việc triển khai đồng euro kỹ thuật số là “thiết yếu để củng cố chủ quyền tiền tệ của EU, giảm sự phân mảnh của các phương tiện thanh toán và bảo vệ tính toàn vẹn cũng như khả năng chống chịu của thị trường chung".

Văn bản này được thông qua với 438 phiếu thuận và 158 phiếu chống, qua đó cho thấy sự đồng thuận tương đối rộng rãi về tầm quan trọng chiến lược của dự án.

Đồng euro kỹ thuật số được thiết kế như phiên bản điện tử của đồng euro, do ECB phát hành và bảo đảm, có thể được sử dụng song song với tiền mặt.

Người dân sẽ có thể dùng đồng tiền này để thanh toán tại cửa hàng, mua sắm trực tuyến hoặc chuyển tiền trực tiếp giữa các cá nhân, mà không phải chịu thêm chi phí.

Ý tưởng về đồng euro kỹ thuật số đã được ECB nghiên cứu từ năm 2020, trong bối cảnh thanh toán không tiền mặt phát triển nhanh chóng và thị trường châu Âu ngày càng phụ thuộc vào các hạ tầng thanh toán ngoài khối.

Theo lộ trình hiện tại, ECB dự kiến khởi động giai đoạn thử nghiệm vào năm 2027, trước khi tiến tới phát hành chính thức vào khoảng năm 2029, với điều kiện khung pháp lý châu Âu được thông qua đúng tiến độ.

Để đồng euro kỹ thuật số có thể ra đời, EU cần thông qua một bộ luật chuyên biệt, đòi hỏi sự đồng thuận giữa EP và các quốc gia thành viên. Hội đồng châu Âu - đại diện cho 27 nước EU - đã bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất của Ủy ban châu Âu. Trong khi đó, EP dự kiến sẽ chính thức bước vào quá trình xem xét lập pháp vào mùa Xuân năm tới.

Phát biểu trong phiên điều trần trước các nghị sĩ, Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã kêu gọi các thể chế châu Âu sớm đạt được tiếng nói chung, đồng thời tìm cách trấn an những quan ngại xoay quanh dự án.

Một bộ phận ý kiến phản đối cho rằng đồng euro kỹ thuật số có thể gây rủi ro cho quyền riêng tư hoặc mở đường cho việc thay thế hoàn toàn tiền mặt.

Trước những nghi ngại này, bà Lagarde khẳng định ECB sẽ không có quyền truy cập vào dữ liệu cá nhân của người dùng, đồng thời nhấn mạnh rằng đồng euro kỹ thuật số “không nhằm mục đích thay thế tiền giấy và tiền xu”, mà chỉ bổ sung thêm một phương tiện thanh toán công, an toàn và đáng tin cậy.

Ngoài khía cạnh công nghệ và tiện ích, đồng euro kỹ thuật số còn mang ý nghĩa địa kinh tế rõ nét. Theo bà Lagarde, dự án này sẽ giúp EU tránh sự phụ thuộc quá mức vào các nhà cung cấp nước ngoài đối với những hệ thống thanh toán thiết yếu cho nền kinh tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và các hạ tầng tài chính trở thành vấn đề an ninh chiến lược, việc kiểm soát công cụ thanh toán được xem là một trụ cột của chủ quyền kinh tế.

Người tiêu dùng châu Âu sẽ hoàn toàn tự do trong việc lựa chọn có sử dụng đồng euro kỹ thuật số hay không. Tuy nhiên, nếu được triển khai thành công, đồng tiền này có thể trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp EU thích ứng với quá trình số hóa tài chính và bảo vệ lợi ích kinh tế của mình trong dài hạn.

Không chỉ là một cải tiến về phương tiện thanh toán, đồng euro kỹ thuật số còn thể hiện tham vọng của châu Âu trong việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính an toàn, độc lập và bền vững, đáp ứng những thách thức của kỷ nguyên số trong nhiều thập kỷ tới.