Thị trường dầu mỏ trước bước ngoặt chuyển dịch năng lượng xanh

11:05 31/12/2025

Cuộc tranh luận về dầu mỏ toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới, khi biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng làm thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận vấn đề.

Thay vì nỗi lo cạn kiệt tài nguyên, trọng tâm hiện nay là thời điểm nhu cầu dầu đạt đỉnh và liệu quá trình chuyển dịch sang năng lượng xanh có đủ nhanh để tránh một cú sốc nguồn cung. Nếu các cam kết khí hậu không được thực thi đầy đủ, thế giới có thể đối mặt với một giai đoạn suy giảm dầu mỏ đầy biến động.

Trong suốt nhiều thập kỷ, khái niệm “Đỉnh dầu mỏ (Peak oil)” từng được hiểu chủ yếu theo nghĩa địa chất - thời điểm thế giới khai thác đến những giọt dầu cuối cùng. Ngày nay, câu chuyện đã đảo chiều. Vấn đề không còn nằm ở việc còn bao nhiêu dầu dưới lòng đất, mà ở chỗ các nền kinh tế toàn cầu có còn muốn và còn có thể tiếp tục phụ thuộc vào dầu mỏ hay không, trong bối cảnh áp lực cắt giảm phát thải ngày càng gia tăng.

Theo phân tích của DW (Deutsche Welle), sự thiếu nhất quán giữa các cam kết khí hậu đầy tham vọng và các chính sách thực tế đang được triển khai đang tạo ra một nghịch lý nguy hiểm: đầu tư vào khai thác dầu mới suy giảm, trong khi nhu cầu dầu toàn cầu chưa giảm đủ nhanh. Hệ quả là nguy cơ thế giới bước vào một giai đoạn “đỉnh dầu” không trật tự, nơi nguồn cung suy giảm trước khi các nguồn năng lượng thay thế kịp lấp đầy khoảng trống.

NHU CẦU DẦU MỎ: KHI CÁC DỰ BÁO CHIA RẼ

Một trong những điểm nổi bật của cuộc tranh luận hiện nay là sự khác biệt sâu sắc giữa các dự báo chính thức về tương lai nhu cầu dầu mỏ. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho rằng nhu cầu dầu toàn cầu sẽ đạt trạng thái đi ngang vào khoảng năm 2030, ở mức xấp xỉ 102 triệu thùng/ngày.

Dự báo này dựa trên giả định rằng các chính phủ sẽ thực hiện nghiêm túc các cam kết khí hậu, đẩy mạnh xe điện, nâng cao hiệu quả năng lượng và mở rộng nhanh chóng các nguồn năng lượng tái tạo.

Ngược lại, OPEC - tổ chức đại diện cho các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ - lại đưa ra một viễn cảnh hoàn toàn khác. Trong các báo cáo dài hạn, OPEC dự báo nhu cầu dầu sẽ tiếp tục tăng trong nhiều thập kỷ tới và không đạt đỉnh trước năm 2050.

Theo kịch bản này, tiêu thụ dầu toàn cầu có thể đạt gần 123 triệu thùng/ngày vào giữa thế kỷ, được thúc đẩy bởi tăng trưởng dân số, đô thị hóa và nhu cầu năng lượng gia tăng tại các nền kinh tế đang phát triển.

Dù khác biệt về quỹ đạo nhu cầu, cả IEA và OPEC đều thừa nhận một thực tế chung: duy trì nguồn cung dầu ổn định trong dài hạn đang ngày càng trở nên khó khăn. Chính điểm giao thoa này mới là trung tâm của rủi ro đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

NGUỒN CUNG KHÔNG TỰ DUY TRÌ

Một trong những cảnh báo đáng chú ý nhất đến từ thực trạng nguồn cung dầu hiện nay. Các mỏ dầu già cỗi trên toàn cầu đang suy giảm nhanh, và nếu không có đầu tư liên tục, sản lượng từ các mỏ đang khai thác có thể giảm khoảng 8% mỗi năm - con số được IEA nhiều lần nhấn mạnh trong các báo cáo gần đây.

Điều này đồng nghĩa với việc thế giới cần một lượng sản lượng mới rất lớn chỉ để giữ cho tổng nguồn cung không suy giảm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn dòng vốn đầu tư hiện nay chỉ đủ để bù đắp sự suy giảm từ các mỏ cũ, chứ không tạo ra tăng trưởng ròng về sản lượng.

