TS. Cấn Văn Lực: GDP Việt Nam năm 2027 có thể tăng 10%

GDP năm 2026 có thể tăng 9,5–9,7%

Chia sẻ tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027) do VietnamBiz tổ chức ngày 12/11, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia, nhận định Việt Nam đã bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới với những tín hiệu tích cực từ cả phía cung, phía cầu và các động lực tăng trưởng mới.

Theo chuyên gia, trong khi kinh tế thế giới năm 2026 dự kiến tăng trưởng khoảng 3%, thấp hơn mức 3,4–3,5% của năm trước, kinh tế Việt Nam đang cho thấy khả năng bứt phá.

Sau khi GDP tăng khoảng 8% trong năm 2025, nhóm nghiên cứu của TS. Cấn Văn Lực dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2026 có thể đạt 9,5–9,7%.

Dù vậy, theo ông, đạt mức tăng trưởng hai con số ngay trong năm đầu tiên của giai đoạn phát triển mới là thách thức lớn, bởi nhiều động lực tăng trưởng mới vẫn đang trong quá trình chuẩn bị và vận hành.

Phân tích các yếu tố hỗ trợ tăng trưởng, TS. Cấn Văn Lực cho rằng cần nhìn nhận đồng thời ba phương diện: phía cung, phía cầu và những động lực tăng trưởng mới.

Ở phía cung, khu vực nông nghiệp cần duy trì mức tăng trưởng khoảng 4–4,5%. Trong 9 tháng đầu năm, khu vực này tăng 4,2%, cơ bản đáp ứng yêu cầu đặt ra.

Đối với công nghiệp và xây dựng, mức tăng trưởng cần đạt trên 10%. Thực tế, khu vực này đã tăng 10,2% trong 9 tháng đầu năm, cho thấy vai trò tích cực của sản xuất công nghiệp và hoạt động xây dựng đối với tăng trưởng chung.

Trong khi đó, khu vực dịch vụ vẫn còn dư địa cải thiện khi mức tăng mới đạt khoảng 9,3–9,4%, thấp hơn ngưỡng trên 10% cần thiết để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao.

Ở phía cầu, đầu tư và tiêu dùng tiếp tục là hai động lực quan trọng. Theo TS. Cấn Văn Lực, tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng đầu năm tăng khoảng 15%. Trong đó, đầu tư nhà nước tăng 17,5%, đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng 14,5% và đầu tư tư nhân tăng 14%.

Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, tổng vốn đầu tư cần tăng khoảng 15%. Như vậy, kết quả thực hiện trong 9 tháng đầu năm cơ bản đã đạt ngưỡng dự tính.

Đối với tiêu dùng, chuyên gia nhấn mạnh đây là động lực đặc biệt quan trọng khi đóng góp khoảng 60–62% vào tăng trưởng GDP của Việt Nam.

Trong 9 tháng đầu năm, tiêu dùng cuối cùng tăng khoảng 8,3–8,4%. Tuy nhiên, để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng cao hơn, mức tăng tiêu dùng cần được nâng lên khoảng 9–9,5%.

Doanh nghiệp nội địa vẫn là điểm nghẽn tăng trưởng

Một vấn đề được TS. Cấn Văn Lực đặc biệt lưu ý là sự phụ thuộc lớn của hoạt động xuất nhập khẩu vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Theo số liệu được chuyên gia chia sẻ, khu vực FDI hiện chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu và 73% kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Trong khi doanh nghiệp FDI có xu hướng xuất siêu, khu vực doanh nghiệp trong nước lại thường xuyên nhập siêu.

Điều này cho thấy năng lực tham gia chuỗi cung ứng và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa vẫn còn hạn chế. Vì vậy, việc phát triển đồng đều ba khu vực kinh tế gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài có ý nghĩa quan trọng đối với chất lượng tăng trưởng.

Đề cập đến tình trạng nhập siêu, TS. Cấn Văn Lực cho biết nhập siêu hàng hóa của Việt Nam trong 9 tháng đầu năm vào khoảng 19 tỷ USD, nhưng đến hết tháng 10 đã giảm xuống còn khoảng 12 tỷ USD. Nếu tính thêm nhập siêu dịch vụ khoảng 8 tỷ USD, tổng mức nhập siêu của nền kinh tế vào khoảng 20 tỷ USD.

Theo chuyên gia, đây chưa phải vấn đề quá đáng lo ngại bởi nhập siêu năm nay có một số nguyên nhân đặc thù.

Thứ nhất, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu trên thế giới đang thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu thiết bị công nghệ cao. Trong 10 tháng đầu năm, xuất khẩu điện tử của Việt Nam tăng tới 71%, theo số liệu ông Lực dẫn tại diễn đàn.

Thứ hai, trong bối cảnh rủi ro gia tăng, nhiều doanh nghiệp chủ động nhập khẩu và tích trữ hàng hóa. Khi lượng hàng tồn kho được đưa vào sử dụng, áp lực nhập khẩu bổ sung giảm dần, góp phần thu hẹp mức nhập siêu.

