Phụ kiện điện thoại giá rẻ: Cảnh báo nguy cơ mất an toàn, siết trách nhiệm kiểm soát chất lượng

Phụ kiện giá rẻ, nguy cơ mất an toàn không nhỏ

Từ củ sạc, dây cáp đến pin dự phòng, phụ kiện điện thoại đã trở thành những mặt hàng thiết yếu trong đời sống. Người tiêu dùng có thể dễ dàng tìm mua các sản phẩm này tại cửa hàng điện thoại, chợ truyền thống hoặc trên các sàn thương mại điện tử, với mức giá từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng.

Tuy nhiên, tâm lý ưu tiên giá rẻ khiến không ít người mua ít quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ, thông số kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn của sản phẩm. Trong khi đó, những phụ kiện liên quan trực tiếp đến nguồn điện và pin nếu sử dụng linh kiện không bảo đảm, thiết kế không phù hợp hoặc thiếu mạch bảo vệ có thể dẫn đến quá nhiệt, chập điện, thậm chí cháy nổ.

Đáng chú ý, nguy cơ mất an toàn không chỉ xuất hiện ở hàng hóa trôi nổi, giả mạo thương hiệu. Tháng 11/2025, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thông báo chương trình thu hồi pin sạc dự phòng Belkin BoostCharge USB-C PD Power Bank 20K tại Việt Nam do nguy cơ pin lithium-ion quá nhiệt, phát sinh khói, nóng chảy và cháy nổ. Có 1.382 sản phẩm thuộc diện bị ảnh hưởng, trong đó 1.303 sản phẩm đã được bán đến tay người tiêu dùng.

Trước đó, tháng 9/2025, cơ quan này cũng công bố chương trình thu hồi pin sạc dự phòng Xiaomi 33W Power Bank 20000mAh, model PB2030MI, do một số nguyên liệu đầu vào từ nhà cung cấp có vấn đề, có thể khiến pin quá nhiệt và gây cháy nổ.

Những trường hợp trên cho thấy ngay cả sản phẩm mang thương hiệu có tên tuổi cũng không thể loại trừ nguy cơ phát sinh lỗi kỹ thuật. Vì vậy, việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện xuyên suốt từ sản xuất, nhập khẩu đến phân phối và sử dụng, thay vì chỉ dựa vào thương hiệu hoặc hình thức bên ngoài.

Thực tế, người tiêu dùng rất khó nhận biết chất lượng linh kiện bên trong thông qua hình thức sản phẩm. Một củ sạc có thiết kế tương tự hàng chính hãng nhưng có thể khác biệt về cấu tạo, khả năng cách điện và cơ chế bảo vệ. Bởi vậy, lựa chọn phụ kiện chỉ dựa trên giá bán hoặc quảng cáo về công suất, dung lượng pin tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Tăng cường hậu kiểm, làm rõ trách nhiệm từng khâu

Tình trạng vi phạm trong kinh doanh phụ kiện điện thoại tiếp tục được phát hiện qua hoạt động kiểm tra của lực lượng Quản lý thị trường. Đáng chú ý, tháng 2/2026, Đội Quản lý thị trường số 6 phát hiện một điểm kinh doanh tại phường Bình Phú (TP.HCM) chứa trữ gần 26.200 sản phẩm, gồm pin điện thoại, dây sạc, cốc sạc cùng nhiều loại phụ kiện khác, tổng trị giá hơn 1,012 tỷ đồng.

Qua kiểm tra, xác minh, cơ quan chức năng xác định số hàng hóa là hàng giả mạo nhãn hiệu nước ngoài, chủ cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ. Vụ việc được đề xuất xử phạt hành chính tổng cộng 225,5 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm.

Cũng trong năm 2026, tại Cà Mau, Đội Quản lý thị trường số 7 kiểm tra một hộ kinh doanh linh kiện, phụ kiện điện thoại, phát hiện 100 màn hình điện thoại các loại không rõ nguồn gốc, xuất xứ, trị giá ước tính 21,7 triệu đồng. Số hàng hóa không thể hiện nơi sản xuất, xuất xứ và không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Chủ cơ sở khai nhận mua hàng trôi nổi trên thị trường để bán lại kiếm lời.

Các vụ việc cho thấy vi phạm không chỉ nằm ở những sản phẩm hoàn chỉnh như củ sạc, pin dự phòng mà còn xuất hiện trong chuỗi cung ứng linh kiện thay thế. Đáng chú ý, hàng hóa có thể được tập kết với số lượng lớn trước khi phân phối qua nhiều đầu mối, gây khó khăn cho việc truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm.

Ở góc độ quản lý, lực lượng Quản lý thị trường cần tăng cường kiểm tra các cửa hàng phụ kiện điện thoại, kho hàng và đầu mối phân phối, tập trung vào những cơ sở có dấu hiệu kinh doanh hàng trôi nổi, hàng giả mạo nhãn hiệu. Việc kiểm tra không nên chỉ dừng ở hóa đơn, chứng từ mà cần phối hợp với cơ quan chuyên môn lấy mẫu, đánh giá chất lượng đối với những sản phẩm có dấu hiệu bất thường, nhất là củ sạc và pin dự phòng.

Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội cũng cần được giám sát chặt chẽ hơn. Các nền tảng cần kiểm soát thông tin người bán, nguồn gốc hàng hóa, kịp thời xử lý gian hàng quảng cáo sai sự thật hoặc kinh doanh sản phẩm có dấu hiệu vi phạm; đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng truy xuất nguồn cung khi phát hiện hàng hóa không bảo đảm chất lượng.

Trách nhiệm cũng cần được xác định rõ đối với từng chủ thể trong chuỗi cung ứng. Nhà sản xuất phải bảo đảm chất lượng linh kiện và quy trình sản xuất; đơn vị nhập khẩu cần kiểm tra nguồn gốc, hồ sơ kỹ thuật và điều kiện lưu thông; cửa hàng, đại lý không được tiếp tay tiêu thụ hàng giả, hàng không rõ xuất xứ. Khi phát hiện sản phẩm có nguy cơ mất an toàn, doanh nghiệp phải chủ động cảnh báo, thông báo và tổ chức thu hồi theo quy định.

Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 đã quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh trong việc bảo đảm an toàn, chất lượng sản phẩm, hàng hóa cung cấp cho người tiêu dùng, đồng thời đặt ra nghĩa vụ thu hồi đối với sản phẩm, hàng hóa có khuyết tật. Đây là cơ sở quan trọng để xác định trách nhiệm của doanh nghiệp khi sản phẩm đã được đưa ra thị trường nhưng phát sinh nguy cơ mất an toàn.

Với người tiêu dùng, cần ưu tiên phụ kiện có thông tin nhà sản xuất, đơn vị nhập khẩu rõ ràng, thông số kỹ thuật minh bạch và chính sách bảo hành cụ thể; không nên lựa chọn sản phẩm chỉ vì giá rẻ.

Phụ kiện điện thoại tuy có giá trị thấp nhưng được tiêu thụ với số lượng lớn và liên quan trực tiếp đến an toàn điện, tài sản của người sử dụng. Vì vậy, kiểm soát nhóm hàng này không thể chỉ dừng ở việc phát hiện, xử lý hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc mà cần chuyển mạnh sang hậu kiểm chất lượng, truy xuất nguồn cung và làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể. Đây là yêu cầu cần thiết để ngăn chặn rủi ro từ sớm, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng thị trường kinh doanh minh bạch, an toàn.

Nam Sơn