Đáng chú ý, các phát hiện dầu mỏ mới đang ở mức thấp kỷ lục. Trong giai đoạn 2020-2025, lượng dầu mới được phát hiện chỉ bằng một phần rất nhỏ so với mức tiêu thụ toàn cầu. Ngành dầu mỏ ngày càng phụ thuộc vào dầu đá phiến và các mỏ nước sâu - những nguồn có vòng đời ngắn, tốc độ suy kiệt nhanh và chi phí khai thác cao.

Bức tranh này cho thấy ngành dầu mỏ đang rơi vào trạng thái “chạy tại chỗ”: phải đầu tư ngày càng nhiều chỉ để duy trì sản lượng hiện tại, trong khi dư địa mở rộng ngày càng hạn hẹp.

Một trọng tâm khác là vai trò của dầu đá phiến Mỹ - động lực chính giúp nguồn cung ngoài OPEC tăng mạnh trong hơn một thập kỷ qua. Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, làn sóng bùng nổ này đang tiến gần tới giới hạn. Các khu vực khai thác hiệu quả nhất tại lưu vực Permian ở Texas và New Mexico đã được khai thác gần hết, trong khi tốc độ suy giảm sản lượng tại các giếng mới ngày càng cao. Điều này khiến sản lượng dầu của Mỹ có dấu hiệu chững lại, làm suy yếu một trụ cột quan trọng của nguồn cung toàn cầu.

Một số nhà nghiên cứu cho rằng đa phần các mỏ dầu lớn trên thế giới đã qua thời kỳ đỉnh cao sản lượng. Trong kịch bản này, thế giới có thể bắt đầu chứng kiến mức suy giảm sản lượng đáng kể ngay trước năm 2030, thay vì xa hơn như các dự báo chính thức.

PV/Tổng hợp

  • Cùng chuyên mục

Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030

UBND TPHCM vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030.

Kinh tế - 16:35 18/11/2026

Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh

Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh (TMA) giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực hiện tại, xác định những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ công cụ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý xây dựng chính sách hỗ trợ sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.

Kinh tế - 16:47 17/11/2026

Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với hội nhập quốc tế

Ngày 16/11, tại TPHCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 3/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Kinh tế - 21:44 16/11/2026

Thủy sản Việt Nam tại Singapore: Tăng thị phần, hướng tới nâng giá trị xuất khẩu

Thủy sản Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm nhà cung cấp lớn nhất tại Singapore, với lợi thế về sản lượng và giá cạnh tranh. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần chuyển từ mở rộng nguồn cung sang nâng giá trị sản phẩm, đặc biệt ở những mặt hàng đã có thị phần cao.

Kinh tế - 06:32 16/11/2026

Hà Nội chọn lọc dự án FDI theo chất lượng và khả năng lan tỏa

Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút FDI sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao tri thức và liên kết doanh nghiệp. Chất lượng dòng vốn được đặt trong yêu cầu nâng cao nội lực, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.

Kinh tế - 21:56 14/11/2026

Tăng trưởng 10% năm 2027: Bài toán lớn về vốn và ổn định vĩ mô

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2027, Việt Nam cần huy động khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô nguồn lực rất lớn đặt ra yêu cầu vừa mở rộng các kênh huy động vốn, vừa sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và duy trì kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.

Kinh tế - 06:36 13/11/2026

VEFTA mở rộng cơ hội xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?

Hơn 90% dòng thuế được các nước EFTA xóa bỏ ngay khi Hiệp định VEFTA có hiệu lực, mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt. Tuy nhiên, để biến ưu đãi thuế quan thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và những tiêu chuẩn khắt khe.

Kinh tế - 15:31 12/11/2026

Dư nợ vay tăng 75%, chiến lược kinh doanh bất động sản có gì thay đổi?

Trước áp lực dư nợ vay tăng mạnh, KDH đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng đẩy nhanh tiến độ bán hàng, thay đổi cơ cấu sản phẩm và hướng tới giảm đòn bẩy tài chính. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến thu về 15.132 tỷ đồng trong năm 2027 từ hoạt động kinh doanh và hợp tác liên doanh, liên kết.

Kinh tế - 16:30 10/11/2026

Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn

GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ, với hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09%, cùng áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, cho thấy bài toán duy trì tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều thách thức.

Kinh tế - 08:09 09/11/2026

Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm

Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề nghị bảo đảm thẩm quyền tự quyết định thí điểm phát triển kinh tế đêm theo Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.

Kinh tế - 21:44 08/11/2026