NHNN "mở đường" tín dụng cho loạt siêu dự án hơn 752.000 tỷ đồng của Vingroup, Sun Group và Masterise

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Văn bản số 5386/NHNN-TD hướng dẫn việc cấp tín dụng đối với các dự án hạ tầng trọng điểm, trong đó đáng chú ý là việc cho phép loại trừ dư nợ tín dụng của 18 dự án quy mô lớn khỏi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của các tổ chức tín dụng.

Theo NHNN, đây đều là những dự án có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, tăng cường liên kết vùng và tạo hiệu ứng lan tỏa cho nhiều lĩnh vực khác. Các dự án cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Chính phủ trong quá trình triển khai.

Loại trừ dư nợ tín dụng khỏi "room" tăng trưởng

Theo hướng dẫn mới, phần dư nợ phát sinh hằng năm đối với các dự án nằm trong danh mục được NHNN chấp thuận sẽ không bị tính vào chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại.

Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng có thể tham gia tài trợ vốn cho các dự án quy mô lớn mà không làm ảnh hưởng đến hạn mức tăng trưởng tín dụng được giao.

Tuy nhiên, NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng phải theo dõi riêng phần dư nợ của từng dự án và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ để phục vụ công tác giám sát.

Trước khi giải ngân, ngân hàng phải yêu cầu chủ đầu tư xác định rõ nhu cầu vốn thực tế của từng dự án, quản lý chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay và bảo đảm tổng dư nợ không vượt quá nhu cầu vốn đã đăng ký.

18 dự án trọng điểm cần hơn 752.000 tỷ đồng

Danh mục được NHNN hướng dẫn bao gồm 18 dự án và hạng mục đầu tư do Vingroup, Sun Group và Masterise đề xuất.

Trong số này có nhiều công trình hạ tầng được đánh giá có tầm ảnh hưởng lớn đối với phát triển kinh tế vùng và quốc gia như các dự án phục vụ APEC, Khu liên hợp thể thao quốc tế Rạch Chiếc, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh cùng nhiều dự án hạ tầng, du lịch và đô thị quy mô lớn khác.

Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn huy động cho 18 dự án này lên tới khoảng 752.138 tỷ đồng, thuộc nhóm các chương trình đầu tư có quy mô vốn lớn nhất hiện nay.

Khuyến khích ngân hàng cho vay hợp vốn

Do nhu cầu vốn của các dự án rất lớn, NHNN khuyến khích các ngân hàng thương mại tham gia cho vay hợp vốn nhằm phân tán rủi ro và tăng khả năng huy động nguồn lực tài chính.

Trong trường hợp mức cấp tín dụng của một tổ chức tín dụng vượt quá giới hạn theo quy định hiện hành, ngân hàng phải báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo quy trình quy định tại Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg.

Đây được xem là cơ chế đặc thù nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực cho các dự án chiến lược nhưng vẫn bảo đảm sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Ngân hàng phải tự chịu trách nhiệm về quyết định cho vay

Mặc dù tạo điều kiện về mặt cơ chế, NHNN nhấn mạnh các tổ chức tín dụng phải tự chịu trách nhiệm đối với mọi quyết định cấp tín dụng.

Việc cho vay phải được thực hiện trên cơ sở thẩm định đầy đủ tính khả thi của dự án, hiệu quả phương án kinh doanh, khả năng trả nợ của khách hàng cũng như năng lực cân đối nguồn vốn của chính ngân hàng.

Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các ngân hàng kiểm soát chặt chẽ rủi ro, bảo đảm vốn vay được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và trực tiếp phục vụ các dự án nằm trong danh mục được chấp thuận.

Bên cạnh đó, các tổ chức tín dụng phải tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn hoạt động ngân hàng, giới hạn cấp tín dụng và các yêu cầu quản trị rủi ro theo quy định của pháp luật.

Tạo động lực cho các dự án hạ tầng chiến lược

Động thái của NHNN được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển ngày càng gia tăng.

Việc loại trừ dư nợ tín dụng khỏi chỉ tiêu tăng trưởng không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện cho vay, nhưng giúp các ngân hàng có thêm dư địa để tham gia tài trợ vốn cho các công trình trọng điểm quốc gia.

Nếu được triển khai đúng tiến độ, các dự án này được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cấp hạ tầng giao thông, du lịch và đô thị, đồng thời tạo thêm động lực phát triển cho nhiều địa phương trong những năm tới.

Phương Thảo (t/h)