Hà Nội siết quản lý, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng

Siết kiểm tra hàng giả, kinh doanh đa cấp và gian lận trực tuyến

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đang được TP. Hà Nội xác định là nhiệm vụ gắn với nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, trách nhiệm của doanh nghiệp và chất lượng môi trường kinh doanh. Trong bối cảnh các phương thức mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ ngày càng đa dạng, đặc biệt trên môi trường số, yêu cầu đặt ra là tăng cường phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Ngày 7/11/2026, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu ký ban hành Kế hoạch số 435/KH-UBND về triển khai các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên địa bàn Thành phố năm 2027. Văn bản xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, giám sát thị trường, xử lý vi phạm và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Triển khai chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội, ngày 13/11/2026, Sở Công Thương Hà Nội ban hành Kế hoạch số 11228/KH-SCT do bà Nguyễn Kiều Oanh, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội ký, cụ thể hóa các hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2027.

Đáng chú ý, các nhiệm vụ được UBND Thành phố giao cho sở, ngành và chính quyền địa phương cho thấy định hướng đưa công tác bảo vệ người tiêu dùng đi vào thực chất, từ kiểm tra, kiểm soát thị trường đến tiếp nhận, giải quyết khiếu nại ngay tại cơ sở.

Một trong những trọng tâm được UBND TP. Hà Nội xác định trong năm 2027 là tăng cường kiểm tra, giám sát và ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt tại những lĩnh vực có nguy cơ phát sinh vi phạm.

Theo Kế hoạch số 435/KH-UBND, UBND Thành phố giao Sở Công Thương chủ trì xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tập trung vào việc đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung và quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp.

Đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch hàng hóa, dịch vụ. Việc tăng cường giám sát nhằm bảo đảm doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật, hạn chế những hành vi có thể gây bất lợi cho người tiêu dùng.

Đặc biệt, UBND Thành phố giao Sở Công Thương phối hợp với các sở, ngành và UBND cấp xã công bố danh sách doanh nghiệp vi phạm quyền lợi người tiêu dùng theo quy định. Việc công khai thông tin vi phạm góp phần nâng cao trách nhiệm tuân thủ pháp luật của các tổ chức, doanh nghiệp.

Cùng với đó, Hà Nội tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Theo phân công tại Kế hoạch số 11228/KH-SCT, Chi cục Quản lý thị trường có trách nhiệm thực thi pháp luật trong phòng, chống và xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến chất lượng, đo lường, giá, an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

UBND Thành phố cũng giao Công an TP. Hà Nội chỉ đạo các phòng nghiệp vụ, Công an xã, phường phối hợp với lực lượng quản lý thị trường và các cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đối với những hành vi có dấu hiệu tội phạm, cơ quan Cảnh sát điều tra phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân và các cơ quan chức năng trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử theo quy định.

Trong lĩnh vực kinh doanh đa cấp, Hà Nội xác định nhiệm vụ tăng cường quản lý, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, đồng thời nâng cao kiến thức nhận diện các dấu hiệu kinh doanh đa cấp bất chính.

Theo kế hoạch, Sở Công Thương sẽ tổ chức tập huấn pháp luật về hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp cho công chức làm công tác quản lý tại các cơ quan, đơn vị, xã, phường và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này.

Hoạt động kiểm tra kiến thức pháp luật về bán hàng đa cấp và kiến thức của đầu mối tại địa phương được triển khai theo Nghị định số 137/2026/NĐ-CP ngày 7/4/2026 của Chính phủ, với sự phối hợp của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương.

Bên cạnh kiểm soát các phương thức kinh doanh truyền thống, bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số là nội dung được Hà Nội đặc biệt quan tâm.

Với chủ đề “Công nghệ trách nhiệm - Tiếp cận công bằng - Tiêu dùng an tâm”, Chương trình “Hành động vì quyền lợi người tiêu dùng” năm 2027 hướng tới nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ của người dân khi tham gia giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ.

UBND Thành phố yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người tiêu dùng nhận diện hàng giả, hàng kém chất lượng, các hành vi gian lận thương mại và lừa đảo trong giao dịch trực tuyến; nâng cao kỹ năng lựa chọn hàng hóa, dịch vụ an toàn, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hoạt động tuyên truyền được triển khai thông qua báo chí, truyền hình, nền tảng số, hệ thống thông tin cơ sở và cộng đồng dân cư. Hà Nội cũng sử dụng màn hình LED tại khu chung cư, trung tâm thương mại cùng các hình thức tuyên truyền tại siêu thị, chợ và trên một số tuyến phố.

Đặc biệt, kế hoạch yêu cầu quan tâm đến nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương, bảo đảm khả năng tiếp cận thông tin, kiến thức pháp luật và các kênh tư vấn, hỗ trợ cần thiết.