Thứ ba, giá hàng hóa, đặc biệt là năng lượng, tăng mạnh. Theo ước tính của chuyên gia, nhập siêu xăng dầu năm 2026 có thể lên tới 10 tỷ USD, so với khoảng 7 tỷ USD năm trước.

Từ những phân tích trên, TS. Cấn Văn Lực cho rằng cần chú trọng nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, tăng khả năng tham gia chuỗi cung ứng và tạo sự liên kết thực chất hơn giữa doanh nghiệp nội địa với khu vực FDI.

Bốn rủi ro lớn cần theo dõi trong năm 2027

Bên cạnh triển vọng tích cực, TS. Cấn Văn Lực cũng chỉ ra bốn nhóm rủi ro có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế Việt Nam trong thời gian tới.

Đầu tiên là áp lực lạm phát. Theo dự báo của chuyên gia, lạm phát Việt Nam năm 2026 có thể ở mức 4,5–4,7%, trong khi năm 2027 dự kiến khoảng 4,5%. Đây là yếu tố cần được theo dõi trong bối cảnh giá năng lượng và hàng hóa quốc tế còn nhiều biến động.

Thứ hai là áp lực thanh khoản của hệ thống tài chính. Theo ông Lực, việc huy động và luân chuyển nguồn vốn giữa các khu vực đang trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi phải kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và duy trì dòng vốn cho nền kinh tế.

Thứ ba là những rủi ro trên thị trường bất động sản. Chuyên gia đánh giá thị trường đang phục hồi chậm, thậm chí còn đối mặt với xu hướng suy giảm. Tuy nhiên, quá trình sàng lọc và lành mạnh hóa thị trường được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực hơn trong năm tới.

Cuối cùng là các yếu tố bất định từ bên ngoài, khi môi trường kinh tế và địa chính trị quốc tế ngày càng khó dự báo, có thể tác động đến thương mại, đầu tư và dòng vốn vào Việt Nam.

Ngoài các động lực truyền thống, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, liên kết vùng và cải cách thể chế kinh tế được kỳ vọng đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng. Tuy nhiên, theo TS. Cấn Văn Lực, những động lực này cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả.

Với đà triển khai hiện nay, ông dự báo GDP Việt Nam năm 2027 có thể tăng khoảng 10% và cho rằng đây là mục tiêu khả thi.

Năm 2027 sẽ kiểm chứng chu kỳ tăng trưởng mới

Cùng chia sẻ tại diễn đàn, ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chiến lược và Quản trị Ngân hàng TPBank, cho rằng Việt Nam đang xuất hiện nhiều dấu hiệu của một chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để xác định xu hướng này có thực sự bền vững hay không, cần theo dõi mức độ lan tỏa của tăng trưởng đến cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Theo ông Việt Anh, có năm yếu tố cần xem xét gồm doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh trên diện rộng; lợi nhuận và dòng tiền được cải thiện; năng suất lao động tăng; thu nhập hộ gia đình tăng; và hệ thống tài chính, kinh tế vĩ mô duy trì ổn định.

Đối chiếu với thực tế, hoạt động mở rộng sản xuất kinh doanh đã diễn ra nhưng chưa đồng đều giữa các khu vực. Trong năm 2026, đầu tư công và khu vực FDI ghi nhận sự mở rộng mạnh mẽ, trong khi khu vực doanh nghiệp tư nhân nhỏ và vừa chưa có sự khởi sắc rõ nét.

Từ góc nhìn ngân hàng, ông Việt Anh cho biết khoảng 70% dư nợ tín dụng đang phục vụ lĩnh vực thương mại và dịch vụ, hơn 20% dành cho hoạt động đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, phần còn lại phục vụ tiêu dùng.

Cơ cấu này cho thấy dòng vốn tín dụng hiện vẫn tập trung đáng kể vào hoạt động thương mại, dịch vụ, trong khi đầu tư mở rộng năng lực sản xuất chưa trở thành xu hướng phổ biến trên diện rộng.

Theo lãnh đạo TPBank, đầu tư công, các doanh nghiệp lớn và khu vực FDI vẫn là những động lực tăng trưởng chủ yếu. Trong khi đó, cải cách thủ tục hành chính, thay đổi tổ chức bộ máy, quản lý thuế và kiểm soát dòng tiền đang tạo ra những chuyển biến đối với môi trường kinh doanh.

Đặc biệt, việc đẩy mạnh hóa đơn, chứng từ điện tử và minh bạch hóa dòng tiền giúp ngân hàng có thêm cơ sở đánh giá hoạt động của doanh nghiệp, từ đó hỗ trợ cung cấp vốn hiệu quả hơn.

Ông Việt Anh cho rằng năm 2026 mới là giai đoạn tạo tiền đề, còn năm 2027 sẽ là thời điểm kiểm chứng liệu nền kinh tế có thực sự bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới hay không.

Khi các chủ thể trong nền kinh tế thích ứng tốt hơn với những thay đổi, dòng tiền, hàng hóa và thông tin được lưu chuyển thông suốt hơn, mức độ lan tỏa của tăng trưởng sẽ thể hiện rõ qua năng suất lao động, hiệu quả kinh doanh và niềm tin đầu tư.

Khánh Yên