Việc kết hợp kiểm tra, xử lý vi phạm với trang bị kiến thức cho người dân được kỳ vọng nâng cao hiệu quả phòng ngừa, hạn chế rủi ro trong quá trình tiêu dùng, nhất là khi giao dịch trực tuyến ngày càng phổ biến.

Gắn trách nhiệm chính quyền cơ sở với bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của UBND TP. Hà Nội là xác định rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong tiếp nhận, giải quyết phản ánh, khiếu nại và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo Kế hoạch số 435/KH-UBND, UBND Thành phố yêu cầu các xã, phường phân công cơ quan chuyên môn, công chức làm đầu mối tham mưu và thực hiện công tác quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Việc tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của người dân được thực hiện thông qua các cơ chế hiện có, không thành lập thêm bộ phận chuyên trách mới.

Khi tiếp nhận phản ánh, yêu cầu của người tiêu dùng, chính quyền cơ sở có trách nhiệm phân loại, hướng dẫn, tư vấn và hỗ trợ giải quyết. Những nội dung thuộc thẩm quyền phải được xem xét, xử lý theo quy định; trường hợp vượt thẩm quyền được chuyển đến cơ quan có trách nhiệm giải quyết.

UBND cấp xã đồng thời thực hiện giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo thẩm quyền. Đáng chú ý, danh sách tổ chức, cá nhân vi phạm bị xử lý theo thẩm quyền xử phạt hành chính của Chủ tịch UBND cấp xã phải được công khai hoặc thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan cấp trên.

Đối với hoạt động kinh doanh tại chợ, UBND Thành phố giao chính quyền địa phương kiểm tra việc thực hiện các quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của ban quản lý chợ và thương nhân kinh doanh. Trường hợp chợ không có ban quản lý hoặc thương nhân kinh doanh chợ, đơn vị được giao quản lý, vận hành, khai thác phải thực hiện các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng trong phạm vi chợ.

Các xã, phường cũng có trách nhiệm phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị, xã hội và tổ chức liên quan để nắm bắt phản ánh của người dân, phát hiện những vấn đề phát sinh trong hoạt động mua bán hàng hóa, sử dụng dịch vụ trên địa bàn.

Để nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ, Sở Công Thương được giao chủ trì tổ chức 6 lớp tập huấn về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các hoạt động liên quan trong năm 2027, chú trọng nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm đầu mối tại cấp xã và cán bộ, nhân viên trực tiếp quản lý, vận hành chợ.

UBND các xã, phường căn cứ chức năng, nhiệm vụ và điều kiện ngân sách địa phương xây dựng kế hoạch tập huấn, tuyên truyền phù hợp. Kết quả triển khai được gửi về Sở Công Thương trước ngày 15/12/2027 để tổng hợp, báo cáo UBND Thành phố.

Song song với nâng cao trách nhiệm chính quyền cơ sở, Hà Nội tiếp tục triển khai hoạt động tư vấn, giải đáp và hỗ trợ người tiêu dùng thông qua Tổng đài tư vấn.

Tổng đài có nhiệm vụ cung cấp thông tin về Chương trình “Hành động vì quyền lợi người tiêu dùng” năm 2027 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; tiếp nhận phản ánh, yêu cầu, khiếu nại, đồng thời tư vấn, hỗ trợ kết nối người dân với cơ quan có thẩm quyền giải quyết.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, UBND Thành phố đề nghị các hội, hiệp hội doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sản xuất, kinh doanh chủ động triển khai chương trình “Doanh nghiệp vì Người tiêu dùng”, xây dựng bộ phận chuyên trách tư vấn, hỗ trợ tiếp nhận và giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của khách hàng.

Trong công tác tổ chức thực hiện, Sở Công Thương được giao làm đầu mối theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các sở, ngành và địa phương triển khai Kế hoạch số 435/KH-UBND; tổng hợp kết quả, báo cáo Bộ Công Thương và UBND Thành phố theo quy định.

Sở cũng phối hợp với Sở Tư pháp, Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan rà soát, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định, chính sách nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; hỗ trợ mạng lưới các tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phát triển đến cấp xã.

Theo kế hoạch, trong quý I/2027 hoặc thời điểm phù hợp, Sở Công Thương Hà Nội sẽ phối hợp với Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương tổ chức lễ phát động hưởng ứng Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam 15/3. Các hoạt động tuyên truyền, tập huấn, kiểm tra, giám sát và hỗ trợ người tiêu dùng được triển khai xuyên suốt năm 2027.

Kế hoạch cũng xác định việc khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện chương trình vào quý IV/2027, đồng thời tổ chức trao đổi, học tập kinh nghiệm quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại một số tỉnh miền Trung.

Từ chỉ đạo của UBND Thành phố đến việc cụ thể hóa nhiệm vụ của Sở Công Thương và chính quyền cấp xã, Hà Nội đang hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, trách nhiệm doanh nghiệp và vai trò chủ động của người tiêu dùng. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại được kỳ vọng góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tiêu dùng an toàn, lành mạnh, củng cố niềm tin thị trường và